8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 117-118-119-120-121-122-123-124 Cevapları Hecce Yayıncılık
3. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları
3. Ünite Basınç: Basınç konusunda öğrendiğimiz her şeyi, kar ayakkabısından hidrolik fren sistemine kadar birçok örnekle bu geniş 3. Ünite değerlendirmesinde test ediyoruz.
İçindekiler
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 117 Cevapları Hecce Yayıncılık
A. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Basınç nedir? Bir örnekle açıklayınız.
Kısa Cevap: Basınç, bir yüzeye dikey uygulanan kuvvetin yüzey alanına oranıdır.
Cevap: Basınç, bir yüzeye dikey uygulanan kuvvetin, yüzey alanına oranıdır. Örneğin buz patenlerinin altı ince olurken kar ayakkabılarının altı geniştir; amaç buz pateninde basıncı artırmak, kar ayakkabısında ise azaltmaktır.
2. Katıların basınç özellikleri nelerdir? Bir örnekle açıklayınız.
Kısa Cevap: Katılar temas ettikleri yüzeye, yüzey alanına bağlı olarak basınç uygular.
Cevap: Katılar temas ettikleri yüzeye basınç uygularlar. Örneğin içi çakıl taşı dolu bir kovayı kuma koyduğumuzda kovanın kuma batmasının nedeni, basınç uygulanan yüzeyin küçük, kuvvetin ise büyük olmasıdır.
3. Sıvıların basınç özellikleri nelerdir? Bir örnekle açıklayınız.
Kısa Cevap: Sıvılar kabın her yerine eşit basınç uygular; basıncı derinlik ve yoğunluğa bağlıdır.
Cevap:
- Sıvılar bulundukları kabın her yerine eşit basınç uygularlar.
- Sıvıların basıncı derinlik ve sıvının yoğunluğuna bağlıdır.
- Örneğin pet şişeye dikine açılmış farklı deliklerden çıkan suyun gittiği uzaklık farklıdır; çünkü derinlik arttıkça basınç da artar.
4. Katı basıncını etkileyen etmenler nelerdir?
Kısa Cevap: Katı basıncını yüzey alanı ve ağırlık etkiler.
Cevap:
- Yüzeye etki eden kuvvet (ağırlık)
- Kuvvetin uygulandığı yüzey alanı
5. Sıvı basıncını etkileyen etmenler nelerdir?
Kısa Cevap: Sıvı basıncını sıvının yoğunluğu, yer çekimi ve derinliği etkiler.
Cevap:
- Sıvının derinliği
- Sıvının yoğunluğu
- Yer çekimi ivmesi
6. Açık hava basıncı nedir? Örnek vererek açıklayınız.
Kısa Cevap: Atmosferdeki havanın yeryüzündeki cisimlere uyguladığı basınçtır.
Cevap: Atmosferdeki havanın yeryüzündeki cisimlere uyguladığı basınçtır. Örneğin ağzına kağıt koyup çevirdiğimiz, içi su dolu bardaktan suyun dökülmemesi açık hava basıncından kaynaklanır.
7. Pascal Prensibi ne demektir? Bir örnekle açıklayınız.
Kısa Cevap: Sıvılara uygulanan basıncın her yöne eşit iletilmesine Pascal Prensibi denir.
Cevap: Sıvılara uygulanan basıncın her yöne ve eşit biçimde iletilmesine Pascal Prensibi denir. Örneğin hidrolik fren sistemlerinde bu prensip kullanılır.
B. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”, yanlış olanların yanına “Y” yazınız.
Cevap:
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 118 Cevapları Hecce Yayıncılık
C. Aşağıdaki ifadelerde noktalı yerleri uygun kavramlarla doldurunuz.
Cevap:
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 119 Cevapları Hecce Yayıncılık
Ç. Aşağıda “tanılayıcı dallanmış ağaç” şeklinde verilen ifadelerin doğru ya da yanlış olduğunu belirleyip ilgili ok yönünde ilerlediğinizde ulaştığınız çıkışı işaretleyiniz.
Cevap:
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 120 Cevapları Hecce Yayıncılık
D. Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
1. Bir cismin konumu şekildeki gibi I. konumundan II. konumuna getirilirse zemine yaptığı katı basıncı nasıl değişir?
Kısa Cevap: C) Artar.
Cevap:
- A) Aynı kalır — yanlıştır, temas alanı değişince basınç da değişir.
- B) Azalır — yanlıştır, alan küçülmüştür, basınç azalmaz.
- C) Artar — doğrudur, geniş tabandan dar tabana geçince basınç artar.
- D) Bilinemez — yanlıştır, şekilden basınç değişimi kesin olarak bulunabilir.
2. Şekilde verilen cisimlerin, zemine uyguladıkları katı basınçlarının doğru sıralaması hangisidir?
Kısa Cevap: D) 3>1>2.
Cevap: 3 numaralı cisim en dar tabanda en çok küple yığıldığı için basıncı en büyüktür, 2 numaralı cisim ise küpler yan yana dizildiği için tabanı en geniş, basıncı en küçüktür. Sıralama 3 > 1 > 2 şeklindedir.
3. Aşağıdakilerden hangisi basıncı azaltma prensibiyle yapılan işi kolaylaştırmak için tasarlanmıştır?
Kısa Cevap: C) Kar paleti.
Cevap:
- A) Çivi — basıncı artırmak için sivri uçludur.
- B) İğne — basıncı artırmak için sivri uçludur.
- C) Kar paleti — geniş tabanıyla basıncı azaltır, doğru cevap budur.
- D) Krampon — buza batması için basıncı artırır.
4. Sıvıların kabın tabanına yaptığı basınç aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?
Kısa Cevap: B) Kabın şekli.
Cevap:
- A) Sıvının yoğunluğu — sıvı basıncını etkileyen bir etmendir.
- B) Kabın şekli — sıvı basıncı kabın şekline bağlı değildir, doğru cevap budur.
- C) Sıvının derinliği — sıvı basıncını etkileyen bir etmendir.
- D) Sıvının cinsi — sıvı basıncını etkileyen bir etmendir.
5. Çivinin kullanım amacı verilenlerden hangisi ile aynı değildir?
Kısa Cevap: D) Kar ayakkabısı.
Cevap:
- A) Bıçak — sivri/keskin uçla basıncı artırır, çiviyle aynı mantık.
- B) Çatal — sivri uçla basıncı artırır, çiviyle aynı mantık.
- C) İğne — sivri uçla basıncı artırır, çiviyle aynı mantık.
- D) Kar ayakkabısı — tam tersine geniş tabanla basıncı azaltır, farklı olan budur.
6. Ördekler tavuklara göre bataklıkta daha rahat yürüyebilir; paletli iş makineleri yumuşak zeminlerde tekerlekli olanlara göre daha rahat çalışır; karda kar paletleriyle yürümek ayakkabıyla yürümekten kolaydır. Yukarıdaki olaylar hangi basınç ilkesi ile açıklanabilir?
Kısa Cevap: D) Yüzey alanı büyüdükçe basınç küçülür.
Cevap:
- A) Basıncın artması bir cismin zemine batmasını zorlaştırır — yanlıştır, tam tersi geçerlidir.
- B) Bir yüzeye kuvvet uygulandığında yüzey eşit ve ters kuvvet uygular — bu örneklerle ilgisizdir.
- C) Ağırlık arttıkça katı basıncı artar — örneklerde ağırlık değil, yüzey alanı değişmektedir.
- D) Yüzey alanı büyüdükçe basınç küçülür — geniş ayak/palet örneklerini doğru açıklar.
7. I. Katılar, bulundukları yüzeye basınç uygular. II. Sıvılar, bulundukları kabın temas ettikleri yüzeyine basınç uygular. III. Gazlar, içinde bulundukları kabın tüm yüzeylerine basınç uygular. Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Kısa Cevap: D) I, II ve III.
Cevap: Üç ifade de doğrudur: katılar temas ettikleri yüzeye, sıvılar temas ettikleri yüzeylere, gazlar ise bulundukları kabın tüm yüzeylerine basınç uygular.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 121 Cevapları Hecce Yayıncılık
8. Açık hava basıncı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Kısa Cevap: C) Yeryüzüne yakın yerlerde açık hava basıncı azdır.
Cevap:
- A) Atmosfer, ağırlığı nedeniyle basınç uygular — doğrudur.
- B) Yükseklerde havanın cisimlere uyguladığı basınç azalır — doğrudur.
- C) Yeryüzüne yakın yerlerde açık hava basıncı azdır — yanlıştır, yeryüzüne yakın yerlerde basınç en yüksektir.
- D) Açık hava basıncı yüksekliğe bağlı olarak değişir — doğrudur.
9. Basınç ve kuvvet ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kısa Cevap: C) Kuvvet artıkça basınç azalır.
Cevap:
- A) Tüm maddeler, temas ettikleri yüzeye basınç uygular — doğrudur.
- B) Özdeş cisimlerde yüzey alanı azaldıkça basınç artar — doğrudur.
- C) Kuvvet artıkça basınç azalır — yanlıştır, kuvvet arttıkça basınç da artar.
- D) Özdeş cisimlerden, yüzey alanı küçük olanın yüzeye uyguladığı basınç daha fazladır — doğrudur.
10. Balıklar ve basınç ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Kısa Cevap: A) Sıvının yoğunluğu artıkça basıncı azalmaktadır.
Cevap:
- A) Sıvının yoğunluğu artıkça basıncı azalmaktadır — yanlıştır, yoğunluk arttıkça basınç da artar.
- B) Sıvı basıncı, derinlik artıkça artmaktadır — doğrudur.
- C) Bazı balık türleri yüksek basınca dayanamadıklarından derin kısımlarda yaşayamaz — doğrudur.
- D) Su içerisinde bulundukları derinliğe bağlı olarak farklı basınca maruz kalırlar — doğrudur.
11. Bir öğrenci sıvı basıncı ile ilgili I. Sıvılar, konulduğu kabın temas ettiği her yerine basınç uygular. II. Sıvılar, üzerine uygulanan basıncı her yön ve doğrultuda aynı şekilde iletir. III. Sıvılar, bulunduğu kabın her yerine eşit büyüklükte basınç uygular. notlarını almıştır. Buna göre aldığı notların doğru olabilmesi için yukarıdaki ifadelerden hangilerinin çıkarılması gerekir?
Kısa Cevap: B) Yalnız III.
Cevap: III. ifade yanlıştır çünkü sıvı basıncı derinliğe bağlı olarak değişir, kabın her yerinde eşit değildir. I ve II doğru olduğu için sadece III çıkarılmalıdır.
12. I. Arabaların fren sistemlerinde fren sıvısı kullanılır. II. Zeytinyağı tenekesinden yağın başka bir kaba aktarılması sırasında tenekeye delik açılır. III. Su dolu bardağın ağzına kağıt kapatılıp bardak ters çevrildiğinde bardaktaki su dökülmez. Yukarıda verilen ifadelerden hangilerinde açık hava basıncının etkisi söz konusudur?
Kısa Cevap: B) II ve III.
Cevap: I, Pascal Prensibi ile ilgilidir, açık hava basıncıyla ilgisi yoktur. II ve III’te ise açık hava basıncının etkisi doğrudan görülür.
13. Nazlı öğretmen yukarıda gösterilen malzemeleri (K: Su, L: Su, M: Cıva, N: Cıva) sınıfa getiriyor. Sıvı basıncının sıvı yoğunluğuna bağlı olup olmadığını öğrenmeleri için bir deney yapacaklarını söylüyor. Buna göre Nazlı öğretmenin yukarıda verilen malzemelerden hangilerini seçmesi gerekir?
Kısa Cevap: B) L ve M.
Cevap: Yoğunluğun etkisini tek başına gözlemleyebilmek için aynı derinlikte, farklı cins iki sıvı karşılaştırılmalıdır. L (su) ve M (cıva) bu şartı sağladığı için doğru seçim budur.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 122 Cevapları Hecce Yayıncılık
14. Yukarıdaki balon şişirilmiş ve balonun ağzı hava sızmayacak şekilde kapatılmıştır. Balonla ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Kısa Cevap: A) Balon, bulunduğu konumdan L konumuna getirilirse balona etki eden hava basıncı azalır.
Cevap:
- A) Balon L konumuna getirilirse hava basıncı azalır — doğrudur, yükseldikçe açık hava basıncı azalır.
- B) Balon K konumuna getirilirse hava basıncı azalır — yanlıştır, alçaldıkça basınç artar.
- C) Dış yüzeye etki eden basınç, iç basınçtan fazladır — yanlıştır, dengeli bir balonda iç ve dış basınç eşite yakındır.
- D) Konum değişimi balona etki eden hava basıncını değiştirmez — yanlıştır, yükseklik değişince basınç da değişir.
15. Aşağıdaki aletlerin hangisinin yapımında Pascal Prensibi’nden yararlanılmamıştır?
Kısa Cevap: D) Bisiklet pedalı.
Cevap:
- A) Berber koltuğu — hidrolik, Pascal Prensibi ile çalışır.
- B) İtfaiye merdiveni — hidrolik, Pascal Prensibi ile çalışır.
- C) Hidrolik fren sistemi — Pascal Prensibi ile çalışır.
- D) Bisiklet pedalı — mekanik bir kaldıraç sistemidir, Pascal Prensibi ile ilgisi yoktur.
16. Aşağıdaki şekilde, ağzı açık özdeş şişelere sıvı yağ ve su doldurulmuştur. Şişelere, sıvı yüzeylerine eşit uzaklıktaki noktalardan eşit büyüklükte olacak şekilde delikler açılmıştır. Suyun sıvı yağa göre daha uzak mesafeye fışkırdığı gözlemlenmiştir. Bu deney sonucunda aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılabilir?
Kısa Cevap: C) Sıvı basıncı sıvının cinsine bağlıdır.
Cevap:
- A) Sıvılar basıncı her yöne iletir — bu deneyde test edilen bilgi bu değildir.
- B) Sıvı basıncı derinliğe bağlıdır — derinlik burada sabit tutulmuştur, değişken değildir.
- C) Sıvı basıncı sıvının cinsine bağlıdır — aynı derinlikte farklı sıvılar farklı sonuç verdiği için doğru cevap budur.
- D) Sıvı basıncı kabın genişliğine bağlı değildir — şişeler özdeş olduğu için bu deneyle test edilmemiştir.
17. Yukarıdaki resimdeki dalgıç L, K, M noktaları arasında belirtilen yönlerde hareket ettiğinde üzerindeki sıvı basıncı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Kısa Cevap: A) L’den K’ye artar, K’den M’ye değişmez, M’den L’ye azalır.
Cevap: L’den K’ye inildiğinde derinlik arttığı için basınç artar; K’den M’ye yatay harekette derinlik değişmediği için basınç değişmez; M’den L’ye çıkıldığında derinlik azaldığı için basınç azalır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 123 Cevapları Hecce Yayıncılık
18. Katı maddeler, ağırlıklarından dolayı bulundukları yüzeye kuvvet uygular ve böylece basınç oluşur. Katı maddelerin bulundukları yüzeye uyguladıkları basıncın büyüklüğü uyguladıkları kuvvetle doğru, temas ettikleri yüzey alanı ile ters orantılıdır. Görselde yerli ve milli tankımız Altay’ın prototipi verilmiştir; tankın paletleri basıncın az olması şeklinde tasarlanmıştır. Aşağıda verilenlerden hangisi benzer duruma örnek verilebilir?
Kısa Cevap: C) Binaların kolon sayısının artırılması.
Cevap:
- A) Makasın keskin tarafının bilenmesi — bu basıncı azaltmaz, artırır.
- B) Araçların tekerine zincir takılması — sürtünmeyi artırmaya yöneliktir, tankla aynı mantık değildir.
- C) Binaların kolon sayısının artırılması — temas alanını artırıp basıncı azaltır, tank paletiyle aynı mantıktır.
- D) Enjektörlerin ucunun sivri olması — bu basıncı azaltmaz, artırır.
19. Hamza Bey, yağ tenekesinden yağdanlığa huni yardımıyla yağ doldurmak istiyor. Huniyi yağdanlığın ağız kısmına kenarlardan hava almayacak şekilde yerleştiriyor. Bir süre sonra yağ huninin üst kısmına kadar yükselmesine rağmen yağdanlığa akmıyor. Huniyi biraz yukarı kaldırıp yağın akmasını sağlıyor. Buna göre huninin yukarıya kaldırıldığında yağın yağdanlığa akmasının sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Kısa Cevap: C) Hunideki yağa etki eden gaz basıncının dengelenmesi.
Cevap:
- A) Hunideki yağın miktarının azalması — akışın başlamasının asıl nedeni bu değildir.
- B) Yağdanlıktaki sıvı basıncının artması — durumla ilgisizdir.
- C) Hunideki yağa etki eden gaz basıncının dengelenmesi — huni kaldırılınca hava girer, basınç dengelenir ve yağ akar.
- D) Yağdanlıktaki hava basıncının artması — akışı başlatan neden bu değildir.
20. Aşağıda taban alanları ve içerdikleri kum miktarları farklı olan üç adet aynı tip kova, kum havuzuna yerleştirilmiştir (I: 5 kg/2S, II: 8 kg/4S, III: 3 kg/S). Buna göre kovaların zemine uyguladıkları katı basınçları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Kısa Cevap: B) III > I > II.
Cevap: Basınç ağırlığın alana oranıdır: I için 5/2S, II için 8/4S=2/S, III için 3/S. Bu değerler karşılaştırıldığında III > I > II sıralaması elde edilir.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 124 Cevapları Hecce Yayıncılık
21. Şekilde A ve B bardaklarının boş ağırlıkları eşit ve taban alanları farklıdır. Bu kaplar özdeş süngerlerin üzerine konuluyor ve B kabına h yüksekliğinde su dolduruluyor (1. durum). Daha sonra B kabında bulunan suyun yarısı A kabına aktarılıyor ve kaplar süngerlerin üzerine konuluyor (2. durum). Buna göre süngerlerdeki batma miktarındaki değişim hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Kısa Cevap: A) A: Artar, B: Azalır.
Cevap: A kabı su aldığı için ağırlığı ve dolayısıyla süngere yaptığı basınç artar. B kabı suyunun yarısını kaybettiği için ağırlığı ve basıncı azalır.
22. Bir öğrenci, günlük yaşamdaki bazı olayların temelinde hangi fiziksel kavramın yattığını merak etmektedir. I. Bir pipetle meyve suyu içerken pipetin içindeki havanın emilmesiyle meyve suyunun yukarı doğru yükselmesi. II. Lavabo açıcı pompalarla tıkalı bir lavabonun açılmaya çalışılması sırasında pompanın suyu ve havayı aşağı doğru itmesi. III. Dağcılık sporunda yüksek rakımlara çıkıldıkça kulaklarda basınç hissi oluşması ve hatta bazen burun kanaması yaşanabilmesi. Buna göre yukarıdaki olaylardan hangileri doğrudan atmosfer basıncının etkisiyle açıklanabilir?
Kısa Cevap: D) I, II ve III.
Cevap: Üçü de açık hava basıncı ile ilgilidir: pipette emme ile oluşan basınç farkı, pompanın oluşturduğu basınç değişimi ve yükseklikle azalan atmosfer basıncı.
23. Kutup ayıları, karda rahatça yürüyebilen ve avlanabilen canlılardır. Bilim insanları, bu hayvanların geniş ve büyük pençelerinin karda batmadan hareket etmelerine nasıl yardımcı olduğunu araştırmışlardır. Kutup ayılarının pençelerinin sadece büyük olmakla kalmayıp aynı zamanda basık ve yayvan bir yapıya sahip olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum kutup ayılarının karda …… artırdığı düşünülmektedir. Verilen metnin bilimsel olarak doğru olması için boşluğun aşağıdakilerden hangisi ile doldurulması gerekir?
Kısa Cevap: B) karda oluşturdukları basıncı azaltarak hareket kabiliyetini.
Cevap:
- A) yere uyguladıkları ağırlığı azaltarak — yanlıştır, geniş pençe ağırlığı değil basıncı azaltır.
- B) karda oluşturdukları basıncı azaltarak hareket kabiliyetini — doğrudur, geniş yüzey basıncı azaltır.
- C) yürüme hızlarını artırarak avlanma yeteneklerini — metinle ilgisizdir.
- D) pençelerinin hacmini azaltarak ısı kaybını önleme yeteneklerini — metinle ilgisizdir.
