5.Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 31-32-33-34-35-36 Cevapları 2.Kitap

Misafir Odası Metni Cevapları

4. Tema- Geleneklerimiz: Kendi dilinden konuşan eski bir misafir odasını anlatan şiiri okuyor, misafirlikle ilgili deyimleri, kişileştirmeyi ve zamirleri öğreniyor, misafirperverliğin önemi üzerine bir konuşma yapıyoruz.

Sonraki Sayfalar: 37-38-39-41-43-45

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 31 Cevapları İkinci Kitap

Ailenizle arkadaş ve akraba ziyaretleri yapar mısınız? Bu tür ziyaretlerde neler sizi mutlu eder?

Kısa Cevap: Ailemle arkadaş ve akraba ziyaretleri yaparız. Bu tür ziyaretlerde sohbet etmek, özlem gidermek, güzel vakit geçirmek beni mutlu eder.

Cevap: Evet, ailemle özellikle bayramlarda ve hafta sonlarında akraba ziyaretlerine gideriz. Bu ziyaretlerde büyüklerimin bizi sevgiyle karşılaması, birlikte sofraya oturmamız ve kuzenlerimle oyun oynamak beni çok mutlu eder. Dedemin eski günlerden anlattığı anıları dinlemeyi de çok seviyorum.

Evinize gelen misafirleri nasıl ağırlıyorsunuz?

Kısa Cevap: Evimize gelen misafirleri güler yüzle ve kibar bir şekilde ağırlıyoruz.

Cevap: Misafirlerimizi kapıda güler yüzle karşılarız. Paltolarını alır, onları evimizin en rahat odasına buyur ederiz. Önce kolonya ve şeker, ardından çay, kahve ve annemin yaptığı tatlılardan ikram ederiz. Giderken de onları kapıya kadar uğurlarız.

Kimlere “misafirperver” denir? Örneklerle açıklayınız.

Kısa Cevap: Misafirlere güler yüzle davranan kişilere misafirperver denir. Örneğin misafire çay ikram eden kişi misafirperverdir.

Cevap: Evine gelen konuğu seven, onu güler yüzle karşılayan ve rahat etmesi için elinden geleni yapan kişilere misafirperver denir. Örneğin anneannem, kapısını çalan herkese mutlaka bir şeyler ikram eder. Uzaktan gelen misafirleri evinde ağırlayıp yatağını bile onlara veren insanlar da misafirperverdir.

Metnin başlık ve görselinden hareketle metnin konusu hakkındaki tahminlerinizi söyleyiniz. Tahmininizin doğruluğunu metni dinledikten sonra kontrol ediniz.

Kısa Cevap: Misafirlerin ağırlandığı bir odanın anlatıldığını tahmin ettim. Tahminim doğru çıktı.

Cevap: Başlık “Misafir Odası” olduğu ve görselde koltuklarda oturup çay içen bir aile bulunduğu için metinde misafirlerin ağırlandığı bir odanın anlatıldığını tahmin ettim. Metni dinleyince tahminimin doğru olduğunu gördüm. Üstelik şiiri odanın kendisi anlatıyordu.

Öğretmeniniz metni okurken onu dikkatlice dinleyiniz.
Metni işitilebilir bir ses tonuyla anlamı yansıtacak şekilde doğru vurgu ve tonlamalarla okuyunuz.

MİSAFİR ODASI

Bendim evin gözbebeği
Canım sıkılmazdı hiç
Çaylar kahveler içilirdi
Eksilmezdi yüzlerde sevinç.

Bir kanepe, en az üç koltuk
Perdelerim kadife kumaştan
Ortada bir halı yumuşak tüylü
Misafirlerim olurdu her yaştan.

Bir büfem vardı köşede
İçinde siyah beyaz fotoğraflar
Aile bireylerinin mahzun bakışları
Dedeler, nineler ve torunlar.

Duvarda bir saat, içinde guguk kuşu
Dantelâlarla süslü orta sehpası
Bir vazo daima üstünde konsolun
Hoş geldiniz derdi, misafir kolonyası.
(…)

Gökhan AKÇİÇEK
(Kısaltılmıştır.)

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 32 Cevapları İkinci Kitap

1. Etkinlik

a. Aşağıdaki kelime grubu ve kelimelerin şiirde geçtiği dizeleri tekrar okuyunuz. Bunların şiirdeki anlamlarını tahmin edip defterinize yazınız.

Kısa Cevap: Göz bebeği en çok sevilen, kadife yumuşak bir kumaş, büfe eşya dolabı, konsol ise üstüne süs eşyası konan mobilyadır.

Cevap:

• Göz bebeği: Çok değer verilen, en kıymetli şey.
• Kadife: Yumuşak ve parlak kumaş türü.
• Büfe: İçinde eşyaların ve fotoğrafların saklandığı camlı dolap.
• Konsol: Salonda bulunan, üzerine süs eşyaları konulan dolap.

b. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük‘ten kontrol ediniz.

Kısa Cevap: Tahminlerimi TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ettim ve doğru olduğunu gördüm.

Cevap: Sözlükten kontrol ettiğimde tahminlerimin doğru olduğunu gördüm. “Göz bebeği” kelimesinin sözlükte “çok sevilen kimse veya şey” anlamı da var. “Büfe” kelimesinin ise ayrıca “yiyecek ve gazete satılan küçük dükkan” anlamı bulunuyor.

c. Bu kelime grubu ve kelimelerin farklı anlamlarda kullanıldığı cümleler aşağıda verilmiştir. Kelime grubu ve kelimelerin şiirdeki anlamıyla kullanıldığı cümleleri işaretleyiniz.

Kısa Cevap: Göz bebeğinde ilk, kadifede ikinci, büfede ilk, konsolda ikinci cümleyi işaretledim.

Cevap:

• göz bebeği: Bilge, çalışkanlığı ve yardımseverliği ile kısa zamanda herkesin göz bebeği olmuştu.
• kadife: Yeni aldığı kırmızı kadife elbiseyi herkes çok beğendi.
• büfe: Anneannem büfedeki fincanlara dokunmamıza asla izin vermezdi.
• konsol: Çerçevelettiği aile fotoğraflarını konsolun üstüne koymuştu.

2. Etkinlik

a. Okuduğunuz şiirden hareketle aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.

1. Şiir hangi varlığın dilinden yazılmıştır?

Kısa Cevap: Şiir misafir odasının dilinden yazılmıştır.

Cevap: Şiir, bir evin misafir odasının dilinden yazılmış. Oda kendi özelliklerini ve içinde yaşananları “Bendim evin gözbebeği” diyerek kendisi anlatıyor.

2. Şiirde anlatılan odanın özellikleri nelerdir?

Kısa Cevap: Şiirde anlatılan odada kadife perdeler, kanepe ve koltuklar, ortada halı, köşede büfe, dantelli orta sehpa, guguk kuşlu saat, konsol ve üzerinde vazo vardır.

Cevap: Odada bir kanepe ve en az üç koltuk vardır. Perdeleri kadife kumaştandır, ortada yumuşak tüylü bir halı serilidir. Köşedeki büfede siyah beyaz aile fotoğrafları durur. Duvarda guguk kuşlu bir saat, ortada dantelalarla süslü bir sehpa, konsolun üstünde de bir vazo vardır.

3. Misafir odasının canı neden hiç sıkılmamaktadır?

Kısa Cevap: Misafir odası, evin en gözde odası, sürekli kahveler çaylar gelen bir yer olduğu için canı sıkılmamaktadır.

Cevap: Misafir odasının canı sıkılmaz çünkü odada sürekli misafir ağırlanır. Her yaştan misafir gelir, çaylar kahveler içilir, sohbetler edilir. Yüzlerdeki sevinç hiç eksilmediği için oda hep neşe içindedir.

b. Şiiri yeniden okuyup başlığını ve görsellerini inceleyiniz. Elde ettiğiniz ipuçlarından ve ön bilgilerinizden hareketle şiirin ana duygusunu arkadaşlarınızla paylaşınız.

Kısa Cevap: Şiirin ana duygusu misafirperverlik sevgisi ve eski güzel günlere duyulan özlemdir.

Cevap: Şiirin ana duygusu, misafirlerle dolu eski güzel günlere duyulan özlem ve sevgidir. Oda “Bendim evin gözbebeği” diyerek geçmişi anlatıyor. Görselde farklı yaşlardan insanların bir arada mutlu oturması da misafirperverliğin insanları nasıl sevindirdiğini gösteriyor.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 33 Cevapları İkinci Kitap

3. Etkinlik

a. Aşağıda “misafirlik”le ilgili deyim ve kalıplaşmış sözler ile bunların anlamları verilmiştir. Deyim ve kalıplaşmış sözleri anlamlarıyla eşleştiriniz. Boşta kalan deyimin anlamını tahmin ederek yazınız.

Kısa Cevap: Eğreti oturmak “misafir gibi oturmak”, ilgi ve ikram “misafir ağırlamak” ile eşleşir. “Misafir kalmak” bir yerde kısa süre konuk olarak bulunmaktır.

Cevap:

• Bulunduğu yerden her an ayrılacakmış gibi eğreti, üstünkörü oturmak.: b (misafir gibi oturmak)
• Konuğa gerekli ilgiyi göstermek, ikramda bulunmak.: a (misafir ağırlamak)
• c (misafir kalmak): Bir yerde kısa bir süre konuk olarak bulunmak, konaklamak.

b. Anlamını eşleştirdiğiniz ve tahmin ettiğiniz deyim ve kalıplaşmış sözleri gereksiz kelimelere yer vermeden cümle içinde kullanınız.

Kısa Cevap: Bir hafta yatılı misafir ağırladık. Gittiğimiz her yerde misafir gibi oturmaz, yardım ederiz. Abimlerde akşam yemeğine misafir kaldık.

Cevap:

• misafir ağırlamak: Bir hafta yatılı misafir ağırladık.
• misafir gibi oturmak: Gittiğimiz her yerde misafir gibi oturmaz, yardım ederiz.
• misafir kalmak: Abimlerde akşam yemeğine misafir kaldık.

4. Etkinlik

Okuduğunuz şiirden alınan aşağıdaki bilgilerden ve önceki bilgilerinizden yararlanarak milletimizin hangi değerlere sahip olduğu söylenebilir? Yazınız.

Kısa Cevap: Geçmişe duyulan özlem ve saygı, yaş fark etmeksizin misafirliğe verilen önem, hürmet etme ve cömert davranma gibi değerlere sahibiz.

Cevap:

• Büfelerin üzerinde siyah beyaz fotoğrafların bulundurulması: Milletimiz aile bağlarına, büyüklerine ve geçmişine değer verir. Vefalıdır, sevdiklerini unutmaz.
• Dedeler, nineler ve torunlar gibi her yaştan misafirlerin olması: Milletimiz birlik ve beraberliğe önem verir. Büyüğüne saygı, küçüğüne sevgi gösterir.
• Misafirlere ikramlarda bulunulması: Milletimiz misafirperver ve cömerttir. Konuğunu en güzel şekilde ağırlamak ister.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 34 Cevapları İkinci Kitap

5. Etkinlik

Kişileştirme; insan dışındaki canlılara, cansız varlıklara ya da doğa olaylarına insana özgü özellikler, davranışlar, duygular veya konuşma yeteneği kazandırma sanatıdır.

a. Günlük hayatta en çok karşılaştığınız bir hayvan, bitki ve nesneyi seçiniz. Bunları kişileştirdiğiniz cümleler yazınız.

Kısa Cevap: Yolda gördüğüm kedi insanlara sevgiyle selam veriyordu. Bahçedeki gül bana gülümseyerek göz kırpıyordu. Kaldırım taşıdığı insanlar yüzünden acı çekiyordu.

Cevap:

• Kedi: Yolda gördüğüm kedi insanlara sevgiyle selam veriyordu.
• Gül: Bahçedeki gül bana gülümseyerek göz kırpıyordu.
• Kaldırım: Kaldırım taşıdığı insanlar yüzünden acı çekiyordu.

b. Defterinize masadaki kitap ve kalemi konuşturduğunuz bir diyalog yazınız. Diyalog yazarken aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.

Kitap ve kalemi yazınızın ana karakteri olarak belirleyiniz.
Söz sanatlarıyla ilgili öğrendiklerinizi hayal gücünüzle birleştirerek farklı bir yazı yazmaya çalışınız.
Türkçenin doğru, güzel ve etkili kullanıldığı cümleler kurunuz.
Kendinize has diyaloglar yazınız.

Kısa Cevap: Masada yalnız kalan kalemin içi doludur. Kitap ona boş sayfalarını açar, kalem de sevinçle kitaba teşekkür eder.

Cevap:

Öğrencilerin sınıftan evlerine gittiği bir gün, masada yalnız kalan kitap ve kalemi sessizlik kaplamıştı. Kitap kaleme sordu:
— Ne düşünüyorsun kara kara, kalem kardeş?
Kalem iç çekerek cevap verdi:
— İçim çok dolu be kitap kardeş, nereye dökeyim diye düşünüyorum.
Kitap gülümseyerek dedi ki:
— Benim hala boş sayfalarım var, açayım da içini dök.
Kalem sevinçle yerinde zıpladı:
— Teşekkür ederim kitap kardeş, sana minnettarım.

6. Etkinlik

Aşağıda iki ayrı metin verilmiştir. Bunları inceleyiniz. Tabloda verilen özelliklerin bunlardan hangisine ait olduğunu örnekteki gibi işaretleyiniz.

1
Bendim evin gözbebeği
Canım sıkılmazdı hiç
Çaylar kahveler içilirdi
Eksilmezdi yüzlerde sevinç.

2
Eskiden evlerin en özen gösterilen bölümü misafir odasıydı. İnsanlar bu odaları sadece eve misafir geldiği zaman kullanırdı. Toplumumuzda misafirlere çok değer verilir, türlü türlü ikramlarda bulunulur, her zaman güler yüz gösterilirdi. Bu durum misafirleri de çok mutlu ederdi.

Kısa Cevap: Dizelerden oluşma, ses benzerliği ve dörtlük 1. metne; paragraf ve art arda sıralanan cümleler 2. metne aittir.

Cevap:

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları İkinci Kitap

Konuşalım

7. Etkinlik

a. Kültürümüzde misafirlere hangi ikramlarda bulunulmaktadır? Örnekler veriniz.

Kısa Cevap: Kültürümüzde gelen misafirlere çay, kahve, meyve, kolonya, tatlı ikram edilir.

Cevap: Kültürümüzde misafir gelince önce kolonya ve şeker ya da lokum ikram edilir. Ardından çay veya Türk kahvesi yapılır, kahvenin yanında bir bardak su verilir. Bayramlarda baklava gibi tatlılar, yazın şerbet ve limonata sunulur. Uzaktan gelen misafire de sıcak bir yemek hazırlanır.

b. “Bu Görev Bizim” bölümünde planlayıp hazırladığınız, prova ettiğiniz “Türk kültüründe misafirperverliğin yeri ve önemi” konulu konuşmayı arkadaşlarınıza sununuz. Konuşmanız sırasında aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.

Uygun selam ve hitap ifadelerini kullanınız.
Konuşmanızda uygun zamanda söz alıp vermeye özen gösteriniz.
Arkadaşlarınızdan konuşmanızla ilgili soru gelmesi durumunda öncelikle sorunun içeriğini ve yapısını çözümleyiniz. Daha sonra onlara vereceğiniz cevabı planlayınız (nasıl tepki vereceğinizi, hangi bilgi ve gerekçeleri kullanacağınızı vb.). Kişisel yorumunuzu ve değerlendirmenizi yansıtan cevabınızı nezaket kuralları çerçevesinde, yorumunuzu sözlü olarak ifade ediniz.
Hazırladığınız görsellerle konuşmanızı destekleyiniz.
Konuşmanızın güçlü ve gelişmeye açık bulduğunuz yönlerini belirleyiniz.
Gelişmeye açık yönlerinizi desteklemek için ne gibi önlemler alabileceğinizi ifade ediniz.

Kısa Cevap: Türk kültüründe misafir, Allah’ın ev sahibine bir ikramı sayılır ve eve bereket getirir. Misafir odaları ve misafir yemek takımları misafirliğe verilen önemi gösterir.

Cevap: Türk kültürü misafirperverliğe önem vererek, geçmişten günümüze kadar aktarılmış en önemli gelenektir. Türk kültüründe misafir geldiğinde evi bereket, huzur ve mutluluk kapladığına inanılır. Çünkü misafirler Allah’ın ev sahibine bir ikramıdır. Türk kültüründe misafirliğe önem verildiğini de özel misafir odalarında ve misafir yemek takımlarından anlayabiliriz.

c. Arkadaşlarınızdan birinin konuşmasını aşağıdaki “Akran Değerlendirme Ölçeği”nde verilen ölçütlere göre değerlendiriniz.

Aşağıdaki ölçek örnek olarak dolduruldu; her öğrenci arkadaşının konuşmasına göre işaretleme yapmalıdır.

Kısa Cevap: Arkadaşım bütün ölçütleri başarıyla yerine getirdi; selamla başladı, görsellerle konuşmasını destekledi ve soruları nezaketle cevapladı.

Cevap:

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 36 Cevapları İkinci Kitap

8. Etkinlik

a. Aşağıdaki paragrafı okuyunuz. Kişilerin yerine kullanılan ve isimlerin yerini işaret yoluyla tutan kelimelerin altını örnekteki gibi çiziniz.

Kısa Cevap: Altını çizdiğim kelimeler: bu (örnek), ona, onları (örnek), şuraya, onları, ben.

Cevap: Bilgehan ve ailesi her bayram olduğu gibi bu bayram da dedelerine gitmek için yola çıktılar. Üç saat süren yolculuğun ardından köye varmışlardı. Köyün girişinde sağdaki beşinci ev dedesinin eviydi. Bu, ona göre köyün en güzel eviydi. Dedesi onları kapıda sevinçle karşıladı ve hemen “Şuraya geçelim de biraz dinlenin.” dedi. Biraz sohbet ettikten sonra annesi Bilgehan’a arabadan “Deden için aldığımız o hediyeleri getirir misin?” dedi. Bilgehan hemen arabaya giderek onları alıp geldi. Dedesi hediyeleri çok beğendi ve hediyeler için teşekkür etti. “Ben fındıklı kurabiyelerden getireyim.” dedi. Çocuklar kurabiyeleri çok beğendi. Üç günlük bayram tatili hızla geçmişti ve dönme vakti gelip çatmıştı.

b. Paragrafta altını çizdiğiniz kelimeleri ve bu kelimelerin hangi kişilerin yerine kullanıldığını örnekteki gibi yazınız.

Kısa Cevap: “Ona” kelimesi Bilgehan’ın, “ben” kelimesi dedesinin yerine kullanıldı.

Cevap:

• onları (örnek): Bilgehan ve ailesi
• ona: Bilgehan
• ben: dedesi

c. Paragrafta altını çizdiğiniz kelimeleri ve bu kelimelerin hangi ismin yerine kullanıldığını örnekteki gibi yazınız.

Kısa Cevap: “Şuraya” kelimesi evdeki oturma yerinin, ikinci “onları” kelimesi hediyelerin yerine kullanıldı.

Cevap:

• bu (örnek): ev
• şuraya: evdeki oturma yeri (oda)
• onları: hediyeler

ç. Siz de kişilerin yerine kullanılan ve isimlerin yerini işaret yoluyla tutan kelimeler kullanarak defterinize cümleler yazınız.

Kısa Cevap: Biz akşam teyzemlere gittik. Onlar bizi çok güzel ağırladı. Şu gördüğün çiçekleri teyzem dikti. Bunlar bahçenin en güzelleri.

Cevap:

• Dün akşam biz teyzemlere misafirliğe gittik.
• Onlar bizi kapıda güler yüzle karşıladı.
• Sen de bir dahaki sefere bizimle gelmelisin.
• Şu, teyzemin kendi elleriyle ördüğü masa örtüsüdür.
• Bunlar da bahçelerinden topladığımız elmalar.

Sonraki Ödevler

• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 23-24-25-26-27-28-29-30. Cevapları 2. Kitap
• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22. Cevapları 2. Kitap