5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81 Cevapları
5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81 Cevapları 1. Kitap bölümünde, ders kitabı sayfa 77, 78, 79, 80, 81 konularına ait cevapları bulabilirsiniz. “Sürtünme Kuvveti Cevapları” sayfalarını hazırladık. Öğrenmenizi pekiştirmek ve anlamanızı kolaylaştırmak için 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77-78-79-80-81 Cevapları MEB Yayınları sorularını dikkatlice inceleyin. Başarınızı artırın.
Sürtünme Kuvveti Cevapları
2. Ünite- Kuvveti Tanıyalım: Sürtünme kuvvetinin ne olduğunu, hangi yüzeylerde daha fazla ya da az etkili olduğunu ve hava ile suyun da bir direnç oluşturduğunu öğreniyoruz.
Önceki Sayfalar: 69-70-71-73-74-75-76
Sonraki Sayfalar: 82-83-84-86-89
İçindekiler
5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77 Cevapları Birinci Kitap
Hazırlık İstasyonu
Görseldeki Millî Muharip Uçağı Kaan’ın ön kısmı neden sivri olacak şekilde tasarlanmıştır? Fikirlerinizi yazınız.
Kısa Cevap: Uçağın ön kısmı, havanın uyguladığı direnci azaltmak için sivri tasarlanmıştır.
Cevap: Uçağın ön kısmı sivri yapılırsa hava daha kolay yarılır ve uçağa etki eden hava direnci azalır. Bu sayede uçak daha hızlı ve daha az yorularak ilerleyebilir.
Merak İstasyonu
Sürtünme kuvvetinin etkileri ile ilgili merak ettiklerimizi yazınız.
Kısa Cevap: Sürtünme kuvvetinin hangi yüzeylerde daha fazla, hangilerinde daha az olduğunu merak ediyorum.
Cevap: Sürtünme kuvvetinin bütün yüzeylerde aynı mı olduğunu, yoksa yüzeyden yüzeye değişip değişmediğini merak ediyorum. Ayrıca suyun ve havanın da bir sürtünme etkisi yaratıp yaratmadığını merak ediyorum.
5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 78 Cevapları Birinci Kitap
Etkinlik İstasyonu (Sürtünme Kuvvetinin Harekete Etkisi)
Hareketi zorlaştıran veya kolaylaştıran etkiler var mıdır? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kısa Cevap: Evet, yüzeyin pürüzlü ya da pürüzsüz olması hareketi zorlaştırabilir ya da kolaylaştırabilir.
Cevap: Evet, böyle etkiler vardır. Bir yüzey pürüzlüyse üzerinde hareket etmek zorlaşır. Yüzey pürüzsüzse aynı hareket çok daha kolay olur.
Katı, sıvı ve gaz ortamlarda temas eden yüzeylere ilişkin hareketi zorlaştıran veya kolaylaştıran günlük hayattan örnekler yazınız.
Kısa Cevap: Buzlu zeminde kayma ve yağlanmış bir zincir hareketi kolaylaştırırken, halıda yürüme ve rüzgara karşı bisiklet sürme hareketi zorlaştırır.
Cevap:
Hareketi Kolaylaştıran Etkiler:
- Buzlu bir zeminde kolayca kayıp ilerleyebilmemiz (katı ortam).
- Kayak takıp karda hızlıca kaymamız (katı ortam).
- Bisiklet zincirine yağ sürülünce pedalın daha rahat dönmesi (katı-sıvı ortam).
- Islak bir zeminde bir cismin kuru zemine göre daha kolay kayması (katı-sıvı ortam).
- Arkamızdan esen rüzgarın yürüyüşümüzü hızlandırması (gaz ortam).
- Tekerlekli bir bavulun düz zeminde kolayca sürüklenmesi (katı ortam).
Hareketi Zorlaştıran Etkiler:
- Halı üzerinde yürümenin parkeye göre daha yorucu olması (katı ortam).
- Çamurlu bir yolda yürümenin zor olması (katı-sıvı ortam).
- Suda yürümeye çalışmanın karada yürümekten çok daha zor olması (sıvı ortam).
- Rüzgara karşı bisiklet sürmenin bizi yorması (gaz ortam).
- Kaba bir zımpara kağıdı üzerinde cismi kaydırmanın zor olması (katı ortam).
- Suya düşen bir topun havadakine göre daha yavaş hareket etmesi (sıvı ortam).
Arkadaşlarınızın örneklerini de değerlendirerek örnekler arasında örüntü oluşturunuz.
Kısa Cevap: Yüzey ne kadar pürüzlü ya da ortam ne kadar yoğunsa hareket o kadar zorlaşır, yüzey ne kadar pürüzsüz ya da kaygansa hareket o kadar kolaylaşır.
Cevap: Verdiğimiz örnekleri karşılaştırdığımızda bir örüntü fark ettik: yüzey ne kadar pürüzlüyse ya da ortam (çamur, su gibi) ne kadar yoğunsa hareket o kadar zorlaşıyor. Yüzey ne kadar pürüzsüz, kaygan ya da yağlıysa hareket o kadar kolaylaşıyor.
5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 79 Cevapları Birinci Kitap
Etkinlik İstasyonu (Sürtünme Kuvvetinin Etkisi)
Günlük yaşamınızda karşılaşabileceğiniz bir durum aşağıdaki metinde verilmiştir: “Kerem hafta sonu bisikletiyle doğa gezisine çıktı. Ormanlık alana yaklaşan Kerem, asfalt yoldan toprak ve taşlı bir patikaya girdi. Patikada bisikleti kontrol etmekte ve ilerletmekte zorlanıyordu. Hâlbuki asfalt yolda bisikleti çok rahat sürmüştü. Yine de sürekli frene basmak zorunda kaldığı için fren pabucundaki lastikler aşınıyordu ve bisiklet zor duruyordu.” Metinden yola çıkarak soruları cevaplayınız.
1. Kerem’in ilerlediği yolların niteliklerini pürüzlülük durumlarına (pürüzlü ve az pürüzlü) göre karşılaştırarak yazınız.
Kısa Cevap: Asfalt yol az pürüzlü, toprak ve taşlı patika ise pürüzlüdür.
Cevap: Kerem’in ilerlediği asfalt yol az pürüzlüdür, bu yüzden bisikletini rahat sürebilmiştir. Toprak ve taşlı patika ise pürüzlüdür, bu yüzden bisikleti kontrol etmekte zorlanmıştır.
2. Günlük yaşamınızda karşılaşabileceğiniz farklı pürüzlülük durumu örnekleri bulup yazınız.
Kısa Cevap: Halı pürüzlü, parke ya da cam ise az pürüzlü bir yüzeydir.
Cevap: Halı üzerinde yürümek pürüzlü bir yüzeye örnektir. Parke ya da cam bir zeminde yürümek ise az pürüzlü bir yüzeye örnektir.
3. Verdiğiniz örnekleri kullanarak bir örüntü oluşturunuz.
Kısa Cevap: Yüzey ne kadar pürüzlüyse hareket o kadar zorlaşır, yüzey ne kadar az pürüzlüyse hareket o kadar kolaylaşır.
Cevap: Asfalt yol ve parke zemin gibi az pürüzlü yüzeylerde hareket kolayken; patika yol ve halı gibi pürüzlü yüzeylerde hareket zorlaşır. Buradan, yüzeyin pürüzlülüğü arttıkça sürtünmenin ve hareket zorluğunun da arttığı örüntüsüne ulaşırız.
4. Metinde sürtünme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkisine değinilen bölümleri tabloya yazınız.
Kısa Cevap: Olumlu etkisi bisikletin frenle durabilmesi, olumsuz etkisi ise fren lastiklerinin aşınmasıdır.
Cevap:
Olumlu Etkisi: Sürekli frene basıldığında bisikletin yavaşlayıp durabilmesi sürtünmenin olumlu etkisidir.
Olumsuz Etkisi: Fren pabucundaki lastiklerin sürtünmeden dolayı aşınması sürtünmenin olumsuz etkisidir.
5. Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki olumlu-olumsuz etkilerini dikkate alarak genelleme yapınız.
Kısa Cevap: Sürtünme kuvveti hem hareketi kontrol etmemizi sağlar hem de zamanla eşyaların aşınmasına yol açar.
Cevap: Sürtünme kuvvetinin farklı ortamlardaki etkilerine bakınca genel bir sonuca ulaşabiliriz: sürtünme kuvveti bir yandan araçların durmasını ve yürürken kaymadan ilerlememizi sağlayarak işimize yarar, öte yandan sürekli aşınmaya ve enerji kaybına neden olarak olumsuz etkiler de yaratır.
5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 80 Cevapları Birinci Kitap
Etkinlik İstasyonu (Sürtünmenin Araç Hareketine Etkisi)
Mukavva kartonu dikdörtgen olacak şekilde üç eşit bölüme ayırınız. Bölümlerden ikisine yapıştırıcı sürüp birini kumla diğerini pamukla kaplayınız, kalan bölümün yüzeyine ise hiçbir şey yapıştırmayınız. Kitapları üst üste koyup mukavvayı eğik yerleştirerek oyuncak arabayı her üç bölümden de serbest bırakınız. Arabanın aldığı mesafeyi ölçüp tabloya yazınız.
Kısa Cevap: Araba en uzun mesafeyi çıplak mukavvada (80 cm), en kısa mesafeyi ise kum kaplı yüzeyde (15 cm) aldı.
Cevap: Ölçümlerimize göre araba çıplak mukavva yüzeyinde 80 cm, pamukla kaplı yüzeyde 40 cm, kumla kaplı yüzeyde ise sadece 15 cm ilerleyebildi.
Değerlendirme
a. Etkinliğe göre sürtünme kuvvetinin etkisi ile ilgili ulaştığınız çıkarımı yazınız.
Kısa Cevap: Yüzeyin pürüzlülüğü arttıkça sürtünme kuvveti artar ve arabanın aldığı yol kısalır.
Cevap: Etkinliğe göre yüzey ne kadar pürüzlüyse sürtünme kuvveti o kadar fazla olur ve araba o kadar kısa mesafe gidebilir. En pürüzlü yüzey olan kum kaplamada araba en kısa mesafeyi almıştır.
b. Arabanın ilerlediği yüzeylerin pürüzlülük özellikleriyle ilgili ulaştığınız çıkarımı yazınız.
Kısa Cevap: Kum kaplı yüzey en pürüzlü, çıplak mukavva ise en az pürüzlü yüzeydir.
Cevap: Arabanın en uzun mesafeyi gittiği çıplak mukavva yüzeyinin en az pürüzlü yüzey olduğu, en kısa mesafeyi gittiği kum kaplı yüzeyin ise en pürüzlü yüzey olduğu sonucuna ulaşırız. Pamuk kaplı yüzey ise bu ikisinin arasında bir pürüzlülüğe sahiptir.
5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 81 Cevapları Birinci Kitap
Etkinlik İstasyonu (Hava ve Suyun Cisimlerin Hareketine Etkisi)
Fon kartonlarından birini buruşturunuz. Arkadaşınızla aynı anda aynı yükseklikten serbest bırakınız. Silgiyi içi su dolu şişenin içerisine bırakıp zemine ulaşma süresini ölçünüz. Şişenin içindeki suyu boşaltarak aynı işlemi tekrarlayınız.
Değerlendirme
a. Hangi fon kartonu zemine daha çabuk ulaştı? Gerekçesiyle yazınız.
Kısa Cevap: Buruşturulmuş fon kartonu zemine daha çabuk ulaştı çünkü yüzey alanı küçüldüğü için hava direnci azaldı.
Cevap: Buruşturulmuş fon kartonu düz olana göre zemine daha çabuk ulaştı. Çünkü buruşturma kağıdın yüzey alanını küçültür, küçük yüzey alanı daha az hava direnciyle karşılaşır ve daha hızlı düşer.
b. Silgi, hangi durumda şişenin zeminine daha çabuk ulaştı? Gerekçesiyle yazınız.
Kısa Cevap: Silgi, boş (hava dolu) şişede su dolu şişeye göre zemine daha çabuk ulaştı.
Cevap: Silgiyi boş şişeye bıraktığımızda su dolu şişeye göre daha çabuk zemine ulaştı. Çünkü havanın silgiye uyguladığı direnç, suyun uyguladığı dirençten daha azdır.
c. Hava, zemine doğru ilerleyen fon kartonuna; su, şişe tabanına doğru ilerleyen silgiye direnç göstermiş midir? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Kısa Cevap: Evet, hem hava fon kartonuna hem de su silgiye direnç göstermiştir.
Cevap: Evet, ikisi de direnç göstermiştir. Hava, zemine doğru ilerleyen fon kartonunun hareketini yavaşlatmıştır. Su ise şişe tabanına doğru ilerleyen silginin hareketini havanın yaptığından daha fazla yavaşlatmıştır.
ç. Elde ettiğiniz verilere göre aşağıdaki tabloyu örnekteki gibi tamamlayınız.
Kısa Cevap: Fon kartonuyla ilgili olaylarda ortam hava, silginin daha çabuk ulaştığı durumda ortam yine havadır.
Cevap:
- Silginin hareketini engelledi: Hava/Su (kitaptaki örnek)
- Fon kartonun hareketini engelledi: Hava
- Silgi, şişe zeminine daha çabuk ulaştı: Hava (şişe boşken)
- Silgiye sürtünme kuvveti uyguladı: Hava/Su
- Fon kartonuna sürtünme kuvveti uyguladı: Hava
