5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12-13-14-15-16-17. Cevapları

Oyun Durdu Dinleme Metni Cevapları

1. Tema- Oyun Dünyası: Sude’nin bilgisayar oyunundan bir türlü kopamadığı bir günü dinliyor, metindeki kelimelerin anlam ilişkilerini çözüyor, sokak oyunlarımızı arkadaşlarımıza hazırlıksız bir konuşmayla anlatıyor ve çocukların internet kullanım alışkanlıklarını gösteren bir grafiği birlikte yorumluyoruz.

Oyun durdu.

Sude, sürekli bilgisayar oyunu oynayan bir çocuktur.
Ailesi onu bu alışkanlıktan kurtarmak ister.
Dinleyeceğiniz bölüm, Sude’yi bilgisayar oyundan uzaklaştırmak için ailesiyle arasında yaşananları anlatmaktadır.
Bir pazar günü Sude, her zaman olduğu gibi gözlüklerini takmış oynuyordu.
Aniden salonun ortasında durdu.
Bir anda taş kesilmişti.
Buz gibi bir sesle, “Korkunç bir şey!” diye bağırdı.
Oyun aniden durdu.
Sevda Hanım, Rıfkı Bey’e göz kırparak şaşırmış gibi yaptı ve “Ciddi misin?” diye sordu.
“Merkezde bir arıza olmasın sakın?”
“Hayır,” dedi Sude hiç kıpırdamadan.
Ekran aniden kıpkırmızı oldu ve bir yazı belirdi.
“Bir yazı mı?” diye merakla sordu Rıfkı Bey.
“Ne yazıyor?”
“Oyunuz kilitlenmiştir, boşuna beklemeyin,” diye yazıyor.
Sude umutsuzluk içindeydi.
“Çok iyi durumdaydım.
Tam da ikinciyle yükselmiştim ki bu oldu.
Rakiplerim tarafından yapıldığına eminim.”
Sevda Hanım, “Gözlüğü aç-kapa yapsan, belki tekrar çalışır,” dedi.
Sude, elektronik gözlüğün düğmesini kapatıp açtı.
Bu hareketi defalarca tekrarladı ama boşuna, bir türlü oyuna dönmeyi başaramadı.
Tam gözlüğü çıkarıp kenara bırakıyordu ki bir ses duydu.
Ekran’da yeni bir yazı belirmişti.
“Heyecanlanmayın, oyuna tekrar döneceksiniz.
Ama önce kapınıza gelecek postacıyı beklemelisiniz.”
Sonunda bir sabah erken saatlerde kapının zili çalındı.
Sevda Hanım, Rıfkı Bey ve Sude heyecanla kapıyı açtılar.
Babacan bir postacı ile karşılaştılar.
Postacı, “Neşe içinde! Sude hanıma mektup var,” dedi. “Hem de öyle böyle mektup değil, mükemmel el yazısıyla yazılmış bir mektup.”
Sude, gözlerini kırpıştırarak, “Mektubu okudunuz mu, yoksa?” diye sordu.
“Hiç okur muyum?” dedi postacı gülerek. “Baksanıza zarftaki adres ne kadar özenle yazılmış.”
Sude mektubu kapıp bir solukta okudu.
Mektupta şunlar yazıyordu:
“Sevgili Sude,
Oyunu çok iyi götürüyorsun.
Seni tebrik ederim ama yorulmadın mı?
Bence biraz ara vermenin zamanı geldi.
Sana yosunların kokusunu ve balıkların neşesini taşıyan, dalgaların beyazlattığı bir deniz kabuğu gönderiyorum.
Hediyesini al ve sahile git.
Ona benzeyen en az 1000 tane deniz kabuğu daha bul.
Ama gerçekten dediğimi yap.
Sonra bulduğun deniz kabuklarıyla kumsala kocaman bir ‘Sude’ yaz.
Bunu yazar yazmaz oyuna tekrar geri döneceksin.
Merak etme, ben seni izliyor olacağım.
Ahtapot.”
Sude elini zarfın içine daldırdı.
Gerçekten de zarfın dibinde beyaz bir deniz kabuğu vardı.
Anne ve babasına baktı.
Sanki mektubu önceden okumuş gibi gülümsüyorlardı.
“Mektupta yazılanları yapmalı mıyım?” diye sordu kısık bir sesle.
Sevda Hanım, “Orada ne yazdığını bilmiyorum.
Ama seni oyuna geri döndürecekse, yapmalısın bence,” dedi.
Hafta sonu hiç vakit kaybetmeden ailece sahile gittiler.
Sude’nin elindekine benzeyen deniz kabuklarından aramaya başladılar.
Kumsalda milyonlarca deniz kabuğu vardı.
Hepsi uzaktan birbirinin aynısı gibi görünse de, yakına gidildiğinde birbirlerinden farklıydı.
Ama yine de Sude’ninkine benzeyenlerden bulmak mümkündü.
Sabahtan akşama kadar kumsalı bir uçtan diğer uca dolaşarak deniz kabuğu aradılar.
Rıfkı Bey, “Bu Ahtapot adlı korsanı çok sevdim,” diye itiraf etti. “Beni çocukluğuma geri götürdü.
Çocukluğumda da sabahtan akşama kadar kumların arasından deniz kabukları toplardım.
Benzeyenleri bir araya koyar, diğerlerinden ayırırdım.”
Öyle yemeğini gülüp oynayarak kumsalda yediler.
Ayaklarını sulara sokup dalgaların dövdüğü kıyı boyunca koştular.
Sahildeki ölü yengeç, ıstakoz ve kurumuş balık iskeletleriyle ilgili türlü çeşitli yorumlar yaptılar.
Kumların üstünde voleybol oynayıp ter attılar.
Sude uzun zamandır böyle mutlu olmamıştı.
“Şu an mutluluktan uçabilirim!” diye neşeyle haykırdı. “Hep beraberiz.
Hava çok güzel, top oynuyoruz, yemek yiyoruz ve koşuyoruz.
Daha da önemlisi konuşuyoruz.
Havanın kokusu, rüzgarın ve dalganın sesi bize eşlik ediyor.”
“Üstelik sonunda çok zengin bir deniz kabuğu koleksiyonumuz olacak.”
Akşama kadar sahilde kaldılar.
Topu topu elli tane deniz kabuğu bulmayı başardılar.
Ertesi gün tekrar gelmeye karar verip geri döndüler.
Artık her gün mutlaka birkaç saat kumsalda buluşuyorlardı.
Deniz kabuğu aramaya devam ettiler.
Kumdan kaleler yapıp bozdular, birbirlerini kumlara gömdüler.
Günler sonra nihayet bin tane deniz kabuğu toplamayı başardılar.
Sahilin en görünür yerine topladıkları kabuklarla kocaman “Sude” yazdılar.
Sude, “Bütün günlerin böyle geçmesini isterdim!” diye bağırdı.
Behiç Ak.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12 Cevapları Birinci Kitap

Keşif Yolculuğu

“Oyun” kelimesinin size çağrıştırdıklarını söyleyiniz.

Kısa Cevap: Oyun kelimesi bana eğlenmeyi, kaliteli vakit geçirmeyi ve sosyalleşmeyi çağrıştırıyor.

Cevap: Oyun kelimesini duyunca aklıma arkadaşlarımla dışarıda geçirdiğim eğlenceli anlar geliyor. Bana sadece vakit geçirmeyi değil, birlikte gülmeyi, yarışmayı ve yeni şeyler öğrenmeyi de hatırlatıyor. Oyun oynarken kendimi hem mutlu hem de özgür hissediyorum.

Dijital oyunlarla mı sokak oyunlarıyla mı daha fazla vakit geçiriyorsunuz? Neden?

Kısa Cevap: Sokak oyunlarıyla daha fazla vakit geçiriyorum. Çünkü mahallede bir çok yaşıtım var ve koşturmayı seviyorum.

Cevap: Ben dijital oyunlardan çok sokak oyunlarıyla vakit geçirmeyi tercih ediyorum. Mahallemizde yaşıtım birçok arkadaşım olduğu için akşamları hep birlikte dışarı çıkıp saklambaç ya da top oynuyoruz. Hem hareket ediyor hem de arkadaşlarımla sohbet edip eğleniyorum, bu yüzden ekran başında oturmaktan daha keyifli buluyorum.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 13 Cevapları Birinci Kitap

1. Etkinlik

a. İçeriğe yönelik tahminlerinizi ve tahminlerinizin gerekçelerini aşağıya yazınız.

Kısa Cevap: Sude adlı bir çocuğun bilgisayar oyunundan uzaklaştırılmaya çalışıldığını düşünüyorum.

Cevap: Görseldeki çocuğun elinde bir sanal gerçeklik gözlüğü tutması ve postacıdan bir mektup alması dikkatimi çekti. Başlıktaki “Oyun Durdu!” ifadesinden, bu çocuğun oyununun aniden durduğunu ve bunun üzerine ailesinin ona bir mektup gönderdiğini tahmin ediyorum.

b. İçerikle ilgili tahmininiz doğru çıktı mı? Nedenleriyle aşağıya yazınız.

Kısa Cevap: Tahminim büyük ölçüde doğru çıktı, oyunu gerçekten durdu ve bir mektup geldi.

Cevap: Tahminim doğru çıktı çünkü Sude’nin oyunu aniden kilitlendi ve bunun üzerine ona gizemli bir mektup geldi. Ancak mektubu ailesinin değil “Ahtapot” adında gizemli birinin gönderdiğini ve Sude’nin oyuna dönebilmek için deniz kabuğu toplaması gerektiğini tahmin edememiştim.

Aşağıdaki soruları dinlediğiniz metinden hareketle cevaplayınız.

1. Sude ne tür bir oyun oynamaktadır?

Kısa Cevap: Bilgisayar oynamaktadır.

Cevap: Sude, evde özel bir gözlük takarak bilgisayarda dijital bir oyun oynamaktadır. Bu oyuna öyle çok vakit ayırmaktadır ki ailesi onu bu alışkanlıktan kurtarmak istemektedir.

2. Oyun oynadığı sırada Sude nasıl bir sorunla karşılaşmıştır? Bu sorunu çözmek için ne yapmıştır?

Kısa Cevap: Sude oyun oynadığı sırada bilgisayarı donmuştur. Bunu çözmek için gelen mektuptaki görevi yapmıştır.

Cevap: Sude oyun oynarken aniden ekran kıpkırmızı kesilmiş ve oyunu kilitlenmiştir. Karşısına “Oyununuz kilitlenmiştir, boşuna beklemeyin” yazısı çıkmıştır. Bu sorunu çözebilmek için önce gözlüğünü kapatıp açmayı denemiş, olmayınca da mektuptaki deniz kabuğu toplama görevini yerine getirmiştir.

3. Sude’ye gönderilen mektubun özelliği nedir?

Kısa Cevap: Mektup, mükemmel bir el yazısıyla özenle yazılmıştır.

Cevap: Sude’ye gönderilen mektup, postacının bile dikkatini çekecek kadar mükemmel bir el yazısıyla yazılmıştır. Zarftaki adres de çok özenli yazılmış, gönderen kişi ise mektubun altına sadece “Ahtapot” imzasını atmıştır.

4. Oyuna dönebilmesi için Sude’ye posta yoluyla gönderilen görev nedir?

Kısa Cevap: Gelen mektupta çıkan 1000 tane deniz kabuğuyla Sude yazma görevi verilmiştir.

Cevap: Mektupta Sude’ye, gönderilen deniz kabuğuna benzeyen en az 1000 tane deniz kabuğu daha bulması ve bulduğu bu kabuklarla kumsala kocaman bir “Sude” yazması görevi verilmiştir. Bu görevi tamamladığında oyuna tekrar dönebileceği söylenmiştir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 14 Cevapları Birinci Kitap

3. Etkinlik

a. Dinlediğiniz metinden seçilen aşağıdaki kelime veya kelime gruplarını inceleyiniz. İçlerinden “Oyun Dünyası” teması ile ilgili olanları belirleyerek örnekteki gibi daire içine alınız.

Kısa Cevap: Durmak, kilitlenmek, oynamak, rakip, ara vermek, koşmak, mutluluk ve neşe kelimelerini daire içine alırım.

Cevap: Listedeki kelimelerden “oyun” örneğine ek olarak “durmak”, “kilitlenmek”, “oynamak”, “rakip”, “ara vermek”, “koşmak”, “mutluluk” ve “neşe” kelimelerini “Oyun Dünyası” temasıyla ilgili buluyorum. Çünkü bu kelimelerin hepsi doğrudan oyun oynama eylemiyle veya oyun sırasında yaşanan duygularla ilgilidir.

b. Daire içine aldığınız kelime veya kelime gruplarından ikisini seçiniz. Seçtiğiniz kelime veya kelime gruplarıyla ilişkili eş, yakın ve zıt anlamlı kelimeler ile eş sesli kelimeleri belirleyiniz ve örnekteki gibi yazınız.

Kısa Cevap: “Rakip” ve “neşe” kelimelerini seçip yakın ve zıt anlamlarını yazdım.

• rakip: Yakın anlamlısı “hasım”dır, çünkü ikisi de bir yarışta veya oyunda karşı tarafı ifade eder. Zıt anlamlısı ise “dost”tur.
• neşe: Yakın anlamlısı “sevinç”tir, çünkü ikisi de mutlu ve keyifli bir ruh hâlini anlatır. Zıt anlamlısı ise “hüzün”dür.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları Birinci Kitap

4. Etkinlik

a. Dinlediğiniz metnin içeriğini en iyi yansıtan üç kelime veya kelime grubu belirlemeniz gerekseydi bunlar hangileri olurdu? Söyleyiniz.

Kısa Cevap: Bilgisayar oyunu, gizemli mektup ve deniz kabuğu kelimelerini seçerdim.

Cevap: Metnin içeriğini en iyi yansıtan üç kelime grubu olarak “bilgisayar oyunu”, “gizemli mektup” ve “deniz kabuğu toplama görevi”ni seçerdim. Çünkü hikâyenin başından sonuna kadar bütün olaylar bu üç kavram etrafında şekillenmektedir.

b. Belirlediğiniz anahtar kelimeleri seçme nedenlerinizi açıklayınız.

Kısa Cevap: Bu kelimeler hikâyenin ana olay örgüsünü oluşturduğu için seçtim.

Cevap: Bilgisayar oyunu, Sude’nin alışkanlığını ve sorunun başlangıcını; gizemli mektup, olayların gelişmesini sağlayan aracı; deniz kabuğu toplama görevi ise Sude’yi değiştiren süreci temsil ettiği için bu üç kelimeyi seçtim.

Konuşalım

5. Etkinlik

a. Arkadaşlarınızla sokak oyunları oynarken neler hissettiğinizi, bu oyunları neden sevdiğinizi düşünüp defterinize bunlarla ilgili not alınız. Yazdıklarınızı sıra arkadaşlarınızın notlarıyla karşılaştırınız.

Kısa Cevap: Sokak oyunları bana mutluluk ve arkadaşlık duygusu veriyor, bu yüzden seviyorum.

Cevap: Arkadaşlarımla sokak oyunları oynarken kendimi çok mutlu ve özgür hissediyorum. Bu oyunları sevmemin nedeni hem hareket etmemi sağlaması hem de arkadaşlarımla birlikte eğlenmemize ve yeni stratejiler geliştirmemize fırsat vermesidir.

b. Oynadığınız sokak oyunlarından birini seçiniz. Defterinize aldığınız notları da kullanarak kısa bir ön hazırlık yaptıktan sonra seçtiğiniz oyunla ilgili bir konuşma yapınız.

Kısa Cevap: Saklambaç oyunuyla ilgili kısa bir konuşma hazırladım.

Cevap: Saklambaç, mahallemizde en sevdiğimiz sokak oyunlarından biridir. Bir arkadaşımız ebe seçilir ve gözlerini kapatıp sayarken diğerlerimiz saklanacak yer arar. Ebe herkesi bulmaya çalışırken hem heyecanlanır hem de çok eğleniriz. Bu oyun bize sabrı ve birlikte hareket etmeyi öğretir.

c. Arkadaşlarınızdan birinin konuşmasını aşağıdaki “Akran Değerlendirme Ölçeği”nde verilen ölçütlere göre değerlendiriniz.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları Birinci Kitap

6. Etkinlik

Çocukların genel ağ kullanım amaçları ile ilgili aşağıdaki grafiği inceleyiniz. Grafikten hareketle doğru ifadelerin başına (D), yanlış olanların başına (Y) yazınız.

Cevap:

1. (D) Çocuklar, en çok “araştırma yapma” için genel ağa başvurmuştur.
2. (D) “Mesajlaşma” amacıyla kullanım “sosyal medya kullanma”dan daha fazladır.
3. (D) Genel ağ kullanımında “oyun oynama veya oyun indirme”, “paylaşım sitelerinde içerik izleme”nin önüne geçmiştir.
4. (Y) “E-posta gönderme ve alma” ile “ürün veya hizmetler hakkında bilgi edinme” amacıyla genel ağ kullanımının toplamı, “araştırma yapma” amacıyla kullanımından daha yüksektir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları MEB Yayınları

Yazalım

7. Etkinlik

a. Aşağıdaki cümleleri renklendirilmiş kelimelere dikkat ederek okuyunuz. Cümlelerdeki değişimi inceleyiniz.

b. Yukarıdaki örnek cümlelerden hareketle siz de aşağıdaki cümleye her defasında bir kelime veya kelime grubu ekleyerek oluşturduğunuz cümleleri tekrar yazınız.

Cevap:

• Çocuk oynuyor.
• Çocuk, top oynuyor.
• Çocuk, arkadaşıyla top oynuyor.
• Çocuk, arkadaşıyla mahallede top oynuyor.
• Çocuk, arkadaşıyla mahallede kıran kırana top oynuyor.
• Çocuk, arkadaşıyla mahallede kıran kırana heyecanla top oynuyor.

c. Yazdığınız cümleleri arkadaşlarınızla paylaşınız.

ç. Yaptığınız etkinliğin yazma çalışmalarınızda size ne gibi katkıları olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.

Kısa Cevap: Kendimizi daha detaylı ve anlaşılabilir bir şekilde ifade etmemizi ve sıralı cümle kurmayı sağlar.

Cevap: Bu etkinlik sayesinde bir cümleye adım adım ayrıntı eklemeyi öğrendim. Bu da yazarken düşüncelerimi daha açık ve anlaşılır bir şekilde ifade etmeme yardımcı oluyor. Ayrıca cümle içindeki öğelerin sırasına dikkat etmeyi de pekiştirmiş oldum.

Bu Görev Bizim

Gelecek derste yapacağınız konuşma/yazma çalışmasında kullanmak üzere çocuk oyunu ve yarışmaları ile ilgili beğendiğiniz bir belgesel, kısa film veya çizgi film seçip izleyiniz. Seçeceğiniz belgesel, kısa film veya çizgi filmin konuyla ilgili ihtiyaç duyduğunuz yeni bilgileri veya iyi örnekleri içermesine dikkat ediniz. Bu doğrultuda dinleme/izleme sırasında kullanabileceğiniz sözlük, çalışma kâğıdı, not alma gereçlerini seçiniz.

Belirlediğiniz materyal ve kaynakları amaç, ilgi ve ihtiyaçlarınıza uygunluğu açısından değerlendiriniz. Gerekli görürseniz yeni kaynak ve materyallere ulaşabilirsiniz. İzleme sırasında konuşurken/yazarken kullanmak üzere notlar alınız.

Sonraki Ödevler

Sonraki ödevinizi aşağıdaki aramadan bulabilirsiniz.