8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 91-92-93-94 Cevapları Hecce Yayıncılık
2. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları -1
2. Ünite Dna ve Genetik Kod: DNA’nın kendini nasıl eşlediğinden genotip-fenotip farkına kadar birçok soruyu kendi cümlelerimizle yanıtlayarak 2. Ünite bilgimizi derinleştiriyoruz.
Sonraki Sayfalar: 99-100-101-102
İçindekiler
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 91 Cevapları Hecce Yayıncılık
A. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramları arasında nasıl bir ilişki vardır? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Nükleotid → DNA → gen → kromozom sırasıyla birbirlerini oluşturur.
Cevap: Bu dört kavram birbirini oluşturan bir hiyerarşi oluşturur. Çok sayıda nükleotidin art arda dizilmesiyle DNA molekülü oluşur; DNA üzerinde belirli bir özelliği şifreleyen bölüme gen denir; birçok genin bir araya gelip sıkıca paketlenmesiyle de kromozom meydana gelir. Yani sıralama nükleotid → DNA → gen → kromozom şeklindedir.
2. DNA kendini nasıl eşler? Şekil çizerek açıklayınız.
Kısa Cevap: DNA, iki zinciri ayrılıp her birinin karşısına yeni nükleotidler eklenerek kendini eşler.
Cevap:
- Orijinal DNA: Çift zincir halindedir.
- Zincirler Ayrılır: Ortadan açılır, iki zincir birbirinden ayrılır.
- Yeni DNA’lar: Her eski zincirin karşısına yeni zincir eklenir ve sonunda 2 DNA oluşur.
3. Fenotip ve genotip kavramlarının anlamı nedir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Fenotip dış görünüş, genotip ise canlının tüm gen yapısıdır.
Cevap: Fenotip çevresel faktörler ile ortaya çıkan dış görünüştür. Genotip ise bir canlının sahip olduğu tüm genleridir.
4. Saf döl ve melez döl kavramlarının anlamı nedir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Saf döl aynı, melez döl farklı iki alel taşıyan bireydir.
Cevap:
- Saf döl: Bir özelliğin benzer genlerini taşıyan bireylerdir.
- Melez döl (heterozigot): Bir özelliğe ait iki farklı genin taşındığı bireydir.
5. Baskın gen, çekinik gen kavramlarının anlamı nedir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Baskın gen tek başına, çekinik gen ancak eşiyle bir aradayken etkisini gösterir.
Cevap: Çekinik gen etkisini yalnızca aynı genle eşleştiğinde gösterebilir. Baskın gen ise tek başına da etkisini gösterir.
6. Mendel, çaprazlamalarda neden bezelye kullanmıştır? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Çünkü hızlı gelişim gösteriyor ve daha kolay yetiştiriliyor.
Cevap: Mendel, bezelyeyi kısa sürede ve kolay yetiştirilebilmesi, farklı karakterlerinin (örneğin tohum rengi, çiçek rengi gibi) bulunması ve bu karakterlerin nesiller boyunca kolayca ayırt edilebilmesi nedeniyle çaprazlama deneylerinde tercih etmiştir.
7. Mutasyon nedir?
Kısa Cevap: Kalıtsal yapılarda çeşitli nedenlerle ortaya çıkan değişimlere mutasyon denir.
Cevap: Canlıların DNA dizilimindeki veya kromozom yapısındaki kalıtsal materyalde meydana gelen kalıcı değişikliklere mutasyon denir. Mutasyonlar radyasyon veya bazı kimyasal maddeler gibi çevresel etkenlerle ya da kendiliğinden ortaya çıkabilir ve oluştuğu canlının genetik yapısını kalıcı olarak değiştirir.
8. Modifikasyon nedir?
Kısa Cevap: Bir canlının genlerinde değişiklik olmadan çevre şartlarından etkilenmesidir.
Cevap: Modifikasyon, bir canlının DNA’sında herhangi bir değişiklik olmadan yalnızca beslenme, sıcaklık, ışık gibi çevresel etkenler sonucunda dış görünüşünde ortaya çıkan geçici değişikliklerdir. Genetik yapı değişmediği için modifikasyonlar sonraki nesillere aktarılmaz.
9. Mutasyonla modifikasyon arasında ne gibi farklılıklar vardır? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Mutasyon kalıcı, modifikasyon geçici bir etkiye sahiptir.
Cevap: Mutasyon, DNA’da meydana gelen kalıcı bir değişikliktir ve kalıtsal olduğu için sonraki nesillere aktarılır. Modifikasyon ise genetik yapıda herhangi bir değişiklik olmadan yalnızca çevre koşullarının etkisiyle ortaya çıkan geçici bir durumdur ve kalıtsal olmadığı için nesilden nesile geçmez.
10. Adaptasyon nedir? Örnek vererek açıklayınız.
Kısa Cevap: Canlının yaşadığı şartlara uyum göstermesi durumuna adaptasyon denir.
Cevap: Adaptasyon, bir canlının belirli bir çevrede yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerin tümüdür. Bu özellikler canlının bulunduğu ortama uyum sağlamasını kolaylaştırır ve nesilden nesile kalıtsal yolla aktarılır; örneğin bir canlının soğuk iklimde kalın bir kürke ya da kurak bölgede su tutma özelliğine sahip olması, o ortamda hayatta kalma ve üreme şansını artıran adaptasyon örnekleridir.
11. Biyoteknolojinin yararlı ve zararlı yönlerini söyleyiniz.
Kısa Cevap: Biyoteknoloji hastalık tedavisinde yararlı, zararlı mikroorganizma üretiminde ise zararlı olabilir.
Cevap: Hastalıkların tedavisinde çeşitli aşı ve ilaç üretmesi, çevresel kirlilik için yapılan çalışmaları yararlı; insanlar tarafından genetiği değiştirilmiş mikroorganizmalar aracılığıyla ölümcül salgınlar meydana getirilmesi bakımından ise zararlıdır.
B. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”, yanlış olanların yanına “Y” yazınız.
Cevap:
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 92 Cevapları Hecce Yayıncılık
C. Aşağıdaki ifadelerde noktalı yerleri uygun kavramlarla doldurunuz.
Kısa Cevap: Boşluklara sırasıyla kalıtım, nükleotid, DNA’nın baz çeşitleri ve yapı taşları ile kalıtım, mutasyon, GDO, fenotip, genotip, baskın-çekinik alel, modifikasyon ve adaptasyon kavramlarını tamamlayan terimler gelir.
Cevap: 1. Özelliklerin bir kuşaktan bir sonraki kuşağa geçmesine kalıtım adı verilir.
2. DNA nükleotidlerden oluşur.
3. DNA’nın yapısında, adenin, timin, guanin ve sitozin bazları bulunur.
4. Bir nükleotidin yapısında organik baz, deoksiriboz şekeri ve fosfat bulunur.
5. Çift sarmallı yapıda adenin nükleotidinin karşısına timin, guanin nükleotidinin karşısına sitozin gelir.
6. DNA molekülü, yavru bireylere kalıtsal özellikleri taşır.
7. DNA zincirinde fosfat ve şeker sayıları birbirine eşittir.
8. DNA dizilimindeki ve kromozomlardaki değişiklikler mutasyonlar olarak adlandırılır.
9. Biyoteknolojik yöntemlerle genetik yapısı değiştirilmiş canlılara GDO denilmektedir.
10. Canlıların dış görünüşüne fenotip denir.
11. Canlının tüm gen yapısına genotip denir.
12. Fenotipte etkisini gösteren alele baskın alel denir.
13. Genotipte olup fenotipte etkisini gösteremeyen alele çekinik alel denir.
14. Canlının dış görünüşünde çevrenin etkisi ile meydana gelen değişikliklere modifikasyon denir.
15. Canlının belli bir çevrede yaşama ve üreme şansını artıran kalıtsal özelliklerin tümüne adaptasyon denir.
Ç. Aşağıdaki tanımları uygun kavramlar ile eşleştiriniz.
Cevap:
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 93 Cevapları Hecce Yayıncılık
D. Çift iplikli DNA’nın baz dizilimi Şekil 1’de verilmiştir. Şekil 1’deki DNA kendini eşlediğinde oluşacak ipliklerdeki bazları yazınız. (Orijinal DNA iplikleri ve yeni oluşan iplikler için farklı renk kalemler kullanabilirsiniz.)
Cevap:
8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 94 Cevapları Hecce Yayıncılık
E. Aşağıda mutasyon ve modifikasyona ait Venn şeması verilmiştir. Kutucuklarda yazan ifadelerin numaralarını Venn şemasına yazınız.
Cevap:
F. Aşağıda bazı çaprazlamalar verilmiştir. Bu çaprazlamalara göre bulduğunuz sonuçları boş bırakılan kısımlara örnekteki gibi yazınız.
Cevap:
G. Aşağıda verilen görseli inceleyerek harflerle belirtilmiş kısımların adlarını ilgili yerlere yazınız.
Cevap:
Sonraki Sayfalar: 99-100-101-102
