8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 274-277-280-281-282-283 Cevapları Hecce Yayıncılık
1. Bölüm Elektrik Yükleri ve Elektriklenme Cevapları
7. Ünite Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi: Kaydıraktan kayan bir çocuğun saçının neden diken diken olduğunu merak edip, ebonit ve cam çubuklarla yaptığımız deneylerle aynı ve zıt yüklerin birbirini nasıl ittiğini ya da çektiğini keşfediyoruz.
İçindekiler
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 274 Cevapları Hecce Yayıncılık
Görsel 7.1’de kaydıraktan kayan çocuğun saçlarının şekline dikkat ediniz. Benzer durum başınıza geldi mi? Bu durumun sebebi ne olabilir? Sınıfta arkadaşlarınızla tartışınız.
Kısa Cevap: Kaydıraktan kayarken oluşan sürtünme elektriklenmeye yol açar, saçlar bu yüzden diken diken olur.
Cevap: Çocuğun yaşadığı duruma benzer bir durum yaşadım. Çocuğun bunu yaşamasının nedeni kaydıraktan kayarken sürtünmenin gerçekleşmesi sonucunda elektriklenmenin oluşmasıdır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 277 Cevapları Hecce Yayıncılık
1. Etkinlik Soruları
1. Ebonit çubukları birbirine yaklaştırdığınızda ne gözlemlediniz? Bu durumu nasıl açıklarsınız?
Kısa Cevap: Çubuklar birbirini itti; ikisi de yünlü kumaşa sürtündüğü için aynı (negatif) yükle yüklendi.
Cevap: Çubukları birbirine yaklaştırdığımızda birbirlerini ittiler. Bu durumun nedeni çubukların yünlü kumaşa sürtünmeleri sonucunda negatif yüklenmeleridir.
2. Ebonit çubuğa cam çubuğu yaklaştırdığınızda ne gözlemlediniz? Bu durumu nasıl açıklarsınız?
Kısa Cevap: Çubuklar birbirini çekti; cam pozitif, ebonit negatif yüklendiği için zıt yükler çekişti.
Cevap: Çubukların birbirini çektiğini gözlemledik. Bunun nedeni cam çubuğun ipek kumaşa sürtünmesi sonucu pozitif, ebonit çubuğun yünlü kumaşa sürtünmesi sonucunda negatif yüklenmesidir.
3. Ebonit ve cam çubukların hareketlerinin elektriksel yükler açısından ilişkisini söyleyiniz.
Kısa Cevap: Çubukların ikisi de negatif yüklendiklerinde birbirini iterken, cam çubuk pozitif, ebonit çubuk negatif olduğunda birbirlerini çekerler.
Cevap: Ebonit ve cam çubuklar, sürtündükleri kumaşa göre farklı işaretle yüklenir; ebonit yünlü kumaşa sürtününce negatif, cam ipek kumaşa sürtününce pozitif yük kazanır. Aynı işaretli, yani ikisi de negatif olan yükler birbirini iterken, zıt işaretli yükler (biri pozitif biri negatif) birbirini çeker; bu, elektrik yükleri arasındaki temel itme-çekme kuralıdır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 280 Cevapları Hecce Yayıncılık
2. Etkinlik Soruları
1. Ebonit çubuğu, alüminyum topa yaklaştırınca ne oldu?
Kısa Cevap: Top, ebonit çubuğa doğru ilerledi.
Cevap: Yünlü kumaşa sürtünerek negatif yüklenen ebonit çubuk, nötr alüminyum topa yaklaştırıldığında topun yüzeyindeki yükleri etkiyle ayırır. Topun çubuğa yakın yüzeyinde çubuğun yüküne zıt (pozitif) yük birikir ve bu zıt yükler birbirini çektiği için top çubuğa doğru hareket eder.
2. Ebonit çubuk, alüminyum topa değdikten bir süre sonra neler gözlemlediniz?
Kısa Cevap: Top, bir süre sonra ebonit çubuktan uzaklaştı.
Cevap: Ebonit çubuk topa değdiğinde, çubuktaki negatif yükün bir kısmı dokunma yoluyla topa geçer ve top da negatif yüklenir. Top artık çubukla aynı işaretli yüke sahip olduğu için aralarında itme kuvveti oluşur ve top çubuktan uzaklaşır.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 281 Cevapları Hecce Yayıncılık
3. Etkinlik Soruları
1. Asılı olan balonu kağıt parçalarına yaklaştırınca neler gözlemlediniz?
Kısa Cevap: Bir değişiklik gerçekleşmedi.
Cevap: Sürtünmemiş, yüksüz (nötr) durumdaki balonun kağıt parçalarını etkileyecek bir elektrik yükü bulunmadığı için kağıt parçalarında herhangi bir çekilme ya da itilme gözlenmez. Balon kağıtlara yaklaştırılsa da bir değişiklik olmaz.
2. Balonu yün kumaşa sürtüp kağıt parçalarına yaklaştırınca neler gözlemlediniz?
Kısa Cevap: Balon kumaşa sürtündükten sonra negatif yüklendiği için kağıtlar balona doğru çekildi.
Cevap: Balon yün kumaşa sürtüldüğünde kumaştan elektron alarak negatif yüklenir. Nötr durumdaki küçük kağıt parçalarına yaklaştırıldığında, yüklü balon etkiyle kağıtların üzerindeki yükleri ayırır ve kağıtlarda kendisine zıt (pozitif) yük indükler; zıt yükler birbirini çektiği için kağıt parçaları balona doğru çekilir.
3. Balonları birbirine değdirdikten sonra kağıt parçalarına yaklaştırınca neler gözlemlediniz?
Kısa Cevap: Balonlar birbirine değdirildiğinde yükler paylaştırıldığı için kağıtların bir kısmını çekebildi.
Cevap: Negatif yüklü iki balon birbirine değdirildiğinde, üzerlerindeki toplam negatif yük ikisi arasında paylaşılır ve her balonun taşıdığı yük miktarı azalır. Yükü azalan balonlar kağıt parçalarına yaklaştırıldığında, tek başına daha fazla yüklüyken oluşturduğu çekim kuvvetinden daha zayıf bir kuvvet oluşturur; bu yüzden kağıtların yalnızca bir kısmını çekebilir.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 282 Cevapları Hecce Yayıncılık
4. Etkinlik Soruları
Ebonit çubuğun topu çekmesinin nedeni nedir? Söyleyiniz.
Kısa Cevap: Yünlü kumaşa sürtünüp negatif yüklenmesidir.
Cevap: Ebonit çubuk yünlü kumaşa sürtünerek negatif yükle yüklenir. Bu yüklü çubuk nötr topa yaklaştırıldığında topun üzerindeki yükleri etkiyle ayırır ve topta çubuğa yakın tarafta zıt (pozitif) yük birikmesine yol açar; zıt yükler birbirini çektiği için çubuk topu çeker.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 283 Cevapları Hecce Yayıncılık
Bölüm Sonu Değerlendirmesi
A. Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
1. Şekilde verilen alüminyum topların yükleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) 1 numaralı top negatif yüklü ise 2 numaralı top pozitif yüklüdür.
B) 2 ve 3 numaralı toplar pozitif yüklüdür.
C) 1 ve 2 numaralı toplar negatif, 3 numaralı top pozitif yüklüdür.
D) Her üç top da pozitif yüklüdür.
Kısa Cevap: C) 1 ve 2 numaralı toplar negatif, 3 numaralı top pozitif yüklüdür.
Cevap:
- A) 1 negatifse 2 pozitif olur iddiası görseldeki itme durumuyla uyuşmaz.
- B) 2 ve 3’ün ikisinin de pozitif olması, aralarındaki çekim durumuyla uyuşmaz.
- C) 1 ve 2 aynı işaretli (negatif) olduğu için iter, 3 farklı işaretli (pozitif) olduğu için 2’yi çeker.
- D) Üç top da pozitif olsaydı hepsi birbirini eşit şekilde iterdi, görselle uyuşmaz.
2. Dokunma ile elektriklenen cisimler için
I. İkisi de pozitif yüklü olabilir.
II. Cisimlerin yüklerinin cinsleri birbirinden farklı olabilir.
III. İkisi de nötr olabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve III D) I, II ve III
Kısa Cevap: C) I ve III.
Cevap:
- A) Yalnız I eksiktir, III de doğrudur.
- B) Yalnız II – dokunmada cisimler farklı işaretle yüklenemez, II yanlıştır.
- C) I ve III – dokunmada ikisi de aynı işaretle yüklenir ya da ikisi de nötr kalabilir.
- D) I, II ve III – II yanlış olduğu için tamamı doğru değildir.
3. A, B, C küreleri yalıtkan iplerle tavana asıldığında şekildeki konumlara geliyor. Buna göre A, B ve C küreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) B cismi nötr olabilir.
B) C cisminin yükü bilinirse B cisminin yükü bilinir.
C) A cismi nötr değildir.
D) A cismi pozitif yüklü ise C cismi negatiftir.
Kısa Cevap: A) B cismi nötr olabilir.
Cevap:
- A) B nötr olsaydı A ile itme değil çekim ya da hiç kuvvet olurdu; bu yüzden yanlıştır.
- B) A ile C ve A ile B ilişkisi bilinince C’den B’nin yükü çıkarılabilir, doğrudur.
- C) A hem B’yi itip hem C’yi çektiği için kesinlikle yüklüdür, doğrudur.
- D) A ile C çekim halinde olduğundan zıt yüklü olmaları doğrudur.
4. Elektriklenme ile ilgili
I. Elektriklenmede cisimler arasında pozitif yük alışverişi olur.
II. Etki ile elektriklenmede cisimler birbirine dokunmaz.
III. Dokunmayla elektriklenen cisimlerin her ikisi de aynı yükle yüklenir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) II ve III
Kısa Cevap: D) II ve III.
Cevap:
- A) Yalnız I – yanlıştır, elektriklenmede pozitif değil elektron alışverişi olur.
- B) Yalnız II – III de doğru olduğu için eksiktir.
- C) Yalnız III – II de doğru olduğu için eksiktir.
- D) II ve III – etki ile elektriklenmede dokunma olmaz, dokunmada ikisi aynı yükle yüklenir; ikisi de doğrudur.
B. Elektriklenmenin hangi doğa olaylarında meydana geldiğini aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: Toz fırtınalarında, yıldırımlarda, kuru havalarda saçların kabarmasında, şimşek oluşumlarında, volkanik patlamalarda meydana gelmektedir.
Cevap: Elektriklenme, birbirine sürtünen ya da temas eden cisimler arasında elektron aktarımı sonucu ortaya çıkar. Bu yüzden toz fırtınalarında toz taneciklerinin birbirine sürtünmesiyle, bulutların birbirine ya da yeryüzüne sürtünmesi sonucu yıldırım ve şimşekte, kuru havalarda tarağın saça sürtünüp saçların kabarmasında, volkanik patlamalarda ise fırlayan parçacıkların birbirine sürtünmesiyle elektrik yükleri birikir ve boşalır.
C. Elektriklenmeden yararlanarak geliştirilen alet ve makinelere örnekler veriniz.
Kısa Cevap: Elektriklenmeden yararlanarak fotokopi makineleri, hava temizleyicileri, lazer yazıcılar, elektrikli boyama makineleri geliştirilmiştir.
Cevap: Elektriklenme olayının incelenmesiyle geliştirilen bu teknolojilerde yüklü yüzeyler, zıt yüklü tanecikleri veya tozları kendine çeker. Fotokopi makinelerinde ve lazer yazıcılarda elektrikle yüklenen tambur mürekkep tozunu kağıda aktarır, hava temizleyicilerde havadaki toz ve kir parçacıkları yüklü plakalara çekilerek tutulur, elektrikli boyama makinelerinde ise boya zerrecikleri elektriklenerek boyanacak yüzeye daha düzgün ve tutunarak yapışır.
