8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 306-307-308-309-310 Cevapları Hecce Yayıncılık
7. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları
7. Ünite Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi: Şimşeğin oluşumunu, elektroskobu ve güç santrallerini bir araya toplayan bu final testinde, 7. Ünite’de öğrendiğimiz her şeyi son kez tekrarlıyoruz.
İçindekiler
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 306 Cevapları Hecce Yayıncılık
A. Aşağıda verilen kavram haritasında boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.
Cevap:
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 307 Cevapları Hecce Yayıncılık
B. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Şimşek ve yıldırım nasıl oluşur?
Kısa Cevap: Bulutların içerisindeki yüklerin sürtünerek ayrılması ve bunun sonucunda oluşan yük farkının artmasıyla oluşan ani boşalmaya şimşek denir.
Cevap: Bulutların içerisinde sürtünme sonucu pozitif ve negatif yükler birbirinden ayrılır; bulut içindeki veya bulutla yeryüzü arasındaki bu yük farkı belirli bir düzeye ulaştığında, biriken yükün havadan atlayarak aniden boşalmasıyla şimşek ve yıldırım oluşur. Bu boşalma bulut içinde gerçekleşirse şimşek, yeryüzüne ulaşırsa yıldırım adını alır.
2. Elektriklenmeden günlük yaşamda nasıl yararlanılır? Örnekler veriniz.
Kısa Cevap: Günlük yaşantımızda elektriklenmeden fotokopi makinelerinde, toz tutucularda, elektrik süpürgelerinde, boya püskürtme makinelerinde yararlanılır.
Cevap: Elektriklenme günlük yaşamda birçok alanda kullanılır. Fotokopi makinelerinde tonerin kağıda yapışmasında, toz tutucularda havadaki toz zerreciklerinin toplanmasında, elektrik süpürgelerinde ve boya püskürtme makinelerinde boyanın yüzeye daha düzgün tutunmasını sağlamada elektriklenme prensibinden yararlanılır.
3. Nötr bir cismi pozitif yükle yüklemek için neler yapılabilir?
Kısa Cevap: Nötr bir cismi pozitif yükle yüklemek için topraklama yapılır veya pozitif yüklü bir cisim değdirilir.
Cevap: Nötr bir cisim iki yöntemle pozitif yükle yüklenebilir: Birincisi, cisim topraklanarak üzerine pozitif yüklü bir cisim yaklaştırılır ve toprak bağlantısı kesilir; böylece cisimde pozitif yük birikir. İkincisi ise pozitif yüklü bir cisim doğrudan nötr cisme değdirilir; bu durumda dokunma yoluyla pozitif yük nötr cisme geçer.
4. Nötr bir cismi negatif yükle yüklemek için neler yapılabilir?
Kısa Cevap: Nötr bir cismi negatif yükle yüklemek için negatif yüklü bir cisimle temas ettirilir.
Cevap: Nötr bir cisim, negatif yüklü bir cisimle doğrudan temas ettirilerek (dokundurularak) negatif yükle yüklenebilir. Temas sırasında negatif yüklü cisimdeki fazla elektronların bir kısmı nötr cisme geçer ve nötr cisim de negatif yüklenmiş olur.
5. Elektriklenme çeşitleri nelerdir?
Kısa Cevap: Elektriklenme çeşitleri; etki, dokunma ve sürtünme ile elektriklenmedir.
Cevap:
- Etki ile elektriklenme (yaklaştırma)
- Dokunma ile elektriklenme
- Sürtünme ile elektriklenme
6. Nötr bir cisme dışarıdan elektron verilirse ne olur?
Kısa Cevap: Elektron sayısı artar ve cisim negatif yüklenir.
Cevap: Nötr bir cisme dışarıdan elektron verildiğinde cismin elektron sayısı, proton sayısından fazla hale gelir; bu durumda cismin toplam negatif yükü pozitif yükünden fazla olacağı için cisim negatif yüklenmiş olur.
7. Nötr bir cisimdeki elektronlar alınırsa cisimde ne gibi değişiklikler olur?
Kısa Cevap: Elektron sayısı azalır ve cisim pozitif yüklenir.
Cevap: Nötr bir cisimden elektron alındığında cismin elektron sayısı proton sayısından az hale gelir; bu durumda cismin toplam pozitif yükü negatif yükünden fazla olacağı için cisim pozitif yüklenmiş olur.
8. Elektriklenmenin yaratacağı tehlikelerden nasıl korunabilir?
Kısa Cevap: Topraklama yaparak, cihazlara ıslak elle dokunmayarak, uygun giysiler kullanarak korunabilir.
Cevap: Elektriklenmenin oluşturabileceği tehlikelerden korunmak için çeşitli önlemler alınabilir: Cihazlar ve tesisatlar topraklanmalı, elektrikli cihazlara ıslak elle kesinlikle dokunulmamalı, çalışırken yalıtkan ve uygun giysiler tercih edilmelidir; bu sayede oluşabilecek elektrik çarpması ve yangın riski azaltılır.
9. Topraklama ne demektir? Yararlarını açıklayınız.
Kısa Cevap: Elektrik yükünün toprağa güvenle iletilmesidir; yangın ve elektrik çarpmasını önler.
Cevap: Elektrik yükünün güvenli bir şekilde toprağa iletilmesine topraklama denir. Topraklama yangın oluşumundan ve elektrik çarpmalarından korur.
10. Paratoner nasıl çalışır?
Kısa Cevap: Yıldırımın elektrik yükünü üzerine çekerek toprağa ileterek çalışır.
Cevap: Paratoner, binaların en yüksek noktasına yerleştirilen sivri uçlu bir iletkendir. Yıldırım düşme ihtimaline karşı havadaki elektrik yükünü kendi üzerine çeker ve kalın bir kablo aracılığıyla bu yükü doğrudan toprağa ileterek binanın zarar görmesini engeller.
11. Yüklü bir elektroskoba aynı cins yükle yüklü bir cisim dokundurulursa ne olur?
Kısa Cevap: Elektroskobun yük miktarı artar ve yapraklar daha çok açılır.
Cevap: Yüklü bir elektroskoba aynı cins yükle yüklü bir cisim dokundurulduğunda, elektroskoptaki toplam yük miktarı artar. Yük miktarındaki bu artış nedeniyle yapraklar arasındaki itme kuvveti büyür ve yapraklar önceki durumuna göre daha çok açılır.
12. Nötr bir elektroskoba negatif yüklü bir cisim yaklaştırılırsa ne olur?
Kısa Cevap: Negatif yükler elektroskopta itilir, pozitif yükler yaklaşan tarafa toplanır.
Cevap: Nötr bir elektroskoba negatif yüklü bir cisim yaklaştırıldığında, elektroskop içindeki negatif yükler yaklaşan cisimden itilerek uzaklaşır; buna karşılık pozitif yükler yaklaşan cisme yakın olan tarafta toplanır. Bu durum elektroskobun yapraklarının hafifçe açılmasına neden olur.
13. Pozitif yüklü bir elektroskoba negatif yüklü bir cisim yaklaştırılırsa ne olur?
Kısa Cevap: Negatif yükler elektroskoptaki pozitif yükleri çeker ve yapraklar kapanır.
Cevap: Pozitif yüklü bir elektroskoba negatif yüklü bir cisim yaklaştırıldığında, elektroskoptaki pozitif yükler yaklaşan negatif cisme doğru çekilerek yapraklardan uzaklaşır. Yapraklarda kalan yük miktarı azaldığı için yapraklar arasındaki itme kuvveti zayıflar ve yapraklar birbirine yaklaşarak kapanır.
14. Bir cisim etki ile nasıl elektriklendirilebilir?
Kısa Cevap: Nötr cisim yüklü bir cisme dokundurulduğunda nötr cisimdeki yükler yer değiştirir, yük ayrımı oluşur.
Cevap: Bir cisim etki ile elektriklendirilirken, nötr cisim yüklü bir cisme dokundurulur. Bu temas sırasında nötr cisimdeki elektronlar ve pozitif yükler yer değiştirir; cismin bir bölgesinde negatif, diğer bölgesinde pozitif yük birikir ve böylece yük ayrımı meydana gelir.
C. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”, yanlış olanların yanına “Y” yazınız.
Cevap:
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 308 Cevapları Hecce Yayıncılık
Ç. Aşağıdaki soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Aynı cins yüklü cisimler birbirini iter.
B) Zıt yüklü cisimler birbirini çeker.
C) Nötr cisimler elektrik yükü bulundurmaz.
D) İki nötr cisim arasında elektriksel kuvvet oluşmaz.
Kısa Cevap: C) Nötr cisimler elektrik yükü bulundurmaz.
Cevap:
- A) Aynı cins yükler birbirini iter, bu doğru bir kuraldır.
- B) Zıt yükler birbirini çeker, bu doğru bir kuraldır.
- C) Nötr cisim aslında hem + hem − yük taşır, sadece miktarları eşittir; “yük bulundurmaz” ifadesi yanlıştır.
- D) İki nötr cisim arasında elektriksel kuvvet oluşmaz, bu doğrudur.
2. Aşağıdakilerden hangisi nötr bir cisimdir?
A) (–) yük sayısı, (+) yük sayısından fazla olan cisim
B) (+) yük sayısı, (–) yük sayısına eşit olan cisim
C) (+) yük sayısı, (–) yük sayısından fazla olan cisim
D) Herhangi bir yükü bulunmayan cisim
Kısa Cevap: B) (+) yük sayısı, (–) yük sayısına eşit olan cisim.
Cevap:
- A) (–) fazla olan cisim negatif yüklüdür, nötr değildir.
- B) (+) ve (–) sayıları eşit olduğunda net yük sıfırdır, nötr cismin tanımı budur.
- C) (+) fazla olan cisim pozitif yüklüdür, nötr değildir.
- D) Her cisim zaten + ve − yük taşır; “hiç yükü olmayan cisim” diye bir durum yoktur.
3. Başlangıçta nötr olan iki yalıtkan cisim, başka bir yüklü cisim kullanılmadan aşağıdaki elektriklenme çeşitlerinden hangileri ile yüklenebilir?
I. Sürtme ile elektriklendirme
II. Dokunma ile elektriklendirme
III. Etki ile elektriklendirme
A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) I, II ve III
Kısa Cevap: A) Yalnız I.
Cevap:
- A) Sürtme – iki nötr cisim birbirine sürtülerek, başka yüklü cisme gerek kalmadan yüklenir.
- B) Etki – yaklaştırılacak ayrı bir yüklü cisim gerektirir, koşulu sağlamaz.
- C) I ve II – dokunma da zaten yüklü bir cisme temas gerektirir, koşulu sağlamaz.
- D) I, II, III – II ve III yüklü bir cisim gerektirdiği için yanlıştır.
4. A ve B cisimlerinin birbirine itme, B ve C cisimlerinin birbirine çekme kuvveti uyguladığı yukarıdaki şekilde görülmüştür. Buna göre cisimlerin yükleri aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?
| A | B | C | |
| A) | Negatif | Nötr | Pozitif |
| B) | Negatif | Negatif | Pozitif |
| C) | Pozitif | Nötr | Nötr |
| D) | Pozitif | Nötr | Nötr |
Kısa Cevap: B) A: Negatif, B: Negatif, C: Pozitif.
Cevap:
- A) B’nin nötr olması, A ile itme durumuyla uyuşmaz; nötr cisim itilmez.
- B) A ve B ikisi de negatif olduğu için birbirini iter; B negatif, C pozitif olduğu için birbirini çeker. Şekle tam uyar.
- C) ve D) B’nin nötr olması A ile itme durumuyla, C’nin de nötr olması B ile çekme durumuyla uyuşmaz.
5. Aşağıdakilerden hangisi elektrik enerjisinden tasarruf yapılmasını sağlamaz?
A) Televizyon uzun süre kullanılmayacaksa kumandadan kapatılmalı
B) A sınıfı elektrikli araçlar kullanılmalı
C) Bina pencerelerinde çift cam kullanılmalı
D) Şarj edilerek kullanılan araçlar, şarjları dolunca fişten çekilmeli
Kısa Cevap: C) Bina pencerelerinde çift cam kullanılmalı.
Cevap:
- A) TV’yi kumandadan kapatmak elektrik tasarrufu sağlar.
- B) A sınıfı araç kullanmak elektrik tasarrufu sağlar.
- C) Çift cam ısı yalıtımı sağlar, doğrudan elektrik enerjisi tasarrufuyla ilgili değildir.
- D) Şarjı dolan aracı fişten çekmek elektrik tasarrufu sağlar.
6. Aşağıdaki olayların hangisinin oluşumunda elektrik yüklerinin etkisi gözlenmez?
A) Fırtına B) Gök gürültüsü C) Şimşek D) Yıldırım
Kısa Cevap: A) Fırtına.
Cevap:
- A) Fırtına – hava hareketiyle oluşur, elektrik yüküyle doğrudan ilgisi yoktur.
- B) Gök gürültüsü – şimşeğin sesidir, elektrik yüküyle ilgilidir.
- C) Şimşek – doğrudan elektrik yükü boşalmasıdır.
- D) Yıldırım – doğrudan elektrik yükü boşalmasıdır.
7. Aşağıda verilenlerden hangisinde elektrik enerjisi hareket enerjisine dönüşmektedir?
A) Çamaşır makinesi B) Radyo C) Soba D) Televizyon
Kısa Cevap: A) Çamaşır makinesi.
Cevap:
- A) Çamaşır makinesi – içindeki motor döner, elektrik hareket enerjisine dönüşür.
- B) Radyo – elektrik enerjisi sese dönüşür.
- C) Soba – elektrik enerjisi ısıya dönüşür.
- D) Televizyon – elektrik enerjisi ışık ve sese dönüşür.
8. Yukarıdaki görselde kumaşın elektriksel yük durumu gösterilmiştir. Buna göre ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Nötr bir cisimdir.
B) Pozitif (+) yüklüdür.
C) Negatif (–) yüklüdür.
D) Pozitif (+) ve negatif (–) yük sayıları eşittir.
Kısa Cevap: C) Negatif (–) yüklüdür.
Cevap:
- A) Nötr olması için + ve − sayısı eşit olmalıydı, değildir.
- B) Pozitif olması için + sayısı fazla olmalıydı, tam tersi geçerlidir.
- C) Görselde − işaretleri + işaretlerinden fazladır, kumaş negatif yüklüdür.
- D) Sayılar eşit değildir, bu ifade yanlıştır.
9. Elektrik tesisatında fazla yük geçmesini engellemek için hangi devre elemanı kullanılır?
A) Akü B) Ampul C) Pil D) Sigorta
Kısa Cevap: D) Sigorta.
Cevap:
- A) Akü – enerji depolar, akımı sınırlamaz.
- B) Ampul – ışık üretir, akımı sınırlamaz.
- C) Pil – enerji kaynağıdır, akımı sınırlamaz.
- D) Sigorta – aşırı akım geçtiğinde devreyi otomatik olarak keser.
10. I. ütü
II. vantilatör
III. su ısıtıcısı
Yukarıdaki araçlardan hangileri elektrik enerjisini ısı enerjisine dönüştürmektedir?
A) I ve III B) II ve III C) I ve II D) I, II ve III
Kısa Cevap: A) I ve III.
Cevap:
- A) Ütü ve su ısıtıcısı – ikisi de elektrik enerjisini doğrudan ısıya çevirir.
- B) ve C) Vantilatör ısı değil hareket (rüzgar) enerjisi üretir, bu yüzden yanlıştır.
- D) Vantilatör ısı üretmediği için üçü birden doğru olamaz.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 309 Cevapları Hecce Yayıncılık
11. Aşağıdaki deney düzeneğinde özelliği belirtilen çubuklar, ayrı ayrı nötr kürelere dokundurulmaktadır.
Buna göre
I. Şekil 1’de ebonit çubuktan nötr küreye (–) yükler geçer.
II. Küreler kendilerine dokundurulan çubukların yükü ile yüklenir.
II. Şekil 2’de cam çubuktan nötr küreye (+) yükler geçer.
ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I B) I, II C) II ve III D) I, II ve III
Kısa Cevap: B) I, II.
Cevap:
- I. Ebonit çubuktan küreye elektron ((–) yük) geçmesi kesinlikle doğrudur.
- II. Küreler, kendilerine dokundurulan çubuğun yüküyle yüklenir; bu genel kural kesinlikle doğrudur.
- Üçüncü ifade (cam çubuktan küreye “(+) yük geçer”) aslında küreden çubuğa elektron gitmesinin sonucudur, birebir doğru bir anlatım sayılmadığı için kesin doğru kabul edilmez.
12. I. Elektrik enerjisinden hareket enerjisi elde edilen araçlarda elektrik motoru bulunur.
II. Elektrik motorunun çalışması mıknatısların birbirini itmesi ve çekmesi ilkesine dayanır.
III. Jeneratörler, hareket enerjisini elektrik enerjisine çevirir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I B) I, II C) II ve III D) I, II ve III
Kısa Cevap: D) I, II ve III.
Cevap:
- A) Yalnız I eksiktir, II ve III de doğrudur.
- B) I, II eksiktir, III de doğrudur.
- C) II, III eksiktir, I de doğrudur.
- D) I, II, III – üçü de elektrik motoru/jeneratör ilkesini doğru anlatır.
13. Aşağıda verilen enerji santrallerinden hangisinde suyun hareket enerjisinden faydalanılarak elektrik enerjisi elde edilir?
A) Hidroelektrik santraller B) Rüzgar enerji santralleri C) Nükleer santraller D) Termik santraller
Kısa Cevap: A) Hidroelektrik santraller.
Cevap:
- A) Hidroelektrik – suyun hareket/potansiyel enerjisini doğrudan kullanır.
- B) Rüzgar – havanın hareket enerjisini kullanır, su değil.
- C) Nükleer – radyoaktif parçalanma enerjisini kullanır.
- D) Termik – fosil yakıtın yanma enerjisini kullanır.
14. Enerji tasarrufu ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Kullanmadığımız odaların lambalarını açık bırakmamalıyız.
B) Bilgisayar, televizyon gibi araçların fişini prizden hiç çıkarmamalıyız.
C) Elektrikli ev araçlarını kullanma talimatlarına uygun olarak çalıştırmalıyız.
D) Buzdolabı, çamaşır makinesi gibi ev aletleri alırken enerji verimliliği yüksek olanları tercih etmeliyiz.
Kısa Cevap: B) Bilgisayar, televizyon gibi araçların fişini prizden hiç çıkarmamalıyız.
Cevap:
- A) Kullanılmayan lambayı açık bırakmamak doğru bir kuraldır.
- B) Fişi hiç çıkarmamak yanlıştır; kullanılmadığında fiş çekilmelidir.
- C) Kullanma talimatına uygun çalıştırmak doğru bir kuraldır.
- D) Enerji verimliliği yüksek aleti tercih etmek doğru bir kuraldır.
15. Pozitif yüklü bir elektroskoba yükünün ne olduğu bilinmeyen K cismi dokunduruluyor. K cismi dokundurulduktan sonra aşağıdaki durumlardan hangisi gözlenemez?
A) K cismi (–) yüklü ise elektroskobun yaprakları önce daha fazla açılır, sonra tamamen kapanır.
B) K cismi (+) yüklü ise elektroskobun yaprakları biraz daha açılabilir.
C) K cismi yüksüz ise elektroskobun yaprakları biraz kapanır.
D) K cismi (+) yüklü ise elektroskobun yaprakları biraz daha kapanabilir.
Kısa Cevap: D) K cismi (+) yüklü ise elektroskobun yaprakları biraz daha kapanabilir.
Cevap:
- A) K (–) ise önce nötrleme sonra fazla negatif yükleme olur, yapraklar bu sırayla hareket eder; gözlenebilir.
- B) K (+) ise elektroskobun pozitif yükü artar, yapraklar daha çok açılır; gözlenebilir.
- C) K yüksüz ise dokunmayla yük biraz paylaşılıp azalabilir; gözlenebilir.
- D) K (+) ise yük yalnızca artabilir, yapraklar kapanamaz; bu durum gözlenemez.
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 310 Cevapları Hecce Yayıncılık
16. Nötr bir elektroskobun topuzuna elektrikle yüklü bilinmeyen bir cisim dokunduruluyor ve elektroskobun görseldeki gibi pozitif yüklenerek yapraklarının açıldığı gözlemleniyor. Buna göre elektroskobun topuzuna dokundurulan cismin, dokunulmadan önceki yük durumu hangi seçenekte verilmiştir?
Kısa Cevap: B şıkkı.
Cevap: Dokunma ile elektriklenmede, dokunulan cisim elektroskobu kendi yük cinsiyle yükler. Elektroskop sonunda pozitif göründüğüne göre, dokunan cismin de net yükü pozitif olmalıdır. Şıklardaki +/- sembolleri sayıldığında net pozitif yükü gösteren tek şık B’dir.
17. Nötr P ve R cisimlerine negatif yüklü S cismi yaklaştırılıyor. Bir süre sonra toprak bağlantısı kesilerek S cismi uzaklaştırılıyor ve P ve R cisimleri birbirinden ayrılıyor. Yapılan bu işlemlerden sonra R cismi ile aşağıda yük durumu verilen hangi cisim arasında çekim kuvveti oluşmaz?
Kısa Cevap: C şıkkı.
Cevap: R, topraklama sırasında S’ye yakın taraf olduğundan işlemler sonunda belirli bir yükle kalır; C şıkkındaki cisim R ile aynı cins yükte olduğu için aralarında çekim değil itme kuvveti oluşur.
