7.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 67-68-69-70-71 Cevapları 2.Kitap
4. Öğrenme Alanı – Kendimi Değerlendiriyorum Cevapları
Eğer 1. Kitap (1. Dönem) cevaplarını arıyorsanız, aşağıdaki butona tıklayarak içindekiler sayfasına gidebilirsiniz.
7. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Kitap Sayfaları4. Öğrenme Alanı- Yaşayan Demokrasimiz: Bu bölümde öğrenme alanımız boyunca öğrendiğimiz cumhuriyetin nitelikleri, yönetim yapımız ve demokrasimizin gelişimi konularını dallanmış ağaç, bulmaca, çoktan seçmeli ve açık uçlu sorularla değerlendiriyoruz.
İçindekiler
7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 67 Cevapları İkinci Kitap
A. Dallanmış Ağaç Etkinliği
A. Aşağıdaki ifadelerin doğru ya da yanlış olduğuna karar vererek tanılayıcı dallanmış ağaç etkinliğini yapınız.
Ağacın en üstündeki kutu: “Demokraside şeffaflık ilkesi, sadece farklı siyasi partilerin varlığını değil aynı zamanda azınlıkta kalan grupların görüş ve çıkarlarının da yönetimin kararlarında etkili olduğunu ifade eder.” Bu ifade D (doğru) kabul edilirse sol kola, Y (yanlış) kabul edilirse sağ kola geçiliyor.
Sol kol (D): “Bir ülkede seçimlere katılım oranının düşük olması, halkın mevcut yönetimden memnun olduğunu ve yöneticilere duyulan güvenin yüksek olduğunu gösteren pozitif bir durumdur.” Bu kutudan D ile “Ülkemizde demokrasinin gelişimini sağlayan temel unsurlardan biri, siyasi partilerin kurulmasına izin veren çok partili hayata geçiş sürecidir.” kutusuna (buradan D ile 1. ÇIKIŞ’a, Y ile 2. ÇIKIŞ’a), Y ile de “Türkiye Cumhuriyeti’nde çok partili siyasi hayata geçişin ilk denemesi 1945 yılında Milli Kalkınma Partisinin kurulmasıdır.” kutusuna (buradan D ile 3. ÇIKIŞ’a, Y ile 4. ÇIKIŞ’a) geçiliyor.
Sağ kol (Y): “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesiyle yasama ve yürütme organlarınının birbirinden ayrılması ülke yönetimi ile ilgili işlemleri hızlandırmıştır.” Bu kutudan D ile “Askeri darbeler zor kullanarak halkın kendi kendini yönetme hakkını ve hukuk kurallarını yok sayar, bu yüzden demokrasiye büyük zarar verir.” kutusuna (buradan D ile 5. ÇIKIŞ’a, Y ile 6. ÇIKIŞ’a), Y ile de “Bir ülkede yaşanan iç savaşlar ve toplumsal çatışmalar, yürütme organının gücünü artırarak yönetimde istikrarı sağlar ve dolayısıyla demokrasiyi güçlendirir.” kutusuna (buradan D ile 7. ÇIKIŞ’a, Y ile 8. ÇIKIŞ’a) geçiliyor.
Tanılayıcı dallanmış ağaçtaki doğru çıkış hangisidir?
Kısa Cevap: Doğru çıkış 5. ÇIKIŞ’tır.
Cevap: En üstteki ifade aslında yanlıştır çünkü anlatılan durum şeffaflık değil çoğulculuk ilkesidir, bu yüzden Y yönüne (sağa) gidilir. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile ilgili ifade doğrudur, bu yüzden D yönüne (sola) gidilir. Askeri darbelerle ilgili ifade de doğrudur, bu yüzden yine D yönüne (sola) gidilir. Bu yol bizi 5. ÇIKIŞ’a götürür.
Tanılayıcı dallanmış ağaçtaki yanlış ifadeleri bulunuz ve doğrularını yazınız.
Kısa Cevap: Şeffaflık ifadesi, düşük seçim katılımı ifadesi, Milli Kalkınma Partisi ifadesi ve iç savaşların demokrasiyi güçlendirdiği ifadesi yanlıştır.
Cevap:
- “Demokraside şeffaflık ilkesi…” ifadesi yanlıştır çünkü anlatılan durum aslında çoğulculuk ilkesidir. Doğrusu: Demokraside çoğulculuk ilkesi, farklı siyasi partilerin yanı sıra azınlıkta kalan grupların görüş ve çıkarlarının da yönetim kararlarında etkili olmasını ifade eder.
- “Bir ülkede seçimlere katılım oranının düşük olması…” ifadesi yanlıştır çünkü düşük katılım aslında olumsuz bir durumdur. Doğrusu: Seçimlere katılım oranının düşük olması, halkın yönetime olan güveninin ve ilgisinin azaldığını gösteren olumsuz bir durumdur.
- “Türkiye Cumhuriyeti’nde çok partili siyasi hayata geçişin ilk denemesi 1945 yılında Milli Kalkınma Partisinin kurulmasıdır.” ifadesi yanlıştır. Doğrusu: Çok partili hayata geçişin ilk denemesi 1924 yılında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurulmasıdır.
- “Bir ülkede yaşanan iç savaşlar ve toplumsal çatışmalar…” ifadesi yanlıştır çünkü iç savaşlar demokrasiyi güçlendirmez, zayıflatır. Doğrusu: İç savaşlar ve toplumsal çatışmalar demokratik kurumları zayıflatır, yönetimde istikrarsızlığa yol açar ve demokrasiye zarar verir.
7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 68 Cevapları İkinci Kitap
B. Sarmal Bulmaca
B. Aşağıdaki sarmal bulmacayı çözünüz.
1-2: Yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin mecliste toplandığı yönetim sistemi
2-3: Bir devletin işleyişini düzenleyen temel kanun
3-4: Bir ülkenin her alanda özgür olması
4-5: Birden fazla aday arasından yöneticileri belirlemek için yapılan oylama
5-6: Cumhuriyetle yönetilen ülkelerde devletin en üst yöneticisi
6-7: Kanunlara aykırı bir durum oluştuğunda suçluların yargılandığı yer
7-8: Bireyler arasındaki uyuşmazlıklara veya hukuki sorunlara bakan en üst yargı organı
8-9: Halk oylaması
9-10: Halkın egemenliği temeline dayanan yönetim biçimi
10-11: Yasa
11: Belirli dönemlerde yapılan oylama ile milleti temsil etmek için meclise giren kişi veya kişiler
Kısa Cevap: Kuvvetler birliği, anayasa, tam bağımsızlık, seçim, cumhurbaşkanı, mahkeme, Yargıtay, referandum, demokrasi, kanun, milletvekili.
Cevap:
- 1-2: Kuvvetler birliği
- 2-3: Anayasa
- 3-4: Tam bağımsızlık
- 4-5: Seçim
- 5-6: Cumhurbaşkanı
- 6-7: Mahkeme
- 7-8: Yargıtay
- 8-9: Referandum
- 9-10: Demokrasi
- 10-11: Kanun
- 11: Milletvekili
7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 69 Cevapları İkinci Kitap
C. Çoktan Seçmeli Sorular
C. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
Ortaokul 7. sınıf öğrencileri arasında yapılacak olan “Cumhuriyetin Getirdikleri” konulu panele okulunuzu temsilen katılacağınızı düşününüz. Panelde sizden cumhuriyetin getirdiği niteliklerin günlük yaşama nasıl etki ettiğini örneklerle açıklamanız isteniyor.
Panelde vereceğiniz örneklerden hangisi “sosyal devlet” ile “laik devlet” niteliklerinin birlikte ve ayrılmaz bir biçimde çalıştığını gösteren en güçlü kanıt olur?
A) Mahallenize yapılan yeni parkın alanı belirlenirken halk oylaması yapılması ve herkesin eşit oy hakkına sahip olması.
B) Belediye tarafından sunulan eğitim ve kültür hizmetlerinden inanç veya kökeni sorgulanmaksızın herkesin faydalanabilmesi.
C) Belediye otobüslerinin engelli erişimine uygun hale getirilmesi kararının, belediye meclisinde oy birliğiyle kabul edilmesi.
D) Yeni inşa edilen bir bina ruhsatının hukuki süreçler tamamlandıktan sonra bağımsız bir kurul tarafından onaylanması.
Kısa Cevap: Doğru cevap B seçeneğidir.
Cevap: Doğru cevap B) Belediye tarafından sunulan eğitim ve kültür hizmetlerinden inanç veya kökeni sorgulanmaksızın herkesin faydalanabilmesi. seçeneğidir çünkü bu örnekte hem sosyal devlet (herkese hizmet sunulması) hem de laik devlet (dine ya da kökene göre ayrım yapılmaması) nitelikleri aynı anda ve birbirinden ayrılamaz şekilde görülür.
Şehrimizde yapılması planlanan kültür merkezi için ilk adımlar atıldı. Projenin hayata geçirilmesi için belediye meclisinde bütçe görüşmeleri yapıldı. Bu sırada Cumhurbaşkanlığı tarafından projenin ülke genelinde yapılması planlanan projelerle uyumlu olduğu belirtilerek ilgili bakanlığa gerekli koordinasyonun sağlanması talimatı verildi. Ancak bir grup vatandaş projeye mevcut park alanına yapılacağı gerekçesiyle itiraz etti ve konu mahkemeye taşındı.
Metne göre aşağıdakilerden hangisi kuvvetler ayrılığının uygulanmasına ilişkin doğru bir ifade değildir?
A) Belediye meclisinin bütçeyi onaylaması yasama yetkisini kullandığının göstergesidir.
B) Cumhurbaşkanı ve bakanlığın projeyi onaylaması yürütme yetkisinin bir örneğidir.
C) Yapılan itirazlar sonucunda mahkemenin projeyi incelemesi yargı yetkisini kullandığının kanıtıdır.
D) Vatandaşların itiraz ederek projeyi mahkemeye taşıması yürütme yetkisinin bir sonucudur.
Kısa Cevap: Doğru cevap D seçeneğidir.
Cevap: Doğru cevap D) Vatandaşların itiraz ederek projeyi mahkemeye taşıması yürütme yetkisinin bir sonucudur. seçeneğidir çünkü vatandaşın mahkemeye başvurması yürütme değil, yargı hakkını kullanmasıyla ilgilidir. Bu yüzden ifade yanlıştır.
1960 ve 1980 askeri darbeleri ülkemizde demokratik düzenin kesintiye uğradığı iki önemli dönüm noktasıdır. Her iki müdahalede de meclis feshedilmiş, hükümet görevden alınmış ve ülke yönetimi bir süreliğine askeri otoritenin kontrolüne geçmiştir. Bu süreçlerde siyasi hak ve özgürlükler sınırlandırılmış, yeni anayasal düzenlemeler yapılmış ve siyasi hayat uzun vadede yeniden şekillenmiştir.
Bu bilgilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Her iki darbe sonrasında siyasi hak ve özgürlüklerde kısıtlamalar yaşanmıştır.
B) Darbe dönemlerinde demokratik kurumların işleyişi daha düzenli hale gelmiştir.
C) Darbeler meclisin görevini daha kolay ve hızlı yerine getirmesini sağlamıştır.
D) Darbe süreçleri, anayasal ve siyasal düzeni uzun vadede garanti altına almıştır.
Kısa Cevap: Doğru cevap A seçeneğidir.
Cevap: Doğru cevap A) Her iki darbe sonrasında siyasi hak ve özgürlüklerde kısıtlamalar yaşanmıştır. seçeneğidir çünkü metinde bu iki dönemde siyasi hak ve özgürlüklerin sınırlandırıldığı açıkça belirtilmiştir. Diğer seçenekler metinle çelişmektedir.
7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 70 Cevapları İkinci Kitap
C. Çoktan Seçmeli Sorular
Türkiye’de demokrasinin gelişim süreci, Milli Mücadele Dönemi’nde TBMM’nin açılmasıyla (1920) başlamıştır. Bu süreç, Cumhuriyet’in ilanı (1923), 1924 Anayasası ve çok partili hayata geçiş denemeleri ile devam etmiştir. 1930-1934 yılları arasında kadınlara seçme-seçilme hakkının verilmesi ve 1946 seçimlerine ilk defa birden fazla partinin katılması bu süreci perçinlemiştir. Belirli dönemlerde kesintilere (darbelere) uğramasına rağmen ülkemiz demokrasi kültürünü günümüze kadar geliştirmeye devam etmiştir.
Hatice Öğretmen yukarıdaki metni öğrencilere okuduktan sonra sınıfa “Dinlediğiniz metindeki bilgiler demokrasinin hangi nitelikleri ile ilgilidir?” sorusunu sormuş ve şu cevapları almıştır.
Ayşe: Çok partili hayata geçiş denemeleri toplumdaki farklı siyasi görüşlerin temsil edilebilmesini sağlarken çoğulculuk ve katılımcılık ilkeleri de güçlenmiştir.
Burhan: 1924 Anayasası’nın kabulü ile kanun üstünlüğü sağlanmış ve yönetimde halk egemenliğine dayalı sistem yerine hukuk devleti anlayışı güçlenmiştir.
Ceyda: Cumhuriyet’in ilanı monarşi yönetimini sona erdirerek milli egemenlik ilkesini kalıcı hale getirmiş ve hukuk devleti olmanın zeminini güçlendirmiştir.
Davut: Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi eşitlik ilkesini pekiştirirken aynı zamanda milli egemenlik ilkesini de güçlendirmiştir.
Hangi öğrencinin soruya verdiği cevap yanlıştır?
A) Ayşe
B) Burhan
C) Ceyda
D) Davut
Kısa Cevap: Doğru cevap B seçeneğidir.
Cevap: Doğru cevap B) Burhan seçeneğidir çünkü Burhan, hukuk devleti anlayışının halk egemenliğinin “yerine” geçtiğini söylüyor. Oysa halk egemenliği ile hukuk devleti birbirinin yerine geçmez, ikisi bir arada var olur ve birbirini güçlendirir.
Ç. Açık Uçlu Sorular
Ç. Aşağıda verilen açık uçlu soruları cevaplayınız.
Devlet organları arasında iş birliği ve denge mekanizmaları, demokratik düzenin korunabilmesi için önemlidir. Yasama yürütmeyi denetlerken, yargı ise her iki organın işlem ve eylemlerinin hukuka uygun olup olmadığını denetler. Bu denetim süreçleri, devlet gücünün tek elde toplanmasını engeller ve kamu yönetiminde düzenli bir işleyiş oluşturur.
Yasama, yürütme ve yargı güçlerinin birbirini nasıl dengede tuttuğunu ve denetlediğini bir örnek üzerinden açıklayınız.
Kısa Cevap: TBMM yasa çıkarır, hükümet uygular, Anayasa Mahkemesi yasayı denetler.
Cevap: Örneğin TBMM (yasama) bir yasa çıkarır, hükümet (yürütme) bu yasayı uygular. Eğer yasa Anayasa’ya aykırıysa Anayasa Mahkemesi (yargı) bu yasayı iptal edebilir. Böylece hiçbir organ tek başına sınırsız güce sahip olmaz, üç güç birbirini denetleyerek devletin adil ve düzenli çalışmasını sağlar.
Türkiye Cumhuriyeti’nin nitelikleri anayasada belirtilmiş olup devletin temel karakterini oluşturur. Cumhuriyetçilik, milli egemenliğin esas alınmasını; laiklik, inanç özgürlüğünü ve devlet işlerinin din kurallarına göre yürütülmemesini; demokratiklik ise halkın yönetime katılımını ifade eder. Ayrıca sosyal devlet anlayışı, vatandaşların temel ihtiyaçlarının güvence altına alınmasını amaçlar. Bu nitelikler, ülkenin siyasal ve toplumsal yapısını şekillendirir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerinin toplumsal hayata katkılarını birer örnekle açıklayınız.
Kısa Cevap: Cumhuriyetçilik: seçimle yönetici belirleme. Laiklik: herkesin dinini özgürce yaşaması. Demokratiklik: halkın oy kullanması. Sosyal devlet: ihtiyaç sahibine destek.
Cevap: Cumhuriyetçilik sayesinde ülkeyi yönetenleri biz seçiyoruz, örneğin milletvekili seçimlerine katılıyoruz. Laiklik sayesinde herkes istediği dini özgürce yaşayabiliyor, kimse dinine göre ayrımcılığa uğramıyor. Demokratiklik sayesinde halk yönetime katılıyor, isteğini ve önerisini yönetime iletebiliyor. Sosyal devlet anlayışı sayesinde de burslar ve sosyal yardımlarla ihtiyaç sahibi ailelere destek oluyor.
7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 71 Cevapları İkinci Kitap
Ç. Açık Uçlu Sorular
Bir zamanlar Kureyş kabilesinden soylu bir kadın hırsızlık yapmıştı. Halk, bu kadının cezalandırılmaması için Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e (sav) arkadaşı Üsame’yi aracı olarak gönderdi. Bu duruma oldukça üzülen ve öfkelenen Hz. Peygamber şöyle buyurdu:
“Bazı insanlar nasıl oluyor da Allah’ın kanunu karşısında aracılık etmeye kalkışıyorlar? Sizden önceki toplumların helak olmasının nedeni şuydu: İçlerinden asil ve ileri gelen biri hırsızlık yaptığında onu serbest bırakırlar, zayıf ve fakir biri çaldığında ise onu hemen cezalandırırlardı. Allah’a yemin ederim ki Muhammed’in kızı Fatıma bile hırsızlık yapsaydı onun da cezasını verirdim.”
Yukarıdaki metinde cumhuriyetin niteliklerinden hangileri ile ilgili örnekler vardır? Yazınız.
Kısa Cevap: Hukuk devleti ve eşitlik ilkesiyle ilgilidir.
Cevap: Bu metinde hukuk devleti ve eşitlik ilkeleriyle ilgili örnekler vardır. Hz. Muhammed, zengin ya da soylu diye kimseye ayrıcalık tanımayacağını, kanunun herkese eşit uygulanacağını söylemiştir. Bu, kanun önünde herkesin eşit olması gerektiğini, hiç kimsenin makamı ya da soyu yüzünden cezadan muaf tutulamayacağını gösterir.
Türkiye’de demokrasi, tarihsel süreç içinde hem dünyadaki gelişmelerden etkilenmiş hem de kendi siyasal deneyimleriyle şekillenmiştir. Dünya genelinde 18 ve 19. yüzyıllarda anayasal yönetimlerin güç kazanması ve bireysel hakların genişlemesi, demokrasi anlayışını evrensel bir yönetim modeli haline getirmiştir. Türkiye’de ise bu gelişmeler özellikle Tanzimat’tan itibaren etkisini göstermiş, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte ulusal egemenlik, eşitlik ve özgürlük gibi temel demokratik değerler devlet yönetiminin merkezine yerleşmiştir.
Cumhuriyet’in getirdiği değerlerin günümüz yönetimine ve toplumuna etkileri nelerdir?
Kısa Cevap: Seçimle yönetici belirleme, kanun önünde eşitlik, temel hak ve özgürlüklerin güvence altında olması.
Cevap: Cumhuriyetin getirdiği ulusal egemenlik sayesinde bugün yöneticilerimizi seçimle biz belirliyoruz. Eşitlik ilkesi sayesinde kanun önünde herkes aynı haklara sahiptir, ayrımcılık yasaktır. Özgürlük ilkesi sayesinde de düşüncelerimizi açıklama, inandığımız dini yaşama ve örgütlenme hakkımız güvence altındadır. Bu değerler günümüzde toplumun huzur içinde ve adil biçimde yönetilmesini sağlıyor.
Türkiye’de demokratikleşme süreci önemli ilerlemeler göstermiş olsa da zaman zaman çeşitli engellerle karşılaşmaktadır. Siyasi kutuplaşmanın artması farklı görüşlere sahip gruplar arasında uzlaşmayı zorlaştırmakta, bu durum toplumda ortak çözüm üretme kültürünü zayıflatmaktadır. Ayrıca yanlış bilginin hızla, özellikle genel ağ üzerinden, yayılması kamuoyunun sağlıklı şekilde oluşmasını güçleştirmektedir. Bazı dönemlerde ifade özgürlüğü, toplantı yapma, örgütlenme özgürlüğü gibi temel demokratik hakların sınırlanması da vatandaşların yönetime katılımını olumsuz etkileyebilmektedir. Bu faktörlerin bir araya gelmesi, demokratik kurumların etkili çalışmasını zorlaştırarak toplumda güven sorununa yol açabilmektedir.
Demokrasinin bu tür engellerle tekrar karşılaşmaması için yasama, yürütme ve yargı organlarında ne gibi tedbirler alınmalıdır?
Kısa Cevap: Yasama kapsayıcı yasalar çıkarmalı, yürütme şeffaf davranmalı, yargı bağımsız ve tarafsız karar vermeli.
Cevap: Yasama organı, farklı görüşleri de dikkate alan, ifade özgürlüğünü koruyan yasalar çıkarmalıdır. Yürütme, kararlarını şeffaf biçimde uygulamalı ve yanlış bilgiyle mücadele etmelidir. Yargı ise hak ihlali yaşandığında bağımsız ve tarafsız karar vererek temel hak ve özgürlükleri korumalıdır. Böylece vatandaşların yönetime güveni ve katılımı artar.
Kaynaksız Karekodlar: Öğrenme Alanı Ek Soruları, Kavram Oyunu
