8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 85-86-87 Cevapları Bilim ve Kültür Yayınları
3. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları
3. Ünite- Din ve Hayat: Din, birey ve toplum ilişkisi; dinin canı, nesli, aklı, malı ve dini koruma gayesi; Hz. Yusuf’un örnekliği ve Asr suresinin mesajı bu ünitede değerlendirilir.
İçindekiler
8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 85 Cevapları
A. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. İslam dininin öngördüğü bireyi nasıl tanımlarsınız? Anlatınız.
Kısa Cevap: İslam’ın öngördüğü birey, Allah’a samimiyetle iman eden, ibadetlerini yerine getiren, ahlaklı, dürüst ve topluma faydalı bir insandır.
Cevap: İslam’ın öngördüğü birey, Allah’a (cc) samimiyetle iman eden, farzlarını hakkıyla yerine getiren, haramlardan ve şüpheli şeylerden kaçınan takvalı bir insandır. Bu birey aynı zamanda doğru sözlü, güvenilir, adaletli, merhametli olup ailesine ve topluma karşı sorumluluklarını yerine getiren, insanlarla iyi geçinen erdemli bir kişidir.
2. İslam dininin toplum hayatına yönelik ilkeleri nelerdir? Örnekler veriniz.
Kısa Cevap: Eşitlik, kardeşlik, adalet, yardımlaşma ve dayanışma İslam’ın toplum hayatına yönelik başlıca ilkelerindendir.
Cevap:
- İnsanların soy, cinsiyet, sınıf farkı gözetmeksizin eşit kabul edilmesi
- Müminlerin kardeş sayılması
- Adaletten ayrılmama
- Yardımlaşma ve dayanışmanın gözetilmesi
- Toplumda bozgunculuk ve kargaşa çıkarmaktan kaçınılması
3. Bir insanın canına kıymak niçin bütün insanları öldürmek gibidir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Bir insanı öldürmek, ondan doğacak nesilleri ve topluma yapabileceği katkıları da yok ettiği için bütün insanlığa yapılmış bir kötülük sayılır.
Cevap: Bir insanı öldürmek, sadece o kişinin hayatına son vermekle kalmaz; onun gelecekte doğurabileceği çocukları, torunları ve insanlığa yapabileceği bilimsel, sanatsal veya sosyal katkıları da ortadan kaldırır. Bu yüzden Kur’an, bir cana kıymayı, o kişiden doğabilecek tüm insanlığı öldürmek kadar büyük bir suç olarak nitelendirir.
4. İslam dini neslin korunmasında anne ve babaya hangi görevleri yüklemiştir? Anlatınız.
Kısa Cevap: Anne-baba çocuklarına şefkatle davranmalı, ihtiyaçlarını karşılamalı, iyi eğitip yetiştirmeli ve kötü alışkanlıklardan korumalıdır.
Cevap: İslam dini, anne ve babanın çocuklarına şefkatli, merhametli ve adil davranmasını; ihtiyaçlarını karşılamasını ve onları iyi eğitip yetiştirmesini ister. Anne-baba, çocuklarını içki, kumar, hırsızlık gibi kötü alışkanlıklardan ve ahlak dışı yayınlardan korumalı, onlarla yakından ilgilenmeli, Allah’ı ve Hz. Peygamber’i (sav) tanıtmalıdır.
5. İslam, aklın korunmasında hangi ilkeleri esas almıştır? Belirtiniz.
Kısa Cevap: İslam, alkollü içki ve uyuşturucuyu haram kılmış, aklı doğru kullanmayı ve zarar verecek her türlü madde ve davranıştan kaçınmayı emretmiştir.
Cevap:
- Alkollü içki ve uyuşturucu maddeleri (azı-çoğu fark etmeksizin) haram kılmıştır.
- Bu maddelerin üretimini, satışını ve içildiği ortamda bulunmayı da yasaklamıştır.
- Harama bakmayı ve dine aykırı yayınları takip etmeyi yasaklamıştır.
- İnsanın moralini bozan ümitsizlikten kaçınmasını, zorluklar karşısında tevekkül etmesini istemiştir.
6. Malın korunması için hangi tutum ve davranışlardan kaçınmak gerekir? Örnekler veriniz.
Kısa Cevap: Hırsızlık, faiz, rüşvet, kumar, karaborsa, stokçuluk ve israf gibi davranışlardan kaçınmak gerekir.
Cevap:
- Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık
- Faiz ve rüşvet
- Kumar ve şans oyunları
- Stokçuluk ve karaborsacılık
- Hile yapmak, eksik ölçüp tartmak
- İsraf etmek
7. Dinin korunması ne demektir? Dinin korunmasının kapsamına neler girmektedir? Yazınız.
Kısa Cevap: Dinin korunması, insanın baskı altında kalmadan dinini yaşama, öğrenme ve öğretme özgürlüğüne sahip olmasıdır.
Cevap: Dinin korunması, insanın hiçbir baskı altında kalmadan bir dine inanma, onu öğrenme, öğretme ve gereklerini yerine getirme özgürlüğüne sahip olmasıdır. Bu kapsama; inanç ve ibadet özgürlüğünün tanınması, kimsenin bir dini kabule veya reddetmeye zorlanamaması, planlı ve sürekli bir din eğitiminin verilmesi girer.
8. Hz. Yusuf’un (as) örnek alınacak belirgin özellikleri nelerdir? Anlatınız.
Kısa Cevap: Hz. Yusuf’un (as) sabrı, iffeti, tevekkülü, affediciliği ve Allah’a olan samimi bağlılığı örnek alınacak özelliklerindendir.
Cevap:
- Sabrı (başına gelen sıkıntılardan şikayetçi olmaması)
- İffeti (haram ve günahtan kaçınması)
- Tevekkülü (Allah’a güvenip dayanması)
- Affediciliği (kardeşlerini bağışlaması)
- Vefakarlığı (kendisine iyilik edene ihanet etmemesi)
- Tebliğe verdiği önem (Allah’ı insanlara anlatması)
9. Asr suresinde, kurtuluşa erecek insanın hangi özelliklerine vurgu yapılmaktadır? Belirtiniz.
Kısa Cevap: Asr suresinde iman etmek, salih amel işlemek, hakkı tavsiye etmek ve sabrı tavsiye etmek kurtuluşa erecek insanın özellikleri olarak vurgulanır.
Cevap:
- İman etmek (Allah’a samimi bir şekilde inanmak)
- Salih amel işlemek (güzel ve yararlı davranışlarda bulunmak)
- Birbirine hakkı tavsiye etmek
- Birbirine sabrı tavsiye etmek
B. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. İslam’ın iman, ibadet, ahlak, aile hayatı, ticaret, suçlar için öngörülen cezalar, devlet yönetimi vb. hususlarla ilgili hükümleri hem Allah Teala ile insan arasındaki münasebeti öğretir hem de birey, aile ve toplum hayatını düzenler. Bu bilgilere göre İslam dini ile ilgili kapsamlı olarak hangi yargıya varılabilir?
A) İslam, Allah (cc) ile insan arasındaki iletişim yoludur.
B) İslam dininin iman, ibadet ve sosyal hayatla ilgili hükümleri birbiriyle bağlantılıdır.
C) İslam dininin hükümleri canı, malı, aklı, dini, nesli korumayı esas alır.
D) İslam, insanın Allah Teala ile ilişkisi ile dünya hayatının tüm yönlerini kapsayan bir dindir.
Kısa Cevap: D
Cevap: D) İslam, insanın Allah Teala ile ilişkisi ile dünya hayatının tüm yönlerini kapsayan bir dindir. Parça, İslam hükümlerinin HEM Allah-insan ilişkisini öğrettiğini HEM de dünya hayatının tüm yönlerini düzenlediğini vurgular; bu en kapsamlı yargı D’dir.
2. Cemaatle kılınan namazda soyu, yaşı, işi, maddi durumu, toplumsal konumu farklı olan insanların yan yana durmaları, insan olmaları yönüyle bütün kulların Allah (cc) katında eşit olduklarını kavratır. Hac ibadeti, namazların cemaatle kılınması insanların tanışıp kaynaşmalarına, birlik ve beraberliklerinin güçlenmesine katkıda bulunur. Zekat, sadaka ve kurban ibadetleri, zengin insanların muhtaç insanlara yardım etmesini sağlar. Oruç ibadeti açlığın ve susuzluğun verdiği ıstırabı yaşatarak öğretir ve oruç tutan insanı yoksullara yardım etmeye yönlendirir. Parçanın ana fikrini yansıtan sonuç cümlesi olarak aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
A) Bu örnekler, ibadetlerin insan için önemini göstermektedir.
B) Anlıyoruz ki ibadetler, insanların yardımlaşmalarına katkı sağlamaktadır.
C) Böylece toplumda yardımlaşma, birlik ve beraberlik sağlanır.
D) Demek ki ibadetlerin, bireyi olduğu gibi toplumu da olumlu etkileyen işlevleri vardır.
Kısa Cevap: D
Cevap: D) Demek ki ibadetlerin, bireyi olduğu gibi toplumu da olumlu etkileyen işlevleri vardır. Parçada anlatılan eşitlik, kaynaşma, yardımlaşma gibi kazanımlar hem bireysel hem toplumsal etkilere işaret eder; en kapsayıcı sonuç cümlesi budur.
3. I. “İman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe iman etmiş olmazsınız…” (Müslim, “İman”, 93)
II. “İşçinin ücretini, alın teri kurumadan önce veriniz.” (İbn Mace, “Ruhun”, 4)
III. “İlim öğrenmek her Müslümana farzdır.” (İbn Mace, “İttibaü’s-Sünnet”, 25)
IV. “Küçüğümüze merhamet etmeyen, büyüğümüze saygı göstermeyen bizden değildir.” (Tirmizi, “Birr”, 15)
Hadislerinden hangisi hem bireye hem topluma yöneliktir?
A) I ve II
B) I, II ve III
C) I, II ve IV
D) II, III ve IV
Kısa Cevap: C
Cevap: C) I, II ve IV. I. hadiste iman (bireysel) ve sevgi (toplumsal); II. hadiste işverenin dürüstlüğü (bireysel ahlak) ve işçi hakkı (toplumsal düzen); IV. hadiste merhamet ve saygı (bireysel erdem) hem aile hem toplum ilişkisini içerir. III. hadis ise yalnızca bireysel bir görevi (ilim öğrenmeyi) bildirir.
8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 86 Cevapları
4. “Şüphesiz ki ümmetimin müflisi şu kimsedir: Kıyamet günü (Allah Teala’nın huzuruna) namaz, oruç ve zekat sevabıyla gelir. Fakat şuna sövdüğü, buna zina iftirası ettiği, onun malını yediği, bunun kanını döktüğü ve şunu dövdüğü için iyiliklerinin sevabı, (kötülük ve haksızlık ettiği) o kişilere verilir. Üzerindeki kul hakları ödenmeden sevapları biterse, hak sahiplerinin günahları kendilerinden alınır ve ona yükletilir ve sonuçta cehenneme atılır.” (Müslim, “Birr ve Sıla”, 59) Hadiste, aşağıdakilerden hangisine dikkat çekildiği söylenemez?
A) Kul hakkına zarar veren kimse bu davranışının karşılığını dünyada da görür.
B) Kul hakkına zarar veren, ibadet eden biri de olsa ahirette bunun cezasını görür.
C) Ahirette azap görmemek için ibadet etmek yeterli değildir, günahlardan da kaçınmak gerekir.
D) Kan dökmek, iftira etmek, sövmek gibi davranışlar insanı ahirette zarara uğratır.
Kısa Cevap: A
Cevap: A) Kul hakkına zarar veren kimse bu davranışının karşılığını dünyada da görür. Hadis, kul hakkına zarar verenin AHİRETTEKİ (kıyamet günündeki) cezasından bahseder; dünyada bir karşılık görmesinden söz edilmez.
5. Doktorun, hastanın iyileşmesi için çaba göstermesi hangi ayet kapsamında değerlendirilebilir?
A) “… Kim bir kimseyi öldürürse bütün insanları öldürmüş gibi olur…” (Maide, 5/32)
B) “… Kim de bir can kurtarırsa bütün insanların hayatını kurtarmış gibi olur…” (Maide, 5/32)
C) “Ey iman edenler! … Kendinizi öldürmeyin…” (Nisa, 4/29)
D) “Haklı bir sebep olmadıkça Allah’ın dokunulmaz kıldığı cana kıymayın…” (İsra, 17/33)
Kısa Cevap: B
Cevap: B) “… Kim de bir can kurtarırsa bütün insanların hayatını kurtarmış gibi olur…” Doktorun hastasını iyileştirme çabası, bir canı kurtarmaya yönelik bir davranıştır; bu ayet doğrudan can kurtarmayı konu edinir.
6. İnsan, iyilik de kötülük de yapabilen bir varlıktır. Örneğin bir doktor, neşteri ile hastayı ameliyat edip sağlığına kavuşturmak isterken; başka bir insan, eline aldığı bıçakla cana kıyabilmektedir. Kimi insanlar bir ekmeğini, birkaç lirasını yoksul komşusuyla paylaşmaya önem verirken kimileri de komşusunun alın teri dökerek kazandığı parasını çalmaktan çekinmemektedir. Bazı insanlar kul hakkına zarar vermemek için çok dikkatli davranırken bazıları ise menfaati için başkalarını aldatabilmektedir. Anlatılanlar dikkate alındığında, insanları kötülüklerden kaçındırıp iyiliklere yönlendirebilmek için en çok önem verilmesi gereken, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Aklın korunması
B) Canın korunması
C) Malın korunması
D) Neslin korunması
Kısa Cevap: D
Cevap: D) Neslin korunması. Parçada anlatılan iyilik-kötülük seçimi, çocukların iyi bir ahlak ve terbiyeyle yetiştirilmesine, yani neslin korunmasına bağlıdır; iyiliğe yönlendirme çabası en temelde eğitim ve terbiye ile mümkündür.
7. Aşağıdaki ayetlerden hangisi aklın, malın ve dinin korunması ile ilişkilidir?
A) “Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar, fal okları şeytan işi iğrenç şeylerdir. Bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz.” (Maide, 5/90)
B) “… Yiyin, için fakat israf etmeyin. Çünkü Allah, israf edenleri sevmez.” (Araf, 7/31)
C) “… Artık kim sahte tanrıları reddeder de Allah’a inanırsa kopmayan sağlam bir kulpa yapışmıştır…” (Bakara, 2/256)
D) “Ey iman edenler! Karşılıklı rızaya dayanan ticaret dışında, mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin ve kendinizi öldürmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.” (Nisa, 4/29)
Kısa Cevap: A
Cevap: A) “Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar, fal okları şeytan işi iğrenç şeylerdir…” Bu ayet, aklı koruma amacıyla içki ve kumarı yasaklar; kitapta aklın korunması bölümünde bu ayete yer verilmiştir.
8. Hz. Peygamber’in (sav) Veda Hutbesi’nde, “Size iki emanet bırakıyorum ki onlara tutunursanız (yaşantınızda onlara uyarsanız) asla dalalete düşmezsiniz: Allah’ın Kitabı ve Peygamberinin Sünneti.” (Malik bin Enes, el-Muvatta, “Kitabü’l-Cami”, 8) buyurarak İslam’ın iki temel kaynağına vurgu yapması, dinin hangi gayesine yöneliktir?
A) Canın korunması
B) Dinin korunması
C) Neslin korunması
D) Malın korunması
Kısa Cevap: B
Cevap: B) Dinin korunması. Kur’an ve sünnete sıkı sıkıya bağlı kalmak, dinin aslından sapmadan, doğru bir şekilde korunup yaşatılmasını sağlar.
8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 87 Cevapları
9. (I) Hz. Yusuf (as), kardeşleri tarafından kuyuya atıldı. (II) Kuyunun yanında konaklayan bir kervanın yolcuları Hz. Yusuf’u (as) kuyudan çıkarıp Mısır’a götürdüler ve Aziz’e köle olarak sattılar. (III) Hz. Yusuf (as), Aziz’in karısının iftirası yüzünden hapse atıldı. (IV) Hz. Yusuf (as) hapiste iken hükümdarın gördüğü bir rüyayı yorumladı. (V) Mısır hükümdarı rüyasını doğru yorumlayan Hz. Yusuf’u (as) hapisten çıkarıp ona devlet hazinesini yönetme yetkisi verdi. (VI) Hz. Yusuf (as), erzak almaya gelen kardeşlerini tanıdı ve onları affetti. (VII) Hz. Yusuf’un (as) ailesi Mısır’a gelip yerleşti. (VIII) Hz. Yusuf’un (as), kardeşleriyle gönderdiği gömleğini yüzüne süren babası Hz. Yakub’un (as) gözleri görmeye başladı.
Parçadaki cümlelerden hangilerinin yeri değiştirilirse Hz. Yusuf’un (as) hayatıyla ilgili bilgilerin oluş sıralamasındaki hata düzeltilmiş olur?
A) III ile IV yer değiştirmeli
B) V ile VI yer değiştirmeli
C) VI ile VII yer değiştirmeli
D) VII ile VIII yer değiştirmeli
Kısa Cevap: D
Cevap: D) VII ile VIII yer değiştirmeli. Gerçek sırada önce Hz. Yusuf’un (as) gönderdiği gömlek babasının yüzüne sürülüp gözleri açılmış (VIII), ardından aile Mısır’a göç edip yerleşmiştir (VII); parçada bu sıra ters verilmiştir.
10. Asr suresinde aşağıdakilerin hangisinden söz edilmez?
A) İman etmek
B) İbadet etmek
C) Yardımı teşvik etmek
D) Hakkı tavsiye etmek
Kısa Cevap: C
Cevap: C) Yardımı teşvik etmek. Asr suresi; iman etmek, salih amel işlemek, hakkı tavsiye etmek ve sabrı tavsiye etmekten söz eder. Yardımı teşvik etmek suredeki dört unsurdan biri değildir.
B. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanlar için D, yanlış olanlar için Y yazınız.
Kısa Cevap: 1-D, 2-D, 3-D, 4-Y, 5-D, 6-Y, 7-Y, 8-D, 9-D.
Cevap:
- ( D ) İslam dini birey, aile ve toplum hayatının her yönünü kuşatan bir dindir.
- ( D ) İslam’ın inanç, ibadet ve ahlak esaslarının topluma yönelik işlevleri vardır.
- ( D ) Cana ve mala zarar veren her davranış dinde haram kılınmıştır.
- ( Y ) İslam dinine inanan kişinin ibadet edip etmemesi onun isteğine bırakılmıştır.
- ( D ) Zinanın haram kılınması neslin korunması için alınmış bir önlemdir.
- ( Y ) Faiz, rüşvet, hile ve karaborsanın haram kılınması aklın korunması içindir.
- ( Y ) İslam dini, Müslüman olması için insana baskı yapmayı öngörür.
- ( D ) Allah’a (cc) itaati, iffeti ve hayası Hz. Yusuf’un (as) belirgin özelliklerindendir.
- ( D ) Asr suresinde, hakkı ve sabrı tavsiye eden müminin ahirette kurtuluşa ereceği belirtilir.
C. Belirtilen davranışların dinin gayelerinden hangisine aykırı olduğunu yazınız.
Kısa Cevap: Nikahsız birliktelik Neslin, alkollü içki ve uyuşturucu kullanmak Aklın, rüşvet ve şans oyunları Malın, ibadete engel olmak ve din eğitimini kısıtlamak Dinin, kan davası gütmek Canın korunmasına aykırıdır.
Cevap:
- Öldürmek veya yaralamak → Canın korunmasına aykırıdır. (örnek)
- Nikahsız birliktelik → Neslin korunmasına aykırıdır.
- Alkollü içki kullanmak → Aklın korunmasına aykırıdır.
- İbadete engel olmak → Dinin korunmasına aykırıdır.
- Rüşvet almak ve vermek → Malın korunmasına aykırıdır.
- Uyuşturucu kullanmak → Aklın korunmasına aykırıdır.
- Çocuk eğitimini ihmal etmek → Neslin korunmasına aykırıdır.
- Kan davası gütmek → Canın korunmasına aykırıdır.
- Şans oyunlarını oynamak → Malın korunmasına aykırıdır.
- Din eğitimini kısıtlamak → Dinin korunmasına aykırıdır.
