8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 267-268-269-270 Cevapları Hecce Yayıncılık
6. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları -2
6. Ünite Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi: Besin zincirinin ilk halkasından azot döngüsüne, fermantasyondan sera gazı istatistiklerine kadar çok yönlü sorularla 6. Ünite bilgimizi son kez yokluyoruz.
İçindekiler
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 267 Cevapları Hecce Yayıncılık
1. Aşağıdaki canlılardan hangisi bir besin zincirinin başlangıcında bulunur?
A) Alabalık B) Çekirge C) Mantar D) Yonca
Kısa Cevap: D şıkkı; yonca bir üretici bitkidir, besin zinciri ondan başlar.
Cevap:
- A) Alabalık – tüketicidir, zincirin başında olamaz.
- B) Çekirge – otçul tüketicidir, üretici değildir.
- C) Mantar – ayrıştırıcıdır, zincirin sonunda yer alır.
- D) Yonca – üretici bitkidir, zincir ondan başlar.
2. Fotosentezde aşağıdakilerden hangisi üretilir?
A) Besin B) Güneş ışığı C) Karbon dioksit D) Su
Kısa Cevap: A şıkkı; fotosentez sonucunda besin üretilir.
Cevap:
- A) Besin – fotosentezin asıl ürünüdür.
- B) Güneş ışığı – fotosentezde kullanılan enerji kaynağıdır, ürün değildir.
- C) Karbon dioksit – fotosentezde tüketilen hammaddedir.
- D) Su – fotosentezde tüketilen hammaddedir.
3. Bir bitki üzerine yapılan deney sonuçları yukarıdaki grafikte gösterilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Kısa Cevap: D şıkkı; grafik yalnızca 60 °C’a kadar veri verdiği için üstü hakkında kesin sonuca ulaşılamaz.
Cevap:
- A) Işık şiddeti fotosentez hızını etkiler – iki eğri arasındaki farktan anlaşılır.
- B) Hız sürekli artmaz – grafikte bir noktadan sonra düştüğü görülür.
- C) İdeal sıcaklık yaklaşık 30 °C’tur – grafiğin tepe noktasından anlaşılır.
- D) 60 °C üzerinde ne olacağı grafikte yok, bu yüzden ulaşılamaz.
4. Aşağıda besin zincirinde yer alan canlılar ve bu canlılara ait bilgiler verilmiştir.
K canlısı: Birincil tüketicilerle beslenir.
L canlısı: Canlı sayısı en az olandır.
M canlısı: Fotosentez yapan bir canlıdır.
N canlısı: Biyolojik birikimi K canlısından azdır.
Buna göre bu canlıların oluşturduğu besin zinciri hangi seçenekte verilmiştir?
A) K – L – M – N B) M – N – K – L C) L – K – N – M D) K – M – L – N
Kısa Cevap: B şıkkı; M üretici, N birincil, K ikincil, L üçüncül tüketicidir.
Cevap:
- A) K-L-M-N – üretici M zincirin başında olmalı, burada değil.
- B) M-N-K-L – M üretici, N birincil, K ikincil, L en az sayıda üçüncül tüketicidir.
- C) L-K-N-M – üretici M sonda yer aldığı için sıralama yanlıştır.
- D) K-M-L-N – üretici M ilk basamak olmalı, burada değil.
5. Aşağıdakilerden hangisi atmosferdeki azotun canlılar tarafından kullanılmasında rol oynar?
A) Buharlaşma B) Fotosentez C) Solunum D) Şimşek
Kısa Cevap: D şıkkı; şimşek atmosferdeki azotu bağlayıp toprağa geçmesini sağlar.
Cevap:
- A) Buharlaşma – su döngüsüyle ilgilidir, azotla ilgisi yoktur.
- B) Fotosentez – karbon ve oksijen döngüsüyle ilgilidir.
- C) Solunum – karbon dioksit açığa çıkarır, azot bağlamaz.
- D) Şimşek – atmosferdeki azotu bağlayarak toprağa geçmesini sağlar.
6. Besin zincirinin her basamağında bulunabilecek canlı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ayrıştırıcılar B) Çim C) Etçiller D) Otçullar
Kısa Cevap: A şıkkı; ayrıştırıcılar her basamaktaki ölü canlı kalıntılarıyla beslenir.
Cevap:
- A) Ayrıştırıcılar – her basamağın kalıntılarını ayrıştırdığı için her yerde bulunur.
- B) Çim – yalnızca üretici basamağında bulunur.
- C) Etçiller – yalnızca tüketici basamaklarında bulunur.
- D) Otçullar – yalnızca birincil tüketici basamağında bulunur.
Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisine ulaşılmaz?
Kısa Cevap: C şıkkı; deneyde sıcaklık değişkeni test edilmediği için ideal sıcaklığa ulaşılamaz.
Cevap:
- A) Uğur böceği oksijenli solunum yapar – deneyde CO₂ üretmesinden anlaşılır.
- B) Bitki fotosentezle oksijen açığa çıkarır – I. düzenekte böceğin yaşamasından anlaşılır.
- C) En uygun sıcaklığın 25 °C olduğu – sıcaklık burada değişken olarak test edilmemiştir.
- D) Solunumdaki CO₂ fotosentezde kullanılır – II. düzenekte kireç suyunun bulanmamasından anlaşılır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 268 Cevapları Hecce Yayıncılık
8. Beherglasa bir miktar şekerli su ve bir kaşık bira mayası konularak şişenin ağzı balon ile kapatılıyor. Bir süre ılık ortamda bekletildikten sonra balonun şiştiği gözlemleniyor. Buna göre
I. Bira mayası şekerli suyu besin olarak kullanmıştır.
II. Bira mayasının solunumu sonucu karbon dioksit açığa çıkmış ve balon bu yüzden şişmiştir.
III. Bira mayası laktik asit fermantasyonu gerçekleştirmiştir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) I, II ve III
Kısa Cevap: A şıkkı; maya şekeri besin olarak kullanır ve solunumla CO₂ üretir.
Cevap:
- A) I ve II – maya şekeri besin olarak kullanır, solunumla CO₂ üretilip balon şişer.
- B) I ve III – III yanlıştır, gerçekleşen alkollü fermantasyondur.
- C) II ve III – III yanlış olduğu için bu seçenek de yanlıştır.
- D) I, II ve III – III yanlış olduğu için tamamı doğru olamaz.
9. Özdeş sucul bitkilerin bulunduğu ortamlarda yapılan değişiklikler aşağıda verilmiştir.
• I. ortamda sıcaklık 20 °C’dan 25 °C’a çıkarılıyor.
• II. ortamda su miktarı artırılıyor.
• III. ortamda beyaz ışık yerine yeşil ışık veriliyor.
• IV. ortamda bitkinin bulunduğu ortama balık konuluyor.
Buna göre yapılan değişiklikler sonucu fotosentez hızındaki değişim hangi seçenekte verilmiştir?
Kısa Cevap: C şıkkı; sıcaklık artışı ve balığın CO₂’si hızı artırır, yeşil ışık azaltır, su değişmez.
Cevap:
- I. Sıcaklık 25 °C’a çıkması fotosentez hızını artırır.
- II. Su zaten yeterliyse ekstra su hızı değiştirmez.
- III. Yeşil ışık klorofil tarafından yansıtıldığı için hızı azaltır.
- IV. Balığın soluması CO₂ sağlar, bu da hızı artırır.
10. Güneş enerjisinin besinlerdeki kimyasal enerjiye dönüşümü aşağıdaki olaylardan hangisinde gerçekleşir?
A) Fotosentez B) Oksijensiz solunum C) Oksijenli solunum D) Fermantasyon
Kısa Cevap: A şıkkı; güneş enerjisi fotosentezle besindeki kimyasal enerjiye dönüşür.
Cevap:
- A) Fotosentez – güneş enerjisini doğrudan besin enerjisine çevirir.
- B) Oksijensiz solunum – kimyasal enerjiyi başka forma çevirir, güneşle ilgisi yoktur.
- C) Oksijenli solunum – besindeki enerjiyi harekete/ısıya çevirir, üretmez.
- D) Fermantasyon – besindeki enerjiyi çevirir, güneş enerjisiyle ilgisi yoktur.
11. Geri dönüşüm etkinliği ile ilgili olarak
I. Bazı atıkların sanayide değerlendirilmesi sağlanır.
II. Ülke ekonomisine hem ekonomik katkı hem de enerji katkısı sağlar.
III. Geri dönüşümün yaygınlaştırılması çevrenin korunması için gereklidir.
yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) I, II ve III
Kısa Cevap: D şıkkı; geri dönüşümün sanayi, ekonomi ve çevre açısından tüm faydaları doğrudur.
Cevap:
- A) Yalnız I – II ve III de doğru olduğu için eksiktir.
- B) I ve II – III de doğru olduğu için eksiktir.
- C) I ve III – II de doğru olduğu için eksiktir.
- D) I, II ve III – üçü de geri dönüşümün gerçek faydalarıdır.
12. Aşağıda verilen azot döngüsü ile ilgili görsel incelendiğinde hangisine ulaşılmaz?
Kısa Cevap: B şıkkı; görselde azot bağlayıcı canlılar ayrı gösterildiği için bu ifadeye ulaşılamaz.
Cevap:
- A) Yıldırım/şimşek azotun toprağa geçişine yardımcı olur – görselden çıkarılır.
- B) Azot bağlayıcı canlıların hem kökte hem toprakta birlikte yaşadığı görselden kesin çıkarılamaz.
- C) Topraktaki azot tuzu bitkiden hayvana geçer – ok yönünden çıkarılır.
- D) Azot atmosfere geçemediği için miktarı azalır – döngüden çıkarılır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 269 Cevapları Hecce Yayıncılık
13. Fosil yakıt tüketiminin artması ve kullanımının yaygınlaşması sonucu
I. havadaki zararlı gaz oranının yükselmesi,
II. çevre kirliliğinin azalması,
III. bazı hastalıkların ortaya çıkma oranlarının artması
şeklindeki durumlardan hangileri meydana gelebilir?
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III D) I, II ve III
Kısa Cevap: C şıkkı; zararlı gaz oranı ve hastalık oranı artar, çevre kirliliği azalmaz.
Cevap:
- A) Yalnız I – III de gerçekleştiği için eksiktir.
- B) I ve II – II yanlıştır, kirlilik azalmaz artar.
- C) I ve III – zararlı gaz ve hastalık artışı gerçek sonuçlardır.
- D) I, II ve III – II yanlış olduğu için tamamı doğru değildir.
14. Doğadaki oksijenin kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Azot döngüsü B) Fotosentez C) Solunum D) Su döngüsü
Kısa Cevap: B şıkkı; doğadaki oksijenin kaynağı fotosentezdir.
Cevap:
- A) Azot döngüsü – oksijenle değil azotla ilgilidir.
- B) Fotosentez – bitkiler fotosentezle oksijen üretir.
- C) Solunum – oksijen tüketir, üretmez.
- D) Su döngüsü – oksijenle değil suyun hareketiyle ilgilidir.
15. Aşağıdakilerden hangisi atmosferdeki karbon dioksit artışına neden olmaz?
A) Ayrıştırıcıların solunum yapması B) Fosil yakıtlarının yanması C) İnsanların kaslarında enerji üretilmesi D) Su yosunlarının besin sentezlemesi
Kısa Cevap: D şıkkı; su yosunları fotosentezle CO₂ tüketir, artışa neden olmaz.
Cevap:
- A) Ayrıştırıcı solunumu – CO₂ açığa çıkarır.
- B) Fosil yakıt yanması – CO₂ açığa çıkarır.
- C) Kaslarda enerji üretimi – solunumla CO₂ açığa çıkarır.
- D) Su yosunu besin sentezlemesi – fotosentezle CO₂ tüketir, artışa neden olmaz.
16. Aşağıda bir besin zincirinde yer alan canlılar hakkında bilgiler verilmiştir.
• K canlısı L canlısı ile beslenir.
• L canlısı, ışık enerjisini kullanarak kendi besinini üretir.
• M canlısı L canlısı ile beslenir.
• N canlısı K canlısı ile beslenir.
Bu canlılar ve oluşturdukları besin zinciri ile ilgili olarak
I. L canlısı üreticidir.
II. M canlısı ikincil tüketicidir.
III. Besin zinciri L, M, K, N şeklinde sıralanır.
IV. Besin zincirinin ilk halkasında N canlısı vardır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) I ve III C) II, III ve IV D) I, II, III ve IV
Kısa Cevap: A şıkkı; yalnızca L üreticidir, diğer ifadeler zincirle uyuşmaz.
Cevap:
- A) Yalnız I – L, ışıkla besin ürettiği için üreticidir, doğru tek ifadedir.
- B) I ve III – III yanlıştır, M ve K aynı basamakta L ile beslenir.
- C) II,III,IV – M ikincil değil birincil tüketicidir, ilk halkada N değil L vardır.
- D) I,II,III,IV – II,III,IV yanlış olduğu için tamamı doğru olamaz.
17. Kayra, fotosentez hızına etki eden faktörleri test etmek için özdeş bitkiler kullanarak aşağıdaki deney düzeneklerini hazırlıyor (1. düzenek: kırmızı ışık 60 °C, 2. düzenek: kırmızı ışık 30 °C). Kayra deneyde kullanacağı bağımlı, bağımsız ve kontrol edilen değişkenleri; bağımlı değişken fotosentez hızı, bağımsız değişken ışığın rengi, kontrol edilen değişkenler sıcaklık, karbondioksit miktarı, ışık şiddeti ve su miktarı olacak şekilde belirliyor. Araştırmacının amacına ulaşabilmesi için deney düzeneğinde aşağıdaki değişikliklerden hangisini yapması gereklidir?
Kısa Cevap: C) 1. düzeneğin sıcaklığını 30 °C, 2. düzenekteki ışığın rengini yeşil yapmalıdır.
Cevap: Bağımsız değişken (ışığın rengi) test edilebilmesi için iki düzenekte farklı olmalı, kontrol edilen değişken (sıcaklık) ise sabit/eşit tutulmalıdır. C şıkkı sıcaklıkları 30 °C’de eşitleyip ışık rengini farklılaştırarak bunu sağlar.
- A) İki düzeneğin ışık şiddetini artırıp sıcaklıklarını 25 °C yapmak – ışık rengi hala değişmediği için amaca hizmet etmez.
- B) 1. düzeneğin rengini mor yapmak ama sıcaklıkları hala farklı (60/20 °C) bırakmak – kontrol edilen değişken sabitlenmez.
- C) 1. düzeneğin sıcaklığını 30 °C, 2. düzenekteki ışığın rengini yeşil yapmak – sıcaklık eşitlenir, ışık rengi farklılaşır.
- D) 2. düzeneğin rengini mor yapıp su/CO₂ miktarını artırmak – hem sıcaklık hala farklı kalır hem de yeni bir değişken (su/CO₂) eklenir.
18. Bir besin zincirinde yer alan canlı türlerine ait birey sayıları aşağıda verilmiştir.
K: 500 L: 300 M: 200 N: 400 P: 100
P türünün birey sayısının hızla azalması durumunda öncelikle hangi canlı türünün birey sayısında değişim meydana gelir?
A) K B) L C) M D) N
Kısa Cevap: D şıkkı; P azalınca onunla doğrudan beslenen N türü ilk etkilenir.
Cevap:
- A) K, B) L, C) M – zincirde P’ye daha uzak basamaklardır, doğrudan etkilenmez.
- D) N – P ile doğrudan beslenme ilişkisi olduğu için ilk etkilenen odur.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 270 Cevapları Hecce Yayıncılık
19. I. Doğada en çok bulunan canlılar tüketicilerdir.
II. Otçullar, üretici canlılarla beslenir.
III. Bir besin zincirinde etçillerin sayısının artması, otçulların sayısının azalmasına neden olur.
IV. Besin zincirinde aktarılan enerji, üreticilerden tüketicilere doğru azalır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) I ve II B) III ve IV C) I, II ve IV D) II, III ve IV
Kısa Cevap: C şıkkı; I, II ve IV besin zinciri ilkeleriyle uyumludur.
Cevap:
- A) I ve II – IV de doğru olduğu için eksiktir.
- B) III ve IV – III her zaman geçerli değildir, eksik/yanlıştır.
- C) I, II ve IV – üçü de besin zinciri kurallarına uyar.
- D) II, III ve IV – III her zaman doğru olmadığından hatalıdır.
20. Aşağıdakilerden hangisi kaynakları tasarruflu kullanmak için alınması gereken önlemlerden sayılamaz?
A) Kağıt, plastik, cam gibi atıklar geri dönüşüm kutularına atılmalıdır.
B) Gereksiz yanan lambalar söndürülmelidir.
C) Bitmiş piller diğer atıklarla karıştırılmadan ayrı olarak toplanmalıdır.
D) Tüm atıklar ortak bir noktada toplanmalıdır.
Kısa Cevap: D şıkkı; tüm atıkları tek noktada toplamak ayrıştırmayı engeller, önlem sayılmaz.
Cevap:
- A) Geri dönüşüm kutusu kullanmak doğru bir önlemdir.
- B) Gereksiz lambayı söndürmek doğru bir önlemdir.
- C) Pilleri ayrı toplamak doğru bir önlemdir.
- D) Atıkları karıştırmak ayrıştırmayı engeller, önlem sayılmaz.
21. Yukarıdaki grafikte aynı besin zincirinde yer alan canlılara ait biyolojik birikim miktarları verilmiştir. Buna göre grafikteki canlıları gösteren besin zinciri hangi sırayla verilmiştir?
A) T – S – R – P B) P – S – I – R C) P – R – S – T D) T – P – R – S
Kısa Cevap: D şıkkı; biyolojik birikim üst basamaklara çıktıkça arttığından zincir T-P-R-S sıralanır.
Cevap:
- A ve B) sıralamada üretici en düşük birikime sahip olmalı, bu seçenekler tutarsızdır.
- C) ters sıralanmış, birikim en yüksekten en düşüğe gitmemelidir.
- D) T-P-R-S – birikim en azdan en çoğa doğru artan sırayla dizilmiştir.
22. Yukarıda bir besin ağına ait görsel verilmiştir; mavi oklar canlının neyle beslendiğini göstermektedir ve bazı canlılar birden fazla canlıyla beslenmektedir. Bu besin ağındaki hangi canlı yok olursa en fazla canlı türü doğrudan etkilenir?
A) Baykuş B) Mısır C) Serçe D) Tırtıl
Kısa Cevap: C şıkkı; serçe ağda en çok bağlantıya sahip tür olduğu için yokluğu en çok türü etkiler.
Cevap:
- A) Baykuş – yalnızca serçeyle beslenir, tek bağlantısı vardır.
- B) Mısır – sınırlı sayıda türü besler.
- C) Serçe – hem birden çok avla hem birden çok avcıyla bağlantılıdır, en merkezi türdür.
- D) Tırtıl – yalnızca birkaç türle bağlantılıdır.
23. Aşağıda benzer gelişmişlik düzeyine sahip P, R, S ülkelerinin nüfusları ve bu ülkelere ait 2013-2025 yılları arasındaki kişi başına düşen sera gazı salınım miktarları verilmiştir. Verilen bilgilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) P ülkesinin çevre korumaya yönelik aldığı önlemler etkili olmuştur.
B) En katı çevre koruma politikalarını S ülkesi uygulamalıdır.
C) R ülkesi çevre koruma politikalarını güncellemelidir.
D) Nüfus ile sera gazı salınım miktarı doğru orantılıdır.
Kısa Cevap: C şıkkı; R’nin salınımı yıllar içinde değişmeden sabit kaldığı için güncelleme zorunluluğu çıkarılamaz.
Cevap:
- A) P’nin salınımı azalmış, önlemlerin etkili olduğu doğru bir çıkarımdır.
- B) S’nin salınımı hızla arttığı için en katı önlemi alması doğru bir çıkarımdır.
- C) R’nin salınımı sabit seyrettiği için güncelleme gerektiği sonucuna ulaşılamaz, yanlıştır.
- D) En kalabalık P’nin salınımı en düşük olduğundan bu orantı grafikte görülmez.
