5.Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 37-38-39-40-41-43-45 Cevapları 2.Kitap

Misafir Odası Metni Etkinlik Cevapları

4. Tema- Geleneklerimiz: Kesme işareti ile üç noktayı öğreniyor, yaşlı komşularını ziyaret eden bir ailenin günlüğünü dinliyor, halı, keçe ve ebru metinlerinde sıralı-kronolojik yapıyı buluyoruz.

Önceki Sayfalar: 31-32-33-34-35-36

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 37 Cevapları İkinci Kitap

9. Etkinlik

a. Aşağıdaki metinde “kesme işareti” ve “üç nokta”nın hangi işlevlerde kullanıldıklarını belirleyiniz.

Geçen yıl okulumuzla Uşak’ın tarihi sokaklarında unutulmaya yüz tutmuş meslekleri keşfedeceğimiz harika bir yolculuğa çıktık. Gezimiz sırasında geleneksel halıları kök boyalarla ilmek ilmek dokuyan Mehmet Bey’in atölyesine de uğradık. Kendisi bu değerli zanaata 1985’te dedesinin yanında çırak olarak başladığını söyledi. Biz de atölyede sergilenen ve 29 Ekim’de açılacak olan Cumhuriyet sergisi için hazırlanan o muhteşem halıları hayranlıkla inceledik. Bu güzel gezi sayesinde halıcılık zanaatının ayrıntılarını a’dan z’ye öğrenmiş olduk. Yeni bilgiler edineceğimiz nice kültürel gezilere…

Kısa Cevap: Kesme işareti özel isimlere, sayılara ve harflere gelen ekleri ayırmak için, üç nokta ise tamamlanmamış cümlenin sonunda kullanıldı.

Cevap:

• Uşak’ın, Mehmet Bey’in: Kesme işareti özel isimlere gelen ekleri ayırmak için kullanıldı.
• 1985’te, 29 Ekim’de: Kesme işareti rakamla yazılan sayılara ve belirli bir tarihe gelen ekleri ayırmak için kullanıldı.
• a’dan z’ye: Kesme işareti harflere gelen ekleri ayırmak için kullanıldı.
• Yeni bilgiler edineceğimiz nice kültürel gezilere…: Üç nokta tamamlanmamış cümlenin sonunda kullanıldı.

b. Belirlediğiniz işlevlerden hareketle bu noktalama işaretlerinin kullanım kurallarını oluşturunuz. Oluşturduğunuz kuralları defterinize yazınız.

Kısa Cevap: Kesme işareti özel isimlere, rakamla yazılan sayılara ve harflere gelen ekleri ayırır. Üç nokta tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.

Cevap:

• 1. Kural: Özel isimlere getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
• 2. Kural: Rakamla yazılan sayılara ve belirli bir tarih bildiren ifadelere getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
• 3. Kural: Harflere getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
• 4. Kural: Tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta konur.

10. Etkinlik

a. Karekodu okutarak “Sevgili Günlük” adlı metni dinleyiniz.

b. Metnin konusu nedir? Metinde hangi olaylar dikkatinizi çekti? Yazınız.

Kısa Cevap: Metnin konusu aile içi dayanışma, komşuluk ve iyilik yapmanın mutluluğudur. Ailece akşam sohbeti yapmaları, komşulara yardım etmeleri ve Davut Amca’nın gülümsemesi dikkatimi çekti.

Cevap:

• Metnin Konusu: Aile içi dayanışma, komşuluk ilişkileri ve iyilik yapmanın mutluluğu.
• Dikkat Çeken Olaylar: Ailece akşam sohbeti yapmaları. Komşulara yardım etmeleri. Davut Amca’nın gülümsemesi.

c. Metindeki olayları aşağıdaki kişilerin bakış açısına göre örnekteki gibi yazınız.

Kısa Cevap: Komşular, gelen hediyeyle aralarındaki bağın güçlendiğini düşünür. Yazar ise aile bağları kadar komşuluk bağlarının da önemli olduğunu anlar.

Cevap:

• Aile üyesinin bakış açısı (örnek): Aile üyesi, bu sohbetlerin aileyi daha da yakınlaştırdığını ve yapılan yardımların komşuluk ilişkilerini güçlendirdiğini düşünebilir.
• Komşuların bakış açısı: Komşular, kendisine gelen hediye karşısında aralarındaki bağın daha da sıkılaştığını düşünmüş olabilir.
• Yazarın bakış açısı: Yazar aile arasındaki bağlar kadar komşular arasındaki bağın da önemli olduğunu anlamış olabilir.

ç. Metni yazarın ve ailesinin yardıma gittiği komşularının bakış açısıyla yeniden düzenleyip kısaca anlatınız.

Kısa Cevap: Hastayken kendimizi yalnız hissediyorduk. Komşularımızın yardımlarla gelmesi bizi çok mutlu etti ve bize komşuluğun değerini hatırlattı.

Cevap: Bir süredir hastaydık ve kendimizi yalnız hissediyorduk. Kapımız çalındığında komşularımızın yardımlarla gelmesi bizi çok mutlu etti. Gösterdikleri ilgi ve sıcaklık, komşuluğun ve iyiliğin değerini bize yeniden hatırlattı.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 38 Cevapları İkinci Kitap

Yazalım

11. Etkinlik

a. “Sevgili Günlük” metninin hangi metin yapısında olduğunu nedenleriyle aşağıya yazınız.

Kısa Cevap: Metin sıralı-kronolojik (öyküleyici) yapıdadır. Çünkü olaylar yaşandığı sıraya göre anlatılıyor.

Cevap:

• Metnin yapısı: Sıralı-kronolojik metin yapısı
• Nedenleri: Olaylar yaşandığı sıraya göre anlatılıyor: önce akşam sohbetleri, sonra babanın sorusu, ardından komşuların hasta olduğunun öğrenilmesi ve en son ziyaret. Metinde “dün akşam”, “bu konuşmanın akabinde”, “hemen”, “akşam da” gibi zaman bildiren ifadeler kullanılıyor.

b. Metnin yapısından hareketle “Sevgili Günlük” metnindeki önemli ve detay bilgileri sınıflandırarak aşağıya yazınız.

Kısa Cevap: Önemli bilgiler akşam sohbetleri, komşuların hatırlanması ve ziyaret edilmesidir. Seccade üzerinde oturmak, Akif’in babasıyla gitmesi gibi bilgiler ise detaydır.

Cevap:

• Önemli Bilgiler: Aile her akşam sohbet edip günü değerlendiriyor. Baba, yaşlı komşuları Davut amca ile Selma teyzeyi hatırlatıyor. Komşuların bir haftadır hasta olduğu öğreniliyor. Aile onlara yemek ve hediye götürüyor. Bu iyilik hem komşuları hem aileyi mutlu ediyor.
• Detay Bilgiler: Sohbetler akşam namazından yatsıya kadar seccadelerin üzerinde yapılıyor. Bu, babanın aile toplantısındaki önerisi. Davut amcanın çocukları başka ilde yaşıyor. Yemekleri anne yapıyor, paketi baba ile kardeşi Akif götürüyor. Baba “Biz de sizin evlatlarınızız.” diyor.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları İkinci Kitap

c. Belirlediğiniz önemli bilgileri kronolojik akışa veya düşünce akışına uygun olarak kendi cümlelerinizle ifade ederek metni özetleyiniz. Yazınızı oluştururken özet ifade etme işlevli söz varlıklarını (açıkçası, yani, özetle, kısacası, özet olarak, uzun lafın kısası, sonuç olarak vb.) kullanmaya özen gösteriniz.

Kısa Cevap: Bir aile akşam sohbetinde yaşlı komşularını hatırlar ve hasta olduklarını öğrenince onlara yemek ve hediye götürür. Kısacası paylaşmak en güzel iyiliktir.

Cevap: Yazar ve ailesi her akşam namazdan sonra sohbet ediyor. Bir akşam babası, yaşlı komşuları Davut amca ile Selma teyzeyi hatırlatıyor. Onların bir haftadır hasta olduğunu öğrenince yemek ve hediye götürüyorlar. Kısacası paylaşmak en güzel iyiliktir.

ç. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Bu yönlerinizi sonraki etkinliklerde geliştirmeye çalışınız.

Kısa Cevap: Güçlü yönüm olayları doğru sırayla anlatmam, gelişmeye açık yönüm ise özetimi daha kısa tutmam.

Cevap: Öğretmenimin geri bildirimine göre güçlü yönüm, olayları doğru sırayla anlatmam ve özet ifadelerini yerinde kullanmamdır. Gelişmeye açık yönüm ise bazı detay bilgileri de özete eklemem. Sonraki özetlerimde yalnızca önemli bilgileri yazmaya dikkat edeceğim.

d. Karekodu okutarak “Sözün Kısası” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.

Kısa Cevap: Karekodu okutup “Sözün Kısası” etkinliğini yönergelere göre tamamladım.

Cevap: Karekodu okutarak “Sözün Kısası” adlı etkileşimli içeriği açtım. İçerikte verilen metinlerin özetini bulma ve özet ifade eden kelimeleri kullanma çalışmalarını yönergelere uygun şekilde tamamladım.

Bu Görev Bizim

“UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi” ve “zanaat ve sanat”la ilgili araştırma yapınız. Araştırma yapmadan önce hangi bilgi kaynaklarını kullanabileceğinizi ve bunlara nasıl ulaşabileceğinizi listeleyiniz. Yaptığınız listeden size en uygun araştırma kaynağını seçiniz.

Kısa Cevap: Kaynak olarak kütüphanedeki kitapları, UNESCO Türkiye Milli Komisyonunun internet sitesini ve öğretmenimi listeledim; en uygun kaynak olarak internet sitesini seçtim.

Cevap: UNESCO, 17 Ekim 2003 yılında Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi’ni kabul etmiştir. Bu sözleşme TBMM tarafından 2006 yılında kabul edilmiştir. Ülkemizde de birçok miras UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır. Kullanabileceğim kaynaklar okul kütüphanesi, UNESCO Türkiye Milli Komisyonunun internet sitesi ve öğretmenimdir. Listede yer alan miraslarımızdan bazıları şunlardır:

• Karagöz ve Hacivat
• Nevruz Kutlamaları
• Türk Kahvesi
• Ebru Sanatı
• Çini Sanatı
• Meddahlık
• Nasreddin Hoca Fıkra Anlatma Geleneği

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları İkinci Kitap

İzle, Uygula, Öğren: Metin Yapılarının Analizi ve Bilgileri Organize Etme Stratejisi

Örnek paragraf: “Türk düğünlerinin ilk adımı kız isteme merasimidir. Öncelikle erkek tarafı, ailesi ve yakın akrabalarıyla kız evine gider. Bu ziyaret sırasında erkeğin ailesi, kızın ailesinden kızlarını oğullarına istemek için geleneklere uygun bir şekilde dileklerini iletir. Devamında kız tarafı olumlu yanıt verirse kahveler içilir. Ardından aileler arasında tatlı bir sohbet başlar. Böylece evliliğe giden ilk adım bu merasimle atılmış olur.”

Öğretmeninizi İzliyorsunuz

Metindeki önemli bilgilerin ve olayların belirli bir sırayla verildiğini nasıl fark etti? Bunu yaparken yuvarlak içine aldığı kelime veya kelime gruplarının sıralamayı belirlemede ne gibi katkısı oldu?

Kısa Cevap: Zaman ve öncelik-sonralık bildiren kelimeleri yuvarlak içine aldı; bu kelimeler olayların sırasını gösterdi.

Cevap: Öğretmenimiz “öncelikle, sırasında, devamında, ardından” gibi kelimeleri yuvarlak içine aldı. Bu kelimeler hangi olayın önce, hangisinin sonra olduğunu gösterdi. Böylece aşamaları doğru sırayla belirledi.

Aşamaları anlatan paragraflardan hareketle düğün merasiminin aşamalarını zaman çizelgesine nasıl yerleştirdi?

Kısa Cevap: Her aşamayı metindeki sıraya göre zaman çizelgesindeki kutulara kısaca yazdı.

Cevap: Öğretmenimiz her paragraftaki önemli olayı kısa bir cümleyle özetledi. Bu olayları metinde anlatıldığı sırayla zaman çizelgesindeki kutulara soldan sağa yerleştirdi.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları İkinci Kitap

İzle, Uygula, Öğren: Metin Yapılarının Analizi ve Bilgileri Organize Etme Stratejisi

“Halı Dokumacılığı” Metni Çalışma Kağıdı

Kısa Cevap: Zaman bildiren ifadeler: öncelikle, ardından, bittikten sonra, önce, tamamlandıktan sonra, son aşamasında. Aşamalar: yün elde etme, boyama, dokuma ve halının ortaya çıkması.

Cevap:

• Doğrudan Zaman veya Öncelik-Sonralık Bildiren Kelime/Kelime Grupları: Öncelikle, haziran ve eylül aylarında, ardından, kuruma işlemi bittikten sonra, bu aşamada, boyama aşamasına geçildiğinde önce, boyama tamamlandıktan sonra, iplikler hazırlandıktan sonra, son aşamasında, bütün bu aşamaların ardından
• 1. Aşama: Yün elde edilir. Koyunlar kırpılır, yünler yıkanıp kurutulur, taranır ve eğrilerek iplik yapılır.
• 2. Aşama: İplikler kök boyalarla açık renkten koyu renge doğru boyanır, kurutulup yumak yapılır.
• 3. Aşama: Tezgahta model belirlenir, iplikler yerleştirilir ve halı ilmek ilmek düğümlenerek dokunur.
• 4. Aşama: Anadolu’nun estetik değerlerini ve kültürel zenginliğini yansıtan halı ortaya çıkar.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 43 Cevapları İkinci Kitap

Siz Uyguluyorsunuz

“Keçe Ustası Ahmet Yaşar Kocataş” Metni Çalışma Kağıdı

Kısa Cevap: 1950’de doğdu, 1956’da babasının dükkanında çalıştı, ilkokuldan sonra keçeciliğe yöneldi, 1970-1972’de askerlik yaptı, babasının vefatından sonra işi tek başına sürdürdü, 2015’te UNESCO listesine alındı.

Cevap:

• Doğrudan Zaman veya Öncelik-Sonralık Bildiren Kelime/Kelime Grupları: 1950 yılında, henüz altı yaşında, 1961’de ilkokulu tamamladıktan sonra, çocukluk yılları boyunca, 1970-1972 yılları arasında, bu iki yılın ardından, babasının sağlığında, 1996’da babasının vefatından sonra, ustalığı süresince, 2015 yılında
• 1950: Afyonkarahisar’da dünyaya geldi.
• 1956: Altı yaşında babasının dükkanında çalışmaya başladı.
• İlkokulu tamamladıktan sonra: 1961’de tamamen keçeciliğe yöneldi.
• 1970: Askerlik hizmetine başladı, Ankara ve İzmir’de askerlik yaptı.
• 1972: Askerliği bitti, tekrar mesleğinin başına geçti.
• Babasının vefatından sonra: 1996’dan itibaren keçecilik sanatını tek başına sürdürdü.
• 2015: UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazineleri” listesine alındı.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 45 Cevapları İkinci Kitap

Yine Uyguluyorsunuz

“Ebru Sanatı” Metni Çalışma Kağıdı

Kısa Cevap: Zaman bildiren ifadeler: ilk olarak, sonrasında, bir sonraki aşamada, önce, ardından, en sonunda, son olarak. Adımlar: ortamın ısıtılması, kitreli su, boyalar ve ebru yapımı.

Cevap:

• Doğrudan Zaman veya Öncelik-Sonralık Bildiren Kelime/Kelime Grupları: İlk olarak, sonrasında, daha sonra, bir sonraki aşamada, önce, ardından, en sonunda, sonra, son olarak, kağıt tekneden kaldırıldıktan sonra
• 1. Adım: Ebru yapılacak ortamın uygun sıcaklıkta olması sağlanır.
• 2. Adım: Suya kitre eklenip karıştırılır, tülbentten geçirilerek kitreli su hazırlanır.
• 3. Adım: Toprak boyalar ezilip öd eklenir, 10-15 gün dinlendirilerek hazırlanır.
• 4. Adım: Kitreli su tekneye dökülür, boyalar serpilir, desen oluşturulur ve kağıda aktarılıp kurutulur.

Sıra Sizde: Artık sıralı-kronolojik metin yapısını öğrendiniz. Şimdi kitabınızdaki “Çömlekçilik” metninde stratejiyi kendiniz kullanabilirsiniz.

Sonraki Ödevler

• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 31-32-33-34-35-36. Cevapları 2. Kitap
• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 23-24-25-26-27-28-29-30. Cevapları 2. Kitap
• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22. Cevapları 2. Kitap