5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22. Cevapları
Nasreddin Hoca Metni Cevapları
Eğer 1. Kitap (1. Dönem) cevaplarını arıyorsanız, aşağıdaki butona tıklayarak içindekiler sayfasına gidebilirsiniz.
5. Sınıf Türkçe 1. Kitap Sayfaları4. Tema- Geleneklerimiz: Nasreddin Hoca’nın hayatını ve fıkra anlatma sebebini onun ağzından okuyor, karşılaştırma ifadelerini öğreniyor, bayram geleneklerini araştırıyor ve onu Dede Korkut’la karşılaştıran bir yazı yazıyoruz.
İçindekiler
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12 Cevapları İkinci Kitap
Keşif Yolculuğu
Nasreddin Hoca hakkında edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kısa Cevap: Nasreddin Hoca, 1208’de Sivrihisar’da doğan, Akşehir’de yaşayan ve güldürürken düşündüren fıkralarıyla tanınan bir halk bilgesidir.
Cevap: Nasrettin Hoca, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Devleti zamanında yaşamış birisidir. Kendisi kadılık ve hocalık görevlerinde de bulunmuştur ancak daha çok mizahçılığı, hazırcevap oluşu ve olayları çözüme kavuşturma zekasıyla tanınmıştır. 1208 yılında Hortu’da doğmuş ve hayatının büyük kısmını Hortu ile Akşehir civarında sürdürmüştür. Kendisini bugün anlattığı fıkralarla tanırız.
Öğrendiğiniz fıkrayı sınıfta arkadaşlarınıza anlatınız.
Kısa Cevap: Hoca, aldıklarını koyduğu çuvalı eşeğine yüklemeyip kendi sırtına alır. Nedenini soranlara “Zavallı hayvan zaten beni taşıyor, çuvalı da ona taşıtmaya gönlüm razı olmadı.” der.
Cevap:

Nasreddin Hoca Gönlüm Buna Razı Olmadı Fıkrası: Eşeği ile kasabaya alışverişe giden Nasreddin Hoca; kitap, elma, limon gibi birçok ağır şey almış. Aldıklarını kocaman bir çuvala yerleştirmiş. Çuvalı da sırtına alıp eşeğine binmiş. Yolda giderken Hoca’yı gören köylüler: “Ey Hoca, çuvalı niye kendi sırtına aldın?”, diye sormuşlar. Hoca: “Ne yapayım? Zavallı hayvan zaten beni taşıyor, çuvalı da ona taşıtmaya gönlüm razı olmadı”, demiş.
Öğretmeniniz metni okurken onu dikkatle dinleyiniz.
Metni tür özelliklerini de dikkate alarak işitilebilir bir ses tonuyla anlamı yansıtacak şekilde doğru vurgu ve tonlamayla okuyunuz.
Arkadaşınız metni okurken bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını belirleyerek 1. Etkinlik’e not alınız. Bu kelimelerin anlamlarını metnin bağlamından tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük‘ten kontrol ediniz.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 13 Cevapları İkinci Kitap
Okuma sürecinizi tema sonundaki “Okuma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz.
Aşağıdaki ölçek örnek olarak dolduruldu; her öğrenci kendi okuma sürecine göre işaretleme yapmalıdır.
Kısa Cevap: Metni akıcı okudum ve bildiklerimi hatırladım. Vurgu ve tonlamada ise biraz zorlandım.
Cevap:
| Ölçütler | Evet | Kısmen | Hayır |
|---|---|---|---|
| Sesimi mekana ve dinleyiciye göre ayarladım. | ✓ | ||
| Okuduklarımla ilgili önceki bilgilerimi hatırladım. | ✓ | ||
| Akıcı bir şekilde okudum. | ✓ | ||
| Vurgu ve tonlamaya dikkat ettim. | ✓ | ||
| Metindeki anlamını bilmediğim kelime ve kelime gruplarının anlamlarıyla ilgili tahminde bulundum. | ✓ |
Geliştirmek istediğim becerilerim:
- 1. Soru ve ünlem cümlelerini doğru tonlamayla okumak.
- 2. Önemli kelimeleri vurgulayarak okumak.
- 3. Bilmediğim kelimelerin anlamını cümleden yola çıkarak tahmin etmek.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 14 Cevapları İkinci Kitap
1. Etkinlik
a. Metni okurken not aldığınız kelime veya kelime grupları ile bunların anlamlarına ilişkin tahminlerinizi aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: Medrese eski bir okul, kadılık hakimlik, türbe mezar yapısı, işgal bir yeri zorla almak, maya ise yoğurdu tutturan maddedir.
Cevap:
| Kelime veya Kelime Grubu | Tahminim |
|---|---|
| medrese | Eskiden ders verilen okul |
| kadılık | Eskiden davalara bakan kişinin, yani hakimin yaptığı iş |
| türbe | Önemli bir kişinin mezarının bulunduğu yapı |
| işgal | Bir yeri zorla ele geçirmek |
| maya | Sütün yoğurda dönüşmesini sağlayan madde |
b. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük‘ten kontrol ediniz.
Kısa Cevap: Sözlükten baktım, tahminlerimin hepsi doğru çıktı.
Cevap: Sözlükten baktığımda tahminlerimin doğru olduğunu gördüm. “Medrese” eskiden öğrenim yapılan okul, “kadı” davalara bakan yargıç, “türbe” önemli kişilerin gömüldüğü yapı, “işgal” bir yeri zorla ele geçirme, “maya” ise sütü ekşiterek yoğurda dönüştüren madde demektir.
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruların cevaplarını metinden hareketle defterinize yazınız.
1. Nasreddin Hoca’nın mutlu olması için çocukların ne yapması gerekir?
Kısa Cevap: Mutlu olmak için Nasrettin Hoca çocuklardan gülerek düşünmelerini, fıkraları yaşatmalarını ve öğrenmelerini istemektedir.
Cevap: Nasreddin Hoca’nın mutlu olması için çocukların onun fıkralarını okuması, hayata gülümseyerek bakması gerekir. Ayrıca çalışkan, başarılı ve ahlaklı çocuklar olmaları da onu çok mutlu eder.
2. Hoca’nın yaşadığı dönemde hangi sorunlar vardı?
Kısa Cevap: İşgaller, savaşlar, ekonomik sıkıntılar vardı.
Cevap: Hoca’nın yaşadığı dönemde savaşlar, işgaller ve ekonomik sıkıntılar vardı. İnsanlar hayata küsmüş, umutlarını kaybetmişti. Toplumda tembellik ve bilgisizlik yaygındı, hırsızlık, dilencilik ve dedikodu da çok artmıştı.
3. Hoca, fıkra anlatmaya neden başlamıştır?
Kısa Cevap: Nasrettin Hoca, insanlara ders vermenin ve onları düşündürmenin en etkili yolunun fıkra anlatmak olduğunu düşündüğü için fıkra anlatmaya başlamıştır.
Cevap: Hoca, toplumdaki sorunları değiştirmek istiyordu. Ancak insanlara doğrudan “Şöyle yapın, böyle yapmayın.” demenin doğru olmayacağını düşündü. Bu yüzden eğitici bir yol olarak gördüğü yanlışları fıkraya dönüştürüp anlatmaya başladı.
4. Onun fıkralarının dünyaya yayılmasının sebebi ne olabilir?
Kısa Cevap: Hem eğitici hem de komik olması olabilir.
Cevap: Hoca’nın her fıkrasının güzel bir mesajı vardır. Fıkralar önce insanları güldürür, sonra düşündürür. Anlattığı durumlar her ülkede yaşanabilecek olaylar olduğu için farklı milletlerden insanlar da bu fıkraları sevmiş ve anlatmış olabilir.
3. Etkinlik
a. Nasreddin Hoca, insanlara yanlış davranışlarını doğrudan söylemek yerine niçin fıkralar anlatmayı tercih etmiştir? Bu tercihinin nedenini metinden göstereceğiniz iki kanıtla açıklayınız.
Kısa Cevap: Doğrudan uyarmak yerine eğitici bir yol aradı; fıkralar önce güldürüp sonra insanların kendi kendine ders çıkarmasını sağladı.
Cevap:
- 1. Kanıt: “İnsanlara doğrudan şöyle yapın, böyle yapmayın, demek olmazdı. Eğitici bir yol bulmalıydım.”
- 2. Kanıt: “Bunlar, ilk bakışta komik sözlerdi. Bu yüzden dinleyenler kahkahalarla gülüyorlardı. Ama çok geçmeden ‘Hocamız bunu niye anlattı?’ diye düşünmeye başlıyorlar ve bir ders çıkarıyorlardı.”
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları İkinci Kitap
b. Nasreddin Hoca’nın bu tavrı sizce günlük hayatta sosyal ilişkilerimizi nasıl etkiler? Nedenleriyle açıklayınız.
Kısa Cevap: Olumlu etkiler. Birini kırmadan uyarmak, kişinin hatasını kabul etmesini kolaylaştırır ve dostlukları korur.
Cevap: Bu tavır sosyal ilişkilerimizi olumlu etkiler. Birinin hatasını yüzüne vurursak o kişi kırılabilir ve bizi dinlemeyebilir. Hatayı bir örnekle ya da tatlı bir dille anlatırsak kişi kendini savunmak yerine düşünür. Böylece hem yanlış düzelir hem de aramızdaki sevgi bozulmaz.
4. Etkinlik
Aşağıda verilen durumlarda yaşananları metinden ve önceki bilgilerinizden yola çıkarak ilgili yerlere yazınız.
Kısa Cevap: Fıkralarını ilk anlattığında insanlar fıkranın komik oluşuna gülüyorlar. Sonra fıkrada asıl anlatılmak isteneni fark edip ders çıkarıyorlar.
Cevap:

- Fıkralarını İlk Anlattığında Yaşanan Durum: Dinleyenler bu sözleri ilk bakışta komik buldu ve kahkahalarla güldü. Hoca’nın ne demek istediğini hemen anlamadılar.
- Fıkralarını Anlattıktan Sonra Yaşanan Durum: İnsanlar “Hocamız bunu niye anlattı?” diye düşünmeye başladı ve fıkralardan ders çıkardı. Fıkralar dilden dile dolaşarak dünyanın dört bir yanına yayıldı. Bugün hala okullarda ve evlerde anlatılıyor.
5. Etkinlik
a. Okuduğunuz metnin içeriğini en iyi yansıtan kelime ve kelime grupları hangileridir? Aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: Nasrettin Hoca, ders, fıkra, komik.
Cevap: Nasreddin Hoca, fıkra, gülerek doğmak, Akşehir, sorunlar, eğitici bir yol, komik sözler, ders çıkarmak, mesaj, umutsuz olmamak, gülerek düşünmek ve öğrenmek.
b. Bu kelimeleri seçmenizin nedenlerini söyleyiniz.
Kısa Cevap: Metinde Nasrettin Hoca’nın fıkralarla insanlara ders vermesi anlatıldığı için bu kelimeler seçilmiştir.
Cevap: Metin baştan sona Nasreddin Hoca’nın kendi hayatını ve fıkralarını neden anlattığını konu alıyor. “Fıkra”, “komik sözler” ve “ders çıkarmak” kelimeleri fıkraların hem güldürdüğünü hem düşündürdüğünü gösteriyor. “Umut” kelimesi ise göle maya çalma fıkrasının mesajını anlatıyor.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları İkinci Kitap
6. Etkinlik
a. Okuduğunuz metinde geçen bazı kelime veya kelime grupları aşağıda verilmiştir. Bu kelime ve kelime gruplarının metnin bağlamındaki ve sözlükteki anlamlarını belirleyiniz. Daha sonra bu kelimeleri anlam özelliklerine göre inceleyerek uygun kutulara yerleştiriniz.
Mektep / Ders vermek / Sosyal / Bilgisizlik / Fıkra / Yanlışlık / Olay / Komik / Tembellik
Kısa Cevap: Eş anlamlısı olanlar: mektep, ders vermek, sosyal, olay, komik. Zıt anlamlısı olanlar: bilgisizlik, yanlışlık, tembellik.
Cevap:
- Eş anlamlısı olan kelimeler: Mektep, Ders vermek, Sosyal, Olay, Komik
- Zıt anlamlısı olan kelimeler: Bilgisizlik, Yanlışlık, Tembellik
b. Etkinliğin “a” bölümünde tabloya yerleştirdiğiniz kelimelerin eş ve zıt anlamlarını aşağıdaki tabloda ayrılan alanlara yazınız.
Kısa Cevap: Eş anlamlar: okul, öğretmek, toplumsal, vaka, gülünç. Zıt anlamlar: bilgililik, doğruluk, çalışkanlık.
Cevap:
| Eş anlamlar | Zıt anlamlar |
|---|---|
| mektep: okul | bilgisizlik: bilgililik |
| ders vermek: öğretmek | yanlışlık: doğruluk |
| sosyal: toplumsal | tembellik: çalışkanlık |
| olay: vaka | |
| komik: gülünç |
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları İkinci Kitap
7. Etkinlik
Aşağıdaki cümlelerde karşılaştırılan unsurlarla bunların karşılaştırma yönünü örnekteki gibi yazınız.
Kısa Cevap: Nasreddin Hoca fıkraları ve diğer fıkralar (beğenilme), çay ve kahve (sevilme), Türkiye ve diğer ülkeler (geleneklere bağlılık), ebru ve çömlekçilik (eğlenceli olma), çini ve minyatür (ilgi görme).
Cevap:
| Cümleler | Karşılaştırılanlar | Karşılaştırma Yönü |
|---|---|---|
| Beni ondan çok seviyor. | ben ve o | sevmek |
| Nasreddin Hoca fıkralarını daha çok beğenirim. | Nasreddin Hoca fıkraları ve diğer fıkralar | beğenilmek |
| Çay içmeyi severim fakat kahveden de vazgeçemem. | çay ve kahve | sevilmek |
| Türkiye, geleneklerine en bağlı ülkelerdendir. | Türkiye ve diğer ülkeler | geleneklere bağlılık |
| O, ebru sanatını seviyor ama bence çömlekçilik daha eğlenceli. | ebru sanatı ve çömlekçilik | eğlenceli olmak |
| Sergide çini sanatı, minyatür kadar ilgi görmedi. | çini sanatı ve minyatür | ilgi görmek |
8. Etkinlik
Metinden alınan aşağıdaki cümleleri ilgili kavramlarla eşleştiriniz. Boşta kalan kavramla ilgili metinden bir cümle bularak söyleyiniz.
1. Çıkarım Yapma / 2. Sosyal Farkındalık / 3. Aile Bütünlüğü / 4. İletişim
Kısa Cevap: Birinci cümle Sosyal Farkındalık (2), ikinci cümle İletişim (4), üçüncü cümle Çıkarım Yapma (1) ile eşleşir. Boşta kalan Aile Bütünlüğü’dür.
Cevap:
- Nerede yanlış bir durum görsem hemen bunu fıkra haline getirip anlatıyordum.: 2 (Sosyal Farkındalık)
- İnsanlara doğrudan şöyle yapın, böyle yapmayın, demek olmazdı. Eğitici bir yol bulmalıydım.: 4 (İletişim)
- Bunlar, ilk bakışta komik sözlerdi. Bu yüzden dinleyenler kahkahalarla gülüyorlardı. Ama çok geçmeden “Hocamız bunu niye anlattı?” diye düşünmeye başlıyorlar ve bir ders çıkarıyorlardı.: 1 (Çıkarım Yapma)
- Boşta kalan kavram (Aile Bütünlüğü): “Annem babam buna çok şaşırmışlar ama çok da sevinmişler.”
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları İkinci Kitap
9. Etkinlik
Aşağıda “İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi”nden alınmış bazı unsurlar verilmiştir. Listedeki bu unsurlarla ilgili verilen bilgilerden doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) yazınız.
Kısa Cevap: Sırasıyla D, Y, D, Y, Y, Y, D.
Cevap:
- “Meddahlık Geleneği” ve “Mevlevi Sema Törenleri” aynı yılda listeye girmiştir.: D (İkisi de 2008’de girdi.)
- “Türk Kahvesi ve Geleneği”, “Geleneksel Çini Sanatı”ndan sonra listeye girmiştir.: Y (Türk kahvesi 2013’te, çini 2016’da girdi.)
- “Minyatür Sanatı” Azerbaycan, İran ve Özbekistan’ın somut olmayan ortak kültürel miras ögesidir.: D (Bu ülkelerle ortak dosyadır.)
- “Nasreddin Hoca Fıkra Anlatma Geleneği” altı ülkenin somut olmayan kültürel miras ögesidir.: Y (Türkiye ile birlikte yedi ülkenin ortak ögesidir.)
- “Türk Kahvesi Geleneği” ve “Dede Korkut-Korkut Ata Mirası” birkaç ülkenin ortak miras unsurudur.: Y (Türk kahvesi ortak dosya değildir.)
- “Geleneksel Türk Okçuluğu” 2016’da listeye girmiştir.: Y (2019’da girdi.)
- “Ebru: Türk Kağıt Süsleme Sanatı”, “Karagöz”den sonra “Geleneksel Türk Okçuluğu”ndan önce listeye girmiştir.: D (Karagöz 2009, ebru 2014, okçuluk 2019.)
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 19 Cevapları İkinci Kitap
10. Etkinlik
Karşılaştırma, benzerlik ve farklılık ifade eden söz varlığı ve dil yapıları, iki veya daha fazla varlığın ortak ve farklı yönlerini anlatmak için kullanılan ek, kelime veya kelime gruplarının tümüdür. Örneğin; daha, en, -dan çok, -dan az, kadar, gibi, benzer, farklı, buna karşılık, ancak, her ikisi de, -mış gibi, sanki, -msı vb. ek, kelime veya kelime grupları bu amaçla kullanılır.
a. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlelerde geçen karşılaştırma, benzerlik ve farklılık ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlıklarının altını çiziniz.
Kısa Cevap: Sırasıyla “-dan daha fazla”, “sanki”, “farklı”, “tıpkı, benziyordu”, “farklı”, “-mış gibi”, “ise”.
Cevap:
- Minyatür sanatı bana diğer sanatlardan daha fazla keyif veriyor.
- Ninem masal anlatırken kendimizi sanki bir masal ülkesinde hissederdik.
- Ebru sanatı diğer resim türlerinden farklı bir teknikle yapılır.
- Uşak halılarının üzerindeki ilmek ilmek işlenmiş motifler tıpkı birer tabloya benziyordu.
- Her yörenin farklı düğün yemeği vardır.
- Dedem eski bayramların nasıl geçtiğini anlatırken o anları yeniden yaşıyormuş gibi gözleri dolardı.
- Gölge oyunları bizi güldürür, meddahlık ise hikayeleriyle bizi bambaşka diyarlara götürür.
b. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri karşılaştırma, benzerlik ve farklılık ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlıklarından uygun olanıyla tamamlayınız.
Kısa Cevap: Sırasıyla “en”, “-den farklı olarak”, “kadar”, “farklı”, “sanki”.
Cevap:
- Geleneksel çocuk oyunlarımız arasında oynamayı en çok sevdiğim oyun saklambaçtır.
- Mendil kapmaca oyunu, sınıf içi etkinliklerden farklı olarak bahçede oynanır.
- Çömlekçilik sanatı da ebru sanatı kadar sabır gerektiren bir iştir.
- Kilim dokuyan kadınların parmak hızları birbirinden farklı seviyedeydi.
- Tarihi çarşıdaki bakırcı ustalarının çekiç sesleri sanki tempolu bir müzik gibiydi.
c. Karekodu okutarak “Anlamını Bulalım” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Kısa Cevap: Karekodu okutup etkileşimli içerikteki soruları yönergelere göre cevapladım.
Cevap: Karekodu okutarak “Anlamını Bulalım” etkinliğini açtım. İçerikte verilen cümlelerdeki karşılaştırma, benzerlik ve farklılık bildiren ifadeleri yönergelere uygun şekilde bularak etkinliği tamamladım.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları İkinci Kitap
Konuşalım
11. Etkinlik
a. Aşağıdaki konuşma konularından birini seçiniz.
Kültürel mirasımızı korumak neden önemlidir?
Kültürel mirasımızı geleceğe nasıl taşıyabiliriz?
Kültürel mirasımızı tanıtmak için neler yapabiliriz?
Kısa Cevap: “Kültürel mirasımızı korumak neden önemlidir?” konusunu seçtim.
Cevap: Konuşma konusu olarak “Kültürel mirasımızı korumak neden önemlidir?” sorusunu seçtim çünkü mirasımızı korumazsak geleceğe taşımanın ve tanıtmanın da mümkün olmayacağını düşünüyorum.
b. Aşağıda verilen kelime kartlarından üç tanesini seçiniz.
Geleneksel el sanatları / Yöresel yemekler / Masallarımız / Halk oyunları / Karagöz ve Hacivat / Geleneksel çocuk oyunları / Türkülerimiz / Minyatür sanatı / Meddahlık / Aşıklık geleneği
Kısa Cevap: Geleneksel el sanatları, Karagöz ve Hacivat, Türkülerimiz kartlarını seçtim.
Cevap: “Geleneksel el sanatları”, “Karagöz ve Hacivat” ve “Türkülerimiz” kartlarını seçtim. Bu üç kart, seçtiğim konuya en uygun örnekleri vermeme yardımcı olacak.
c. Seçtiğiniz kartlarda yer alan kelime ve kelime gruplarına, seçtiğiniz konunun bağlamına uygun şekilde konuşmanızda yer veriniz. Konuşmanızı yaparken aşağıdaki yönergeleri uygulamaya dikkat ediniz.
Konuyu örneklerle destekleyiniz.
Deyim ve atasözlerine yer vermeye çalışınız.
Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanacağınız cümleler kurunuz.
Konuşmanızda yabancı dillerden alınan ve dilimizde henüz yaygınlaşmamış kelimelerin Türkçelerini kullanmaya özen gösteriniz.
Kısa Cevap: Kültürel mirasımız bizi biz yapan değerlerdir. El sanatlarımız, Karagöz ve Hacivat, türkülerimiz korunmazsa unutulur. “Ağaç yaşken eğilir.” sözünü unutmadan bu mirası küçük yaşta öğrenmeli ve yaşatmalıyız.
Cevap: Sevgili arkadaşlar, bugün sizlere kültürel mirasımızı korumanın neden önemli olduğunu anlatmak istiyorum. Kültürel mirasımız, atalarımızdan bize kalan ve bizi biz yapan değerlerdir. Örneğin geleneksel el sanatlarımız olan halı dokumacılığı, çinicilik ve ebru, yüzlerce yıllık bir emeğin ürünüdür. Karagöz ve Hacivat, hem güldüren hem düşündüren bir gölge oyunudur. Türkülerimiz ise halkımızın sevincini ve hüznünü dilden dile taşır. Bunları korumazsak ilerde kimse onları bilmeyecek, gün gelecek hepsi unutulacak. “Ağaç yaşken eğilir.” derler. Biz de bu mirası küçük yaşta öğrenmeli, türkülerimizi söylemeli, el sanatlarımızı merak etmeliyiz. Unutmayalım ki geçmişini bilmeyen bir millet, geleceğini de sağlam kuramaz. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları İkinci Kitap
Yazalım
12. Etkinlik
a. Dede Korkut’la ilgili aşağıdaki paragrafı okuyunuz.
DEDE KORKUT
Dede Korkut, Türk edebiyatının en önemli ve eski eserlerinden biri olan “Dede Korkut Hikâyeleri”nin bilge anlatıcısıdır. Oğuz Türklerinin destansı kahramanlık hikâyelerini anlatan Dede Korkut, aynı zamanda Türk kültürünün, geleneklerinin ve değerlerinin de taşıyıcısıdır. Dede Korkut; hikâyelerinde cesaret, sadakat, aile bağları ve adalet gibi evrensel temaları işlerken aynı zamanda Türk milletinin tarihsel yaşam biçimini, inançlarını ve sosyal yapısını da yansıtır. Hikâyelerdeki kahramanlar, zorluklar karşısında gösterdikleri dirayet ve erdemleriyle okuyuculara ilham verir. “Dede Korkut Hikâyeleri”, günümüzde de Türk kültürünün ve edebiyatının temel taşlarından biri olarak değerini korumakta ve nesilden nesile aktarılmaya devam etmektedir.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları İkinci Kitap
b. Okuduğunuz “Nasreddin Hoca” ve “Dede Korkut” metinlerindeki bilgilerden hareketle Türk kültürünün iki önemli ismini aşağıdaki yönergeler doğrultusunda karşılaştırdığınız bir yazı yazınız.
Yazınızın amacı, hedef kitlesi, yazma aracı ve ortamını belirleyiniz.
Yazma yöntem/tekniğinizi (not alma, grupla yazma, kontrollü yazma vb.) belirleyiniz.
Nasreddin Hoca ve Dede Korkut’un özelliklerini belirleyiniz.
Bunların benzerlik ve farklılıklarını listeleyiniz.
Benzerlik ve farklılıklardan hareketle ulaştığınız yargıyla ilgili düşüncelerinize yazınızda yer veriniz.
Yazınızda yazım ve noktalama kurallarını uygulayınız.
Yazınıza başlık koymayı unutmayınız.
Yazınızın içeriğini ve yazma sürecinizi gözden geçiriniz. Gerekirse yeni seçimler veya düzenlemeler yapınız.
Kısa Cevap: İkisi de Türk kültürünün bilge anlatıcısıdır ve anlattıklarıyla ders verir. Nasreddin Hoca bunu güldüren fıkralarla, Dede Korkut ise cesaret ve adaleti işleyen kahramanlık hikayeleriyle yapar.
Cevap: Nasrettin Hoca ve Dede Korkut Türk kültüründe akıllı, zeki ve bilgi veren iki önemli kişilerdir. Bu iki büyük bilgin arasındaki farklar Nasrettin Hoca’nın bilgileri komik sözler, şakalar ve fıkralar eşliğinde vermesidir. Dede Korkut ise uzun hikayeler, destanlar halinde vermektedir.
c. Yazınızı tema sonundaki “Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz.
Aşağıdaki ölçek örnek olarak dolduruldu; her öğrenci kendi yazısına göre işaretleme yapmalıdır.
Kısa Cevap: Yazıma başlık koydum ve karşılaştırmayla ulaştığım sonucu yazdım. Temada öğrendiğim kelimeleri daha çok kullanmalıyım.
Cevap:
| Ölçütler | Evet | Kısmen | Hayır |
|---|---|---|---|
| Temada öğrendiğim kelime ve kelime gruplarını yazımın bağlamına uygun şekilde kullandım. | ✓ | ||
| Nasreddin Hoca ve Dede Korkut’un benzer ve farklı yönlerine yazımda yer verdim. | ✓ | ||
| Karşılaştırmayla ulaştığım sonuca yazımda yer verdim. | ✓ | ||
| Yazım ve noktalama kurallarına uyarak yazdım. | ✓ | ||
| Yazıma uygun bir başlık belirledim. | ✓ |
Geliştirmek istediğim becerilerim:
- 1. Temada öğrendiğim yeni kelimeleri yazılarımda daha çok kullanmak.
- 2. Virgül ve kesme işaretini doğru yerde kullanmak.
- 3. Yazımı bitirince yazım yanlışlarını dikkatle kontrol etmek.
Materyalimi Seçiyorum
Gelecek derste topladığınız bilgileri arkadaşlarınızla paylaşmak üzere bayram geleneklerimiz hakkında araştırma yapınız. Araştırma sürecinizde aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.
Araştırmanızın amacını, neye ihtiyacınız olduğunu ve bilgiye nasıl erişeceğinizi düşünerek bir yol haritası oluşturunuz.
Ulaşabileceğiniz bilgi kaynaklarını (basılı eserler; ilgili konuda uzman bir kişi, bir büyüğünüz vb.) gözden geçiriniz.
Hangi bilgi kaynaklarını ve materyalleri kullanacağınızı seçiniz.
Seçeceğiniz kaynakların ve materyallerin konuyla ilgili ihtiyaç duyduğunuz yeni bilgileri veya iyi örnekleri içermesine dikkat ediniz.
İhtiyaç duyarsanız seçiminizde değişiklik yapabilirsiniz.
Dinleme, izleme veya okuma sırasında kullanmak üzere notlar alınız.
Görüşme yapmanız durumunda karşınızdaki kişiyle göz teması kurmayı, duruşunuzu ayarlamayı, dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçınmayı ve not almayı unutmayınız.
Araştırmanızı sunduktan sonra seçimlerinizin araştırma sürecine etkisini olumlu ve olumsuz yönleriyle değerlendiriniz. Daha sonraki araştırmalarınızda bu değerlendirmenizi göz önünde bulundurunuz.
Kısa Cevap: Bayramdan önce evler temizlenir, bayramlıklar alınır. Bayram sabahı büyüklerin eli öpülür, çocuklara şeker ve harçlık verilir, akrabalar ziyaret edilir, küsler barışır.
Cevap: Bayram geleneklerimize bayram öncesinde dip bucak ev temizliği, ikramlıklar hazırlanması, bayram günü yemekler hazırlanması, akraba ve komşu ziyaretleri, çocuklara şeker ve harçlık verilmesi, uzaktaki akraba ve eş dostun aranması, kurban kesilmesi, et dağıtılması gibi örnekler verilebilir.
Sonraki Ödevler
Sonraki ödevinizi aşağıdaki aramadan bulabilirsiniz.










