8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 145-146-147 Cevapları Bilim ve Kültür Yayınları
5. Ünite Değerlendirme Çalışmaları Cevapları
5. Ünite- Kur’an-ı Kerim ve Özellikleri: İslam dininin temel kaynakları olan Kur’an-ı Kerim ve sünnet; Kur’an’ın ana konuları, temel özellikleri ve Hz. Nuh’un (as) tufan kıssası bu ünitede değerlendirilir.
İçindekiler
8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 145 Cevapları
A. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Kur’an-ı Kerim’in İslam dininin ana kaynağı olmasının sebepleri nelerdir? Anlatınız.
Kısa Cevap: Kur’an, Allah’ın hiç değişmeden günümüze ulaşan sözü olduğu için İslam’ın inanç, ibadet ve ahlak esaslarının en güvenilir ve birinci kaynağıdır.
Cevap: Kur’an-ı Kerim’in İslam dininin ana kaynağı olmasının sebebi, Allah Teala’nın Hz. Muhammed’e (sav) vahiy yoluyla indirdiği, hiçbir değişikliğe uğramadan günümüze ulaşan son ilahi kitap olmasıdır. İslam dininin iman, ibadet, ahlak ve sosyal hayata dair bütün hükümleri Kur’an’a dayanır; sünnet dahil diğer bütün kaynaklar Kur’an’a uygunluk açısından değerlendirilir. Bu nedenle Kur’an, dinimizin en temel ve en güvenilir kaynağıdır.
2. Hz. Peygamber’in (sav) sünnetinin İslam dininin hükümlerini açıklamadaki rolü nedir? Örnek vererek anlatınız.
Kısa Cevap: Sünnet; Kur’an’ın açıklanmaya ihtiyaç duyulan ayetlerini açıklar, öz olarak belirtilen ibadetlerin uygulanışını ayrıntılandırır ve Kur’an’da açıklanmayan bazı hükümleri belirler.
Cevap: Sünnet, Kur’an-ı Kerim’in açıklanmasına ihtiyaç duyulan ayetlerini açıklama, Kur’an’da öz olarak belirtilen namaz, oruç, zekat ve hac gibi ibadetlerin hükümlerini ve uygulanışını ayrıntılı olarak açıklama, ayrıca Kur’an’da açıklanmayan bazı dini hükümleri belirleme rolünü üstlenir. Örneğin Kur’an’da namazın farz olduğu belirtilmiş ama nasıl kılınacağı açıklanmamıştır; Hz. Peygamber (sav) “Ben namazı nasıl kılıyorsam siz de öyle kılınız.” buyurarak namazın kılınışını hem sözleriyle hem uygulamasıyla öğretmiştir.
3. Kur’an-ı Kerim’de iman ve ibadetle ilgili hangi bilgiler verilmektedir? Kısaca açıklayınız.
Kısa Cevap: Kur’an’da Allah’a, meleklere, kitaplara, peygamberlere, ahirete ve kadere iman ile namaz, oruç, zekat, hac gibi ibadetlerin hükümleri ve önemi ayrıntılı biçimde açıklanır.
Cevap: Kur’an-ı Kerim’de iman esasları olan Allah’ın varlığı ve birliği, melekler, kitaplar, peygamberler, ahiret ve kader hakkında ayrıntılı bilgiler verilir; bu esasların tamamına inanmanın imanın geçerliliği için şart olduğu bildirilir. İbadetle ilgili olarak da namaz, oruç, zekat, hac gibi ibadetlerin Allah’ın rızasını kazanmak amacıyla ihlasla yapılması gerektiği, gösterişten uzak durulması ve her durumda ibadete devam edilmesi gerektiği açıklanır.
4. Kur’an’ın öğütlediği ahlak ilkeleri nelerdir? Örnekler veriniz.
Kısa Cevap: Doğruluk, adalet, emanete riayet, iffeti koruma, sabır, affedicilik, cömertlik ve kul hakkına saygı Kur’an’ın öğütlediği başlıca ahlak ilkelerindendir.
Cevap:
- Doğru sözlü ve dürüst olmak
- Adaletli davranmak, kul hakkını gözetmek
- Emanete ve verilen söze riayet etmek
- İffeti korumak
- Sabırlı, affedici ve merhametli olmak
- Cömert ve yardımsever olmak
- Kibirden, yalandan, gıybetten ve iftiradan kaçınmak
5. Kur’an-ı Kerim, insanlar arasındaki ilişkilerde hangi ilkeleri esas almaktadır? Belirtiniz.
Kısa Cevap: İnsanların Allah katında eşit olması, alışverişte ölçü-tartıda adalet, borçların yazıyla kayıt altına alınması ve verilen sözlere bağlılık Kur’an’ın insan ilişkilerinde esas aldığı ilkelerdendir.
Cevap: Kur’an-ı Kerim, insanların soy, cinsiyet ve toplumsal konumu ne olursa olsun Allah (cc) katında eşit kullar olduğunu, birbirleriyle tanışıp kaynaşmaları gerektiğini esas alır. Alışverişte ölçü ve tartının adaletle yapılması, borç ilişkilerinin yazı ve şahitle kayıt altına alınması, verilen sözlerin ve yapılan antlaşmaların eksiksiz yerine getirilmesi de Kur’an’ın insan ilişkilerinde esas aldığı ilkelerdendir.
6. Kur’an’da kıssaların anlatılmasının sebep ve hikmetleri nelerdir? Söyleyiniz.
Kısa Cevap: Kıssalar, geçmiş toplumların ve peygamberlerin başından geçenlerden ibret alınmasını, doğru inanca yönelinmesini ve güzel ahlakın örnek edinilmesini sağlamak amacıyla anlatılır.
Cevap: Kur’an’da kıssaların anlatılmasının sebebi, insanların geçmişte yaşanan olaylardan ibret almasını, gerçeğe dikkatini çekmesini ve yanlış inançlardan korunmasını sağlamaktır. Peygamberlerin tevhide daveti ve karşılaştıkları zorluklar anlatılarak inananların sabrı, inanmayanların ise akıbeti gösterilir. Ayrıca Hz. İbrahim, Hz. Yusuf gibi peygamberlerin güzel ahlakı anlatılarak insanların onlar gibi güzel ahlaklı olmaları teşvik edilir.
7. Kur’an, insanı hangi güzel davranışlara yönlendirmektedir? Örnek veriniz.
Kısa Cevap: Doğruluk, emaneti koruma, ibadet, adalet, hakka saygı, yardımlaşma, iffeti koruma, sabır, affetme, merhamet, cömertlik ve tutumluluk Kur’an’ın yönlendirdiği güzel davranışlardandır.
Cevap: Kur’an, insanı doğru sözlü olmaya, emanete ve verilen söze riayet etmeye, ibadet etmeye, adaletli davranmaya, herkesin hakkına saygı göstermeye ve yardımlaşmaya yönlendirir. Ayrıca iffeti korumaya, sabretmeye, affedici, merhametli, cömert ve tutumlu olmaya da teşvik eder. Hile, hırsızlık, rüşvet, yalan, bozgunculuk, gıybet, lakap takma ve söz taşıma gibi davranışlardan ise sakındırır.
8. Kur’an’ın insana yol gösterdiğini nasıl anlayabiliriz? Örnek vererek açıklayınız.
Kısa Cevap: Kur’an’ın, insanların günlük hayatta karşılaştığı görgü kuralları, insan ilişkileri ve ibadetlerin uygulanışı gibi konularda somut örnek ve öğütler vermesinden Kur’an’ın yol gösterdiğini anlayabiliriz.
Cevap: Kur’an’ın insana yol gösterdiğini, hayatın hemen her alanında somut öğütler ve örnekler vermesinden anlayabiliriz. Örneğin bir eve girerken izin isteyip selam vermeyi, iyilikle kötülüğü savmayı, insanlarla güzel sözle konuşmayı öğütler. Ayrıca evrendeki varlıkların insan için yaratıldığını, gece-gündüzün ve gök cisimlerinin belli bir düzen içinde işlediğini anlatarak insanın hem dünya hem ahiret hayatında doğru kararlar almasına yol gösterir.
9. Kur’an’ın insanın aklını kullanmasına verdiği önem nedir? Örnek vererek açıklayınız.
Kısa Cevap: Kur’an, birçok ayette “Hala aklınızı kullanmayacak mısınız?” gibi ifadelerle insanı düşünmeye ve evrendeki delillerden doğru sonuçlar çıkarmaya çağırarak aklın kullanılmasına büyük önem verir.
Cevap: Kur’an-ı Kerim, insanı defalarca “Hala aklınızı kullanmayacak mısınız?”, “Düşünecek yok mu?” gibi ifadelerle düşünmeye ve aklını kullanmaya çağırır. Örneğin göklerin ve yerin yaratılışı, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişi, yağmurun yağıp toprağı canlandırması gibi olaylar üzerinde düşünülmesi istenir. Bu da Kur’an’ın, imanın taklit yoluyla değil akıl ve düşünce yoluyla kazanılmasına verdiği önemi gösterir.
10. Hz. Nuh (as) kıssasından hangi mesajlar çıkarılabilir? Belirtiniz.
Kısa Cevap: Bu kıssadan; tebliğde sabırlı ve kararlı olmak gerektiği, inkarda direnmenin sonucunun helak olduğu, imanın kan bağından önemli olduğu ve Allah’a güvenenlerin kurtuluşa erdiği mesajları çıkarılabilir.
Cevap:
- Bir davaya inanan kişi, alay ve inkara rağmen görevinden vazgeçmemelidir.
- İnsanların çoğunluğunun bir şeye inanması, o şeyin doğru olduğu anlamına gelmez.
- Zulüm ve inkarda ısrar etmenin sonu helaktır.
- İman bağı kan bağından daha önemlidir.
- Allah’a güvenip O’nun emirlerine uyanlar en zor şartlarda bile kurtuluşa erer.
B. Verilen ayet ve hadislerde boş bırakılan yerlere uygun kelimeleri yazınız.
Kısa Cevap: 1-Kur’an, 2-hikmet, 3-adaletli, 4-düşünüp, 5-sünneti, 6-hayırlısı; verilen kelimelerden “Furkan” bu boşlukların hiçbirine girmez.
Cevap:
- “Bu Kur’an, insanlara bir açıklama, takva sahipleri için de bir hidayet ve bir öğüttür.” (Al-i İmran, 3/138)
- “Sen, Rabbinin yoluna hikmet ve güzel öğütle çağır!…” (Nahl, 16/125)
- “… Söz söylediğiniz zaman, yakınlarınız hakkında bile olsa adaletli olun…” (Enam, 6/152)
- “Muhakkak ki biz, düşünüp ders alsınlar diye insanlar için bu Kur’an’da her türlü örneği ortaya koyduk.” (Zümer, 39/27)
- “Müminler! Size iki emanet bırakıyorum, onlara sıkı sarıldığınız müddetçe yolunuzu hiç şaşırmazsınız: Allah’ın Kitabı ve Peygamber’inin sünneti.” (Malik bin Enes, el-Muvatta, “Kader”, 3)
- “Sözlerin en doğrusu Allah’ın Kitabı’dır; yolların en hayırlısı ve hidayete götüreni, Muhammed’in yoludur.” (Nesai, “Salatül-Iydeyn”, 22)
C. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. Kur’an-ı Kerim hem söz itibarıyla hem de anlam olarak Allah Teala’ya aittir ve Allah (cc) tarafından Hz. Muhammed’e (sav) vahiy yoluyla indirilmiştir. İslam dini de Allah (cc) tarafından gönderildiğinden bu dinin bütün hükümleri Kur’an-ı Kerim’e dayanmaktadır. Dolayısıyla ……….
Paragrafın sonuna aşağıdaki cümlelerden hangisinin getirilmesi uygundur?
A) Nitekim Hz. Musa’ya (as) indirilen hükümler de Tevrat’a dayanmaktadır.
B) Kur’an, ilahi kitapların sonuncusudur.
C) Kur’an’a inanmak İslam’ın şartlarındandır.
D) Kur’an, İslam dininin temel kaynağıdır.
Kısa Cevap: D
Cevap: D) Kur’an, İslam dininin temel kaynağıdır. Paragraf, İslam’ın bütün hükümlerinin Kur’an’a dayandığını anlatır; bunun doğrudan sonucu, Kur’an’ın İslam dininin temel kaynağı olmasıdır.
2. Aşağıdaki hadislerden hangisi “… Peygamber size ne vermişse onu alın ve size neyi yasaklamışsa ondan kaçının…” (Haşr, 59/7) ayetiyle aynı anlamı ifade eder?
A) “Sözlerin en doğrusu Allah’ın Kitabı’dır; yolların en hayırlısı ve hidayete götüreni, Muhammed’in yoludur.” (Nesai, “Salatül-Iydeyn”, 22)
B) “Size neyi yasaklarsam ondan sakının. Size hangi işi emredersem gücünüzün yettiğince onu yerine getirin.” (Buhari, “İtisam”, 2)
C) “Bana itaat eden cennettedir, bana itaat etmeyen yüz çevirmiştir.” (Buhari, “İtisam”, 2)
D) “… Benim sünnetime uymayan benden değildir.” (Buhari, “Nikah”, 1)
Kısa Cevap: B
Cevap: B) “Size neyi yasaklarsam ondan sakının. Size hangi işi emredersem gücünüzün yettiğince onu yerine getirin.” Bu hadis, ayetteki “Peygamber’in verdiğini alın, yasakladığından kaçının” ifadesiyle birebir aynı anlamı taşır.
3. Kur’an-ı Kerim’de hac ibadetinin yapılması emredilmiş ancak nasıl yapılacağı açıklanmamıştır. Bu ibadetin yapılışını Hz. Peygamber (sav) uygulamalı olarak öğretmiştir.
Hz. Peygamber’in (sav) haccın yapılışını öğretmesi, sünnetin hangi yönünü ifade eder?
A) Kur’an’da öz olarak belirtilen konuların uygulanışını ayrıntılı olarak açıklama
B) Kur’an-ı Kerim’de hükmü belirtilmeyen konularda hüküm koyma
C) Kur’an’ın hükümlerini davranışlarıyla pekiştirme
D) Kur’an’ın, anlaşılması izah gerektiren ayetlerini açıklama
Kısa Cevap: A
Cevap: A) Kur’an’da öz olarak belirtilen konuların uygulanışını ayrıntılı olarak açıklama. Hac ibadeti Kur’an’da öz olarak farz kılınmış, nasıl yapılacağı ise Hz. Peygamber (sav) tarafından uygulamalı olarak ayrıntılandırılmıştır.
4. Kur’an’da konuları iman, ibadet, ahlak, sosyal hayat ve kıssalar olarak beş başlık altında toplanır.
Aşağıdaki ayetlerden hangisi, konusu bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) “… Sana buyrulduğu gibi dosdoğru ol!…” (Hud, 11/112)
B) “Yürüyüşünde ölçülü ol, sesini yükseltme…” (Lokman, 31/19)
C) “… içten bir inanç ve bağlılık göstererek sadece Allah’a ibadet et.” (Zümer, 39/2)
D) “… Gizlilikleri araştırmayın, birbirinizin gıybetini yapmayın…” (Hucurat, 49/12)
Kısa Cevap: C
Cevap: C) “… içten bir inanç ve bağlılık göstererek sadece Allah’a ibadet et.” A, B ve D seçenekleri ahlak konusuyla ilgiliyken, bu ayet ibadet konusuyla ilgilidir; dolayısıyla konusu bakımından diğerlerinden farklıdır.
5. Aşağıdakilerden hangisi Kur’an’ın özellikleri arasında yer almaz?
A) Kur’an, insanı iyiye, güzele, doğruya yönlendirir, kötülüklerden sakındırır.
B) Kur’an, insanı düşünmeye ve aklını kullanmaya yöneltir.
C) Kur’an yalnızca erişkin Müslümanlara öğüt verir.
D) Kur’an pek çok konuda insanı aydınlatır ve ona yol gösterir.
Kısa Cevap: C
Cevap: C) Kur’an yalnızca erişkin Müslümanlara öğüt verir. Kur’an-ı Kerim yaş sınırı gözetmeksizin bütün insanlığa hitap eden bir rehberdir; bu ifade yanlıştır ve Kur’an’ın özellikleri arasında yer almaz.
6. Hz. Nuh (as) kıssası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Hz. Nuh (as), insanların karşı koymalarına aldırmadan tebliğ görevini sürdürmüştür.
B) Hz. Nuh’un (as) kavminin cezalandırılması, kendi tutum ve davranışlarının sonucudur.
C) Hz. Nuh (as) kıssası Kur’an’da, insanların ibret alıp ders çıkarmaları için anlatılmıştır.
D) Hz. Nuh (as), yalnızca toplumun ileri gelenlerine tebliğde bulunmuştur.
Kısa Cevap: D
Cevap: D) Hz. Nuh (as), yalnızca toplumun ileri gelenlerine tebliğde bulunmuştur. Hz. Nuh (as), toplumun ileri gelenleri dahil ulaşabildiği HERKESE, hem toplu hem tek tek tebliğde bulunmuştur; bu yüzden bu ifade söylenemez.
Ç. Aşağıdaki ifadeler doğru ise ifadenin başına “D” yanlış ise “Y” yazınız.
Kısa Cevap: 1-D, 2-D, 3-Y, 4-Y, 5-D, 6-D.
Cevap:
- ( D ) Kur’an-ı Kerim, İslam dininin tüm insanlara hitap eden temel kaynağıdır.
- ( D ) Hz. Peygamber’in (sav) sözlerine kavli, davranışlarına fiili sünnet denir.
- ( Y ) İslam’a göre Müslümanlar, sünnete uyup uymamakta serbest bırakılmıştır.
- ( Y ) Kur’an-ı Kerim’in konuları sadece ibadet ve kıssalardan ibarettir.
- ( D ) Kur’an, insanı aklını kullanmaya ve düşünmeye yönlendirir.
- ( D ) Hz. Nuh (as), ülülazm olarak nitelendirilen peygamberlerdendir.
8. Sınıf Din Kültürü Ders Kitabı Sayfa 147 Cevapları
D. Aşağıdaki cümlelerin başına, tanımlanan kavramı yazınız.
Kısa Cevap: 1-Furkan, 2-Sünnet, 3-Muamelat, 4-Kıssa.
Cevap:
- Furkan: İyi ile kötüyü, doğru ile yanlışı, iman ile küfrü, helal ile haramı birbirinden ayıran anlamında Kur’an’ın ismidir.
- Sünnet: Hz. Peygamber’in (sav) söz ve fiilleri ile sahabilerinin yapmış olduğu olumlu davranışları onaylamasıdır.
- Muamelat: Kur’an’ın evlenme, aile, boşanma, nafaka, miras, vasiyet, iş, ticaret, borçlanma, anlaşma ve sözleşmeler gibi sosyal hayatla ilgili konularını kapsayan hükümleridir.
- Kıssa: Kur’an-ı Kerim’de, geçmişte yaşamış peygamberler ve bazı toplumlarla ilgili anlatılan ibret verici tarihi olaylardır.
E. Aşağıdaki balık kılçığının size göre sağına Kur’an’ın yönlendirdiği güzel söz ve davranışlardan, soluna ise açıklayıp aydınlattığı konulardan örnekler yazınız.
Kısa Cevap: Sol tarafa ahiret hayatı, melekler ve evrenin yaratılış düzeni gibi Kur’an’ın açıkladığı konular; sağ tarafa ise doğruluk, yardımseverlik ve sabır gibi Kur’an’ın yönlendirdiği güzel davranışlar yazılabilir.
Cevap:
- Sol (Kur’an’ın açıklayıp aydınlattığı konular): İnsanın yaratılış amacı (örnek) — Ahiret hayatının nasıl gerçekleşeceği — Meleklerin varlığı ve görevleri — Evrenin ve gök cisimlerinin belli bir düzen içinde yaratılması
- Sağ (Kur’an’ın yönlendirdiği güzel söz ve davranışlar): Adaletli ve güvenilir olmak (örnek) — Doğru sözlü ve dürüst olmak — Yardımsever ve cömert olmak — Sabırlı ve affedici olmak
