8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 59-60-61 Cevapları Bilim ve Kültür Yayınları
2. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları
2. Ünite- Zekat ve Sadaka: Zekat, sadaka, infak, nisap kavramları; Hz. Şuayb’ın (as) kıssası ve Maun suresi bu ünite boyunca öğrenilen konulardır, çoktan seçmeli ve açık uçlu sorularla değerlendirilir.
İçindekiler
8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 59 Cevapları
A. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. İslam dininin yardımlaşmaya verdiği önemi nasıl açıklarsınız? Anlatınız.
Kısa Cevap: İslam dini, insanların birbirine muhtaç olduğunu belirterek zekat, sadaka ve infakı emrederek yardımlaşmayı hem bireysel hem toplumsal bir görev sayar.
Cevap: İslam dini, insanın toplumsal bir varlık olduğunu ve birbirine muhtaç olduğunu vurgular. Bu nedenle zekat, sadaka ve infak gibi ibadetlerle zenginlerin yoksulları gözetmesini emreder. Hz. Peygamber (sav) de yardımlaşmayı hem kendi yaşantısıyla hem de hadisleriyle teşvik etmiş, bunu Müslüman olmanın gereği saymıştır.
2. “Ey iman edenler! Alım satım, dostluk ve aracılığın olmadığı bir gün gelip çatmadan Allah’ın size verdiklerinden O’nun için harcama yapın…” (Bakara, 2/254) ayetinde anlatılmak istenen nedir? Kısaca açıklayınız.
Kısa Cevap: Ayet, alışverişin ve dostluğun fayda vermeyeceği kıyamet günü gelmeden önce, sahip olduğumuz maldan Allah rızası için harcama yapmamızı emreder.
Cevap: Ayette, dünya hayatında elde ettiğimiz malların bir gün alım satımın, dostluğun ve aracılığın fayda vermeyeceği kıyamet gününe kadar elimizde kalmayacağı; bu yüzden imkanımız varken Allah’ın bize verdiklerinden muhtaçlara harcama yapmamız gerektiği anlatılmak istenmiştir.
3. Zekat ibadetinin toplumsal yararları nelerdir? Örnekler veriniz.
Kısa Cevap: Zekat, zengin-yoksul arasındaki farkı azaltır, toplumda güveni, kardeşliği ve dayanışmayı artırır.
Cevap:
- Yoksulların temel ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olur.
- Zengin ile yoksul arasındaki sınıf farkını ve kıskançlığı azaltır.
- Toplumda kardeşlik, güven ve dayanışma duygusunu güçlendirir.
- Suç ve haksızlığın azalmasına, sosyal huzurun sağlanmasına katkı sağlar.
4. İnfak nedir? Hangi davranışlar infak kapsamına girmektedir? Örnekler vererek açıklayınız.
Kısa Cevap: İnfak, Allah rızası için kendi malından harcama yapmaktır; zekat, sadaka, aileye yapılan harcamalar da infak kapsamına girer.
Cevap: İnfak, Rabbimizin ihsan ettiği nimetlere şükrün bir ifadesi olarak bu nimetlerden Allah (cc) rızası için harcama yapmak, kardeşlere, akrabalara ve muhtaç insanlara yardım etmektir. Zekat ve sadaka vermek, ailenin helal ihtiyaçlarını karşılamak, yoksula yemek vermek, bir öğrenciye kırtasiye almak infak kapsamına girer.
5. Hz. Peygamber’in (sav) sadaka olduğunu belirttiği davranışlar nelerdir? Anlatınız.
Kısa Cevap: Güler yüzlü olmak, iki kişinin arasını bulmak, yol göstermek, yoldaki zararlı bir şeyi kaldırmak gibi pek çok davranış Hz. Peygamber’e göre sadakadır.
Cevap:
- İki kişinin arasını bulmak (haklarında adaletle hükmetmek)
- Bir kimseye bineğine binmesinde yardım etmek
- Güzel bir söz söylemek
- Namaza giderken atılan her adım
- Yoldaki rahatsız edici bir şeyi kaldırıp atmak
- Kardeşine tebessüm etmek
- İyiliği emredip kötülükten sakındırmak
- Yolunu kaybetmiş birine yol göstermek
- Görmeyen birine kılavuzluk etmek
6. Hz. Şuayb (as), insanlara hangi davranışları öğütlemiştir? Belirtiniz.
Kısa Cevap: Hz. Şuayb (as), Allah’a kulluk etmeyi, ölçü ve tartıda dürüst olmayı, insanların haklarına zarar vermemeyi ve bozgunculuktan kaçınmayı öğütlemiştir.
Cevap:
- Allah’a (cc) kulluk etmek, O’ndan başka ilah tanımamak
- Ölçüyü ve tartıyı adaletle, tam yapmak
- İnsanların mallarının değerini düşürmemek, haklarını gasp etmemek
- Yeryüzünde bozgunculuk yapmaktan, karışıklık çıkarmaktan kaçınmak
- Kötülüklerden vazgeçip tövbe ederek Allah’tan af dilemek
B. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. “Mallarını gece ve gündüz, gizli ve açık olarak hayra sarf edenler için Rab’leri nezdinde ecirleri vardır; onlar için ne korku olacak ne de üzüleceklerdir.” (Bakara, 2/274) ayetine anlamca en yakın yargı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İnsanlara gece ve gündüz, gizliden veya açıktan yardım etmek her Müslüman’a farzdır.
B) İnsanlara gizliden veya açıktan iyilik yapabilenler ahirette seçkin kullardan olacaktır.
C) Hayır için gizliden veya açıktan her zaman harcama yapabilenler Allah (cc) tarafından ödüllendirilecektir.
D) Allah (cc), hayır işleyen kullarının bu davranışını ibadet kabul eder.
Kısa Cevap: C
Cevap: C) Hayır için gizliden veya açıktan her zaman harcama yapabilenler Allah (cc) tarafından ödüllendirilecektir. Ayet, hayra harcayanlar için Allah katında ecir (ödül) olduğunu ve korku/üzüntü duymayacaklarını bildirir; bu doğrudan ödüllendirilme anlamına gelir.
2. Allah Teala Kur’an-ı Kerim’de, “… İyilik ve takva hususunda yardımlaşın…” (Maide, 5/2) buyurur. Aşağıdaki hadislerden hangisinde iyilikte yardımlaşmaya örnekler verildiği söylenemez?
A) “Allah için size sığınan kimseye sığınak olun. Allah için isteyen kimseye verin. Sizi davet edene icabet edin, size bir iyilik yapana karşılığını verin…” (Ebu Davud, “Zekat”, 38)
B) “(Sadaka vermeyi) can boğaza geldiği (son nefesini yaşadığın) ana kadar erteleme…” (Buhari, “Vesaya”, 7)
C) “Ey insanlar! Selamı yayınız, yemek yediriniz, akrabalarınızla ilginizi ve onlara yardımınızı devam ettiriniz…” (İbn Mace, “Et’ıme”, 1)
D) “Aç insanları doyurunuz, hasta olanları ziyaret ediniz, esirleri kurtarınız.” (Buhari, “Et’ıme”, 1)
Kısa Cevap: B
Cevap: B) “(Sadaka vermeyi) can boğaza geldiği ana kadar erteleme…” Bu hadis, sadakayı geciktirmeme konusunda bir uyarıdır; somut bir yardımlaşma davranışına örnek vermez. Diğer seçenekler ise sığınma, ikram, selamlaşma, doyurma gibi somut yardımlaşma örnekleri içerir.
3. Zekat ve fıtır sadakası verebilmek, hacca gidebilmek, kurban kesebilmek ve diğer bazı mali ibadetleri yerine getirebilmek için Allah (cc) ve Resulü (sav) tarafından belirlenen dinen mali yeterlilik ve zenginlik ölçüsüdür. Verilen bilgiler, aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
A) Fitre
B) İnfak
C) Miskin
D) Nisap
Kısa Cevap: D
Cevap: D) Nisap. Nisap, zekat ve benzeri mali ibadetler için gereken asgari dini zenginlik ölçüsüdür; tanım tam olarak nisap kavramına karşılık gelir.
8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 60 Cevapları
4. “Namazı kılın, zekatı verin, rüku edenlerle beraber rüku edin.” (Bakara, 2/43) “Malının zekatını verdiğin zaman, üstüne düşen görevi yerine getirmiş olursun.” (Tirmizi, “Zekat”, 2) Ayet ve hadisten zekatla ilgili çıkarılabilecek temel hüküm hangi seçenekte verilmiştir?
A) Zekat vermek, Müslüman’ın yerine getirmesi gereken bir farzdır.
B) Zekat vermek İslam’ın şartlarındandır.
C) Zekat, toplumda yardımlaşma ve dayanışmayı sağlayan bir ibadettir.
D) Zekatın her yıl verilmesi gerekir.
Kısa Cevap: A
Cevap: A) Zekat vermek, Müslüman’ın yerine getirmesi gereken bir farzdır. Ayetteki emir ve hadisteki “üstüne düşen görevi yerine getirmiş olursun” ifadesi, zekatın bir farz/görev olduğunu doğrudan gösterir.
5. Tüccar, alım satımını yaptığı ticaret mallarının; köylü, sahip olduğu büyükbaş hayvanlarının; çiftçi, yetiştirdiği ekinlerin; madenci de çıkardığı işlenmemiş madenlerinin zekatını verir. Bu kişilerin verdikleri zekat oranları, hangi seçenekte sırasıyla doğru olarak belirtilmiştir?
A) 1/40, 1/40, 1/10, 1/5
B) 1/40, 1/30, 1/10, 1/5
C) 1/40, 1/30, 1/5, 1/10
D) 1/30, 1/40, 1/10, 1/5
Kısa Cevap: B
Cevap: B) 1/40, 1/30, 1/10, 1/5. Ticaret malları 1/40, büyükbaş hayvanlar 1/30, ekin (sulama yapılmadan yetişen) 1/10, işlenmemiş madenler 1/5 oranında zekata tabidir.
6. Annenin, babanın, büyüklerin isteklerini yerine getirip onlara işlerinde yardım etmek, doğal afetlerden zarar görenlere maddi destek sağlamak, hasta olanları ziyaret etmek, yoksul öğrenciye çanta, kitap, kalem, defter almak; yaralı bir kuşu koruyup tedavi ettirmek, hayvana yiyecek ve su vermek, bir fidanı sulamak sadaka kapsamındadır. Toplum yararına cami, mescit, okul, çeşme, yol, köprü vb. yapılar yaptırmak da insanlara iyilik olduğu için birer sadakadır. Parçada anlatılanlar, aşağıdaki ayet ve hadislerden hangisinin açıklaması kabul edilebilir?
A) “Allah’a ve Resulü’ne iman edin; O’nun size emanet olarak verdiklerinden, başkaları için de harcayın…” (Hadid, 57/7)
B) “Akrabaya, yoksula ve yolcuya hakkını ver. Gereksiz yere de saçıp savurma!” (İsra, 17/26)
C) “Sadaka vermek her Müslüman üzerine bir görevdir.” (Buhari, “Zekat”, 29)
D) “Her ma’ruf (Kur’an’a ve sünnete uygun olan, dinin ve aklın güzel gördüğü her iyilik) bir sadakadır.” (Buhari, “Edeb”, 33)
Kısa Cevap: D
Cevap: D) “Her ma’ruf… bir sadakadır.” Parçada anlatılan davranışlar (hayvana su vermek, hasta ziyareti, yol yaptırmak vb.) klasik maddi yardımın dışında çok çeşitli iyiliklerdir; bu çeşitliliği en iyi “her iyilik bir sadakadır” ifadesi kapsar.
7. “Annene, babana, kız kardeşine, erkek kardeşine ve bunları takip eden akrabalarına iyilik etmen, senin üzerinde onlar için vacip bir haktır…” (Ebu Davud, “Edeb”, 120) hadisini dikkate alan Samet, dedesine; Saliha, amcasına; Şükran, torununa; Ali de halasına fitre vermiştir. Bu kişilerden hangisi, fitre verdiği kişiyi seçmekte hata etmiştir?
A) Ali ve Saliha
B) Saliha ve Şükran
C) Samet ve Şükran
D) Şükran ve Ali
Kısa Cevap: C
Cevap: C) Samet ve Şükran. Bir kimse ninesine/dedesine ve torununa fitre veremez; bu yüzden dedesine fitre veren Samet ile torununa fitre veren Şükran hata etmiştir. Amca ve halaya fitre vermek ise caizdir.
8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 61 Cevapları
8. Hz. Şuayb’ın (as) peygamber olarak görev yaptığı toplumlar, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A) Ad-Medyen
B) Medyen-Eyke
C) Medyen-Semud
D) Semud-Eyke
Kısa Cevap: B
Cevap: B) Medyen-Eyke. Hz. Şuayb (as), önce Medyen halkına, ardından Allah Teala’nın emriyle Eyke halkına peygamber olarak gönderilmiştir.
C. Aşağıda istenen bilgileri, örnekte olduğu gibi yazınız.
Kısa Cevap: Zekatın şartları arasında akıl/ergenlik/özgürlük/nisap; zekatı verilen mallar arasında büyükbaş hayvan/deve/altın-gümüş/ticaret malı/toprak ürünü; zekat verilen kişiler arasında düşkünler/borçlular/Allah yolunda çalışanlar sayılabilir.
Cevap:
1. Zekatın farz olmasının şartları: Müslüman olmak · Akıl sağlığının yerinde olması · Ergenlik çağına gelmiş olması · Özgür olmak · Nisap miktarı mala sahip olmak
2. Zekatı verilen mallar: Küçükbaş hayvan · Büyükbaş hayvan (inek, öküz, manda) · Deve · Altın, gümüş, para, çek, senet · Ticaret malları · Tahıl, sebze, meyve
3. Zekat verilen kişiler: Yoksullar · Düşkünler · Borçlular · Kalpleri kazanılacak olanlar · Allah yolunda çalışanlar · Yolda kalmışlar
Ç. Verilen ayet ve hadislerde boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.
Allah yolunda, infak, sevap, harcarsınız
Kısa Cevap: 1-harcarsınız, 2-Allah yolunda, 3-sevap (“infak” kelimesi kullanılmamıştır).
Cevap:
“… Başkaları için ne harcarsınız Allah onun yerine yenisini verir. O, rızık verenlerin en büyüğüdür.” (Sebe, 34/39)
“Onlar (takva sahipleri) bollukta da darlıkta da Allah yolunda harcarlar, öfkelerini yenerler, insanları affederler. Allah işini güzel yapanları sever.” (Al-i İmran, 3/134)
“Hayır yapılmasına aracı olan, hayır yapmış gibi sevap kazanır.” (Tirmizi, “İlim”, 14)
D. Paylaşma ve yardımlaşma sayılan davranışları bulmacada bularak işaretleyiniz.
Kısa Cevap: Bulmacada aranan davranışlar: Bayramlaşma, Borç verme, Hediyeleşme, İkram etme, Sadaka verme, Selamlaşma, Tebrik etme, Teselli etme, Zekat verme, Ziyaret etme.
Cevap: Bulmacada paylaşma ve yardımlaşma sayılan şu davranışlar aranmaktadır: Bayramlaşma, Borç verme, Hediyeleşme, İkram etme, Sadaka verme, Selamlaşma, Tebrik etme, Teselli etme, Zekat verme, Ziyaret etme. (Bulmacanın harf ızgarasındaki kesişim/yön çizgileri fotoğraftan güvenilir şekilde yeniden oluşturulamadığından yalnızca aranan kelimeler listelenmiştir.)
