7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 96-97-100-101-102 Cevapları

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 96-97-100-101-102 Cevapları 1. Kitap bölümünde, ders kitabı sayfa 96-97-100-101-102 konularına ait cevapları bulabilirsiniz. “Osmanlı Devleti’nin Cihan Devleti Haline Gelmesini Sağlayan Politikalar Etkinlik Cevapları” Öğrenmenizi pekiştirmek ve anlamanızı kolaylaştırmak için 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 96-97-100-101-102 Cevapları MEB Yayınları soruları dikkatlice inceleyin. Başarınızı artırın.

Önceki Sayfalar: 92-93-94-95

Sonraki Sayfalar: 104-105-106-107-108-109

Osmanlı Devleti’nin Cihan Devleti Haline Gelmesini Sağlayan Politikalar Etkinlik Cevapları

3. Öğrenme Alanı- Ortak Mirasımız: İstanbul’un Fethi’nin öncesi, hazırlıkları, kuşatılması, sonuçları ve Fatih Sultan Mehmed’in kişiliği bu bölümün konusudur.

İçindekiler

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 96 Cevapları Birinci Kitap

İstanbul’un Fethi Öncesi

Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesinde etkili olan dönemler ve hükümdarlarla ilgili karekodda yer alan dijital içeriği izleyiniz. (Karekod: Cihan Devletinin Mimarları)

İstanbul’un Fethi (1453) öncesi Doğu Roma İmparatorluğu ve Osmanlı Devleti topraklarını gösteren haritayı inceleyiniz ve soruyu cevaplayınız.

Doğu Roma topraklarının Osmanlı Devleti toprakları arasında kalması, Osmanlı Devleti’ni siyasi ve askerî açıdan nasıl etkilemiş olabilir? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Toprak bütünlüğünü bozdu, tehdit oluşturdu.
Cevap: Doğu Roma topraklarının Osmanlı toprakları arasında kalması, Anadolu ile Balkanlar arasındaki toprak bütünlüğünü ve ulaşımı engellemiş, ayrıca Avrupa devletleriyle iş birliği yapma ihtimali nedeniyle Osmanlı Devleti için sürekli bir güvenlik tehdidi oluşturmuştur. Bu durum İstanbul’un fethini Osmanlı Devleti için siyasi ve askerî açıdan bir zorunluluk hâline getirmiştir.

II. Murad’ın vefatından sonra oğlu II. Mehmed, 1451 yılında Osmanlı Devleti tahtına çıktı (Görsel 3.8). Onun padişahlığı döneminde Osmanlı Devleti cihan devleti olma yolunda önemli adımlar attı. Bu adımların en önemlisi İstanbul’un fethi oldu. II. Murad Dönemi’nde böyle büyük bir fetih için mali ve siyasi ortam hazırlanmıştı. Bu nedenle II. Mehmed tahta çıktıktan sonra jeopolitik açıdan çok önemli gördüğü İstanbul’un fethinin hazırlıklarına başladı.

Farklı bir sayfa mı arıyorsunuz?
İhtiyacınız olan içeriğe aşağıdaki ana kaynaklardan ulaşabilirsiniz:
MEB Yayınları Kitabı Yıldırım Yayınları Kitabı Tüm Kitaplar Sayfası

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 97 Cevapları Birinci Kitap

Fatih Sultan Mehmed’in Münevver (Aydın) Kişiliği

Bilgi Kutusu:

  1. Öğrenmeye meraklıdır, padişah olduktan sonra da araştırmalarına devam etmiştir.
  2. Arapça, Farsça, Yunanca, İtalyanca gibi dilleri öğrenerek farklı kültürleri tanımaya çalışmıştır.
  3. İstanbul’un fethinden sonra şehri bir bilim ve kültür merkezi hâline getirmek istemiştir.
  4. Bu amaçla Sahn-ı Semân Medreseleri kurulmuştur. Sekiz medreseden oluşan bu yapı, Osmanlıda yükseköğretim düzeyinde önemli bir eğitim kurumu olmuştur.
  5. Sarayında bilim insanlarını ağırlayarak bilimsel çalışmaları desteklemiştir.
  6. Sanata ilgi duymuş ve “Avnî” mahlasıyla şiirler yazmıştır.

Fatih Sultan Mehmed’in farklı diller bilmesi, farklı kültürlere ilgi duyması gibi özelliklerinin, bir devlet adamına yönetim sürecinde ne tür katkılar sağlayacağını tartışınız. Yukarıdaki bilgilere göre II. Mehmed’in kişilik özelliklerini gerekçeleriyle açıklayınız.
Kısa Cevap: Diplomasi, kültürel anlayış ve bilim sevgisi katkı sağlar.
Cevap: Farklı diller bilmek ve farklı kültürlere ilgi duymak bir devlet adamına diğer devletlerle daha kolay diplomasi kurma, fethettiği toplumları daha iyi anlama ve yönetme becerisi kazandırır. II. Mehmed’in bu özellikleri, onu hem meraklı ve araştırmacı hem de bilime ve sanata değer veren, kültürlü bir hükümdar olarak gösterir; bu yönleri İstanbul’u bir bilim ve kültür merkezine dönüştürme vizyonunu da açıklar.

II. Mehmed’in İstanbul’un fethini gerekli görmesinin başlıca nedenleri şunlardır:

  1. İstanbul, Anadolu ile Balkanlar arasındaki Osmanlı toprak bütünlüğünün sağlanmasına ve bölge hâkimiyetinin kurulmasına engel oluşturuyordu.
  2. İpek Yolu gibi önemli ticaret yolları üzerinde bulunan İstanbul, ekonomik açıdan büyük önem taşıyordu.
  3. Doğu Roma’nın Avrupa devletleriyle iş birliği yapması Osmanlı için sürekli bir tehdit oluşturuyordu.
  4. Doğu Roma, Anadolu’daki Türk beyliklerini Osmanlıya karşı kışkırtıyordu.
  5. Hz. Muhammed’in (sav) İstanbul’un fethedileceğini müjdeleyen hadisi fetih için güçlü bir dinî dayanak oluşturuyordu.

“İstanbul mutlaka fethedilecektir. Onu fetheden komutan ne güzel komutan, o ordu ne güzel ordudur.” — Hz. Muhammed (sav) (Ahmed b. Hanbel, Müsned, IV, 335; Buhârî, et Târihu’l-Kebîr, I, 81)

İstanbul’un Fethi’nin siyasi, ekonomik ve dinî nedenlerini belirleyiniz. Belirlediğiniz nedenin numarasını ilgili olduğu başlığın altına örnekteki gibi yazınız ve gerekçenizi açıklayınız.
Kısa Cevap: Siyasi: 1, 3, 4. Ekonomik: 2. Dinî: 5.
Cevap:

  1. Siyasi Nedenler: 1, 3, 4 — İstanbul’un toprak bütünlüğüne engel olması, Doğu Roma’nın Avrupa ile iş birliği tehdidi ve beylikleri kışkırtması doğrudan devletler arası ilişkilerle ilgilidir.
  2. Ekonomik Nedenler: 2 — İpek Yolu üzerindeki konumu İstanbul’a büyük bir ticari değer katıyordu.
  3. Dinî Nedenler: 5 — Hz. Muhammed’in hadisi fethi dinî bir görev hâline getiriyordu.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 100 Cevapları Birinci Kitap

İstanbul’un Fethi İçin Yapılan Hazırlıklar

İstanbul’un Fethi için yapılan hazırlıklarla ilgili etkinliği uygulama adımlarını takip ederek gerçekleştiriniz.

Uygulama Adımları

  1. Öğretmeninizin rehberliğinde dörder kişilik gruplar oluşturunuz.
  2. Edindiğiniz bilgilerden yola çıkarak Osmanlı Devleti ile Doğu Roma’nın fetih için yaptığı hazırlıkları etkililik açısından karşılaştırınız.
  3. Hangi tarafın aldığı önlemlerin daha etkili olduğunu gerekçeleriyle birlikte grup içinde tartışınız.
  4. Devletler tarafından alınan önlemlerin saldırıya mı yoksa savunmaya mı yönelik olduğunu değerlendiriniz.
  5. Fethin sonucunu doğrudan etkilediğini düşündüğünüz önlemleri aşağıda verilen alana yazınız.
  6. Grubunuzun ulaştığı ortak görüşü gerekçeleriyle birlikte sınıfla paylaşınız.

Kısa Cevap: Osmanlı’nın saldırıya yönelik hazırlıkları daha etkili oldu.
Cevap: Osmanlı Devleti saldırıya yönelik hazırlıklar yapmıştır: Boğaz’ı kontrol altına almak için Rumeli Hisarı’nı inşa etmiş, Urban adlı ustaya şahi adı verilen büyük toplar döktürmüş ve düzenli bir kara ordusu kurmuştur. Doğu Roma ise savunmaya yönelik hazırlıklar yapmıştır: surlarını onarmış, Haliç girişine büyük bir zincir çekmiş ve grejuva (Rum ateşi) stoklamıştır. Fethin sonucunu doğrudan etkileyen önlemler Osmanlı’nın saldırıya yönelik, planlı hazırlıklarıdır; çünkü Doğu Roma’nın sınırlı imkânlarla yaptığı savunma hazırlıkları bu güçlü saldırıyı durduramamıştır.

İstanbul’un kuşatılmasıyla ilgili verilenleri inceleyiniz ve soruları cevaplayınız.

Osmanlı ordusu II. Mehmed önderliğinde 6 Nisan 1453’te harekete geçti ve Haliç’ten Marmara’ya kadar uzanan surların önünde mevzilendi. II. Mehmed Doğu Roma İmparatoru Konstantin’den şehrin teslim edilmesini istedi. Konstantin, İstanbul’u (Konstantiniye) teslim etmeye niyetli değildi. Şehir teslim edilmeyince Osmanlı ordusu surları top ateşiyle dövmeye başladı. II. Mehmed savaş kuleleri ile taarruzu destekledi ancak ilk saldırılardan istenilen sonuç alınamadı.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 101 Cevapları Birinci Kitap

İstanbul’un Fethi’nin Sonuçları

Osmanlı donanması 9 Nisan’da Haliç’e gerilen zinciri aşmaya çalışmıştı ancak bu girişim başarısız oldu. Hem karada hem de denizde yaşanan bu zorluklar ordunun moralini olumsuz etkiledi. Bu kritik süreçte II. Mehmed’in hocası Akşemsettin, verdiği manevi destek ile hem padişahın hem de ordunun fetih azmini güçlendirdi. Bu doğrultuda II. Mehmed, donanmanın bir kısmının Galata surları önünden kızaklarla kaydırılarak Haliç’e indirilmesini emretti. Askerler büyük bir inançla gece boyunca gemileri karadan yürüterek Haliç’e indirmeyi başardı (Görsel 3.10).

Haliç’teki Osmanlı donanmasının üstünlüğü ve şehre yardımların ulaşmaması Doğu Roma savunmasını zor durumda bıraktı. II. Mehmed Konstantin’e teslim olma çağrısında bulundu ancak bu talep yine reddedildi. Bunun üzerine 29 Mayıs’ta son büyük hücum başlatıldı. 53 gün süren kuşatmanın ardından şehir fethedildi (Görsel 3.11). II. Mehmed vezirleri ve komutanlarıyla birlikte İstanbul’a girdi.

İstanbul’un Fethi’nin Sonuçları

Türk Tarihi Açısından Sonuçları

  1. II. Mehmed “Fatih” unvanını almıştır.
  2. İstanbul’un alınması ve başkent yapılması Osmanlı Devleti’nin cihan devleti olmasında önemli bir adım olmuştur.
  3. Osmanlı toprakları birleşmiş ve toprakların güvenliği sağlanmıştır.
  4. Balkanlardaki fetihler güvenle devam etmiştir.
  5. İpek Yolu Osmanlı Devleti’nin kontrolüne geçmiştir.

Dünya Tarihi Açısından Sonuçları

  1. Yaklaşık 1000 yıl süren Doğu Roma yıkılmıştır.
  2. Osmanlı Devleti’nin İslam dünyasındaki saygınlığı artmıştır.
  3. Avrupa devletleri yeni ticaret yolları aramaya başlamıştır.
  4. Büyük topların surları yıkabilmesi Avrupa’daki feodal sistemi zayıflatmıştır.
  5. İstanbul’u terk eden bilim insanları İtalya’da Rönesans’ın başlamasında etkili olmuştur.

İstanbul’un Fethi’ni bir gazeteye manşet olarak taşımak isteseydiniz bu ne olurdu? Gerekçelerinizle açıklayınız.
Kısa Cevap: “Bin Yıllık Doğu Roma Tarihe Karıştı.”
Cevap: Manşetim “Bin Yıllık Doğu Roma Tarihe Karıştı, Fatih Yeni Bir Çağ Açtı!” olurdu; çünkü İstanbul’un fethi hem Doğu Roma’nın sona ermesi hem de Osmanlı Devleti’nin cihan devleti olma yolunda attığı en önemli adım olması bakımından tarihin akışını değiştiren bir olaydır.

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 102 Cevapları Birinci Kitap

Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’a Girmesi

Uygulama adımlarını takip ederek verilen etkinliği yapınız.

Uygulama Adımları

  1. Öğretmeninizin rehberliğinde sınıfınızda ikişer kişilik gruplar oluşturunuz.
  2. Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’a girişiyle ilgili metni okuyunuz.
  3. Metne göre Osmanlı Devleti’nin fetihte uyguladığı politikaları ve bu politikaların kanıtlarını aşağıdaki tabloya yazınız.

Kaynak Ç

Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’a Girmesi

…Genç yaşında İstanbul’u fethederek tarihte Fatih unvanını almış olan II. Mehmed, surların işgal edilip askerin şehre girmesinden sonra halk, kadın, çocuk, büyük kiliseye doğru kaçışıyor… Fatih sıkı bir muhafaza altında olarak maiyyetinde vezir, ulema ve ileri gelen devlet adamlarıyla birlikte muhteşem bir alay ile şehre girdi (Görsel 3.12)…

…Ayasofya kilisesi’ne gitti, oraya gelince atından indi, şükür secdesine kapandı ve toprak alıp başının üstüne götürdü; bu esnada patrik, papazlar, pek çok halk, kadın, çocuk toplanmışlardı…

Padişah Ayasofya’ya girdi, mukaddes mahalde durdu, patrik ve halk yerlere atılarak ağlaştı, Sultan Mehmed onlara elleriyle susmalarını işaret etti, sükûnet teessüs edince patriğe:

— Ayağa kalk. Ben Sultan Mehmed, sana ve arkadaşlarına ve bütün halka söylüyorum ki bu günden itibaren artık ne hayatınız ve ne de hürriyetiniz hususunda benim gazabımdan korkmayınız, dedi. Sonra, ordusunun kumandanlarına dönerek askerin halka hiçbir fenalık yapmamalarını emretmelerini ve herhangi biri bu emre itaat etmezse ölümle cezalandırılacağını bildirdi…

(Uzunçarşılı, 2023, s. 490-491)

Kısa Cevap: Adaletli davranma ve halkı koruma politikası.
Cevap:

  1. İstanbul’un Fethinde Osmanlı Devleti’nin İzlediği Politikalar: Halka ve dinî inançlara saygılı davranmak (istimalet politikası); askerin halka zarar vermesini kesin bir dille yasaklayarak düzeni ve güveni sağlamak.
  2. Uygulanan Politikanın Kanıtları: Fatih’in patriğe ve halka can ve hürriyet güvencesi vermesi; askerin halka fenalık yapması hâlinde ölümle cezalandırılacağını emretmesi.

Sonraki Ödevler