6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 167-168-169-170-171 Cevapları
Işığın Soğurulması Cevapları
4. Ünite- Işığın Yansıması ve Renkler: Beyaz ışığın aslında yedi renkten oluştuğunu prizma, gökkuşağı ve Newton çarkı deneyleriyle gözlemleyip cisimlerin farklı renkli ışıklar altında neden farklı göründüğünü deneylerle keşfediyoruz.
Önceki Sayfalar: 163-164-165-166
Sonraki Sayfalar: 173-174-175-176-177
İçindekiler
6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 167 Cevapları Birinci Kitap
Etkinlik İstasyonu-15
Sorular
1. Çevrenizde bulunan cisimleri renkli görmenizin nedeni ne olabilir? Fikirlerinizi yazınız.
Kısa Cevap: Cisimler bazı renkleri yansıtır, bazılarını soğurur.
Cevap: Cisimler üzerlerine düşen ışığın bir kısmını yansıtıp bir kısmını soğurur. Gözümüze ulaşan yansıyan ışık, o cismi hangi renkte gördüğümüzü belirler.
2. Beyaz ışıkla aydınlatılmış boya kalemlerinin her birinin farklı bir renkte görünmesinin sebebi ne olabilir?
Kısa Cevap: Her kalem kendi rengini yansıtır, diğerlerini soğurur.
Cevap: Beyaz ışık yedi rengin bileşiminden oluşur. Her boya kalemi, üzerine düşen beyaz ışıktan yalnızca kendi rengindeki ışığı yansıtıp diğer renkleri soğurduğu için farklı renkte görünür.
Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz. Örnekler doğrultusunda aşağıdaki soruyu cevaplayınız.
Yukarıdaki örneklerden hareketle beyaz ışığın nitelikleri ile ilgili neler söylenebilir?
Kısa Cevap: Beyaz ışık farklı renklerin birleşiminden oluşur.
Cevap: Beyaz ışık, aslında birçok rengin bir araya gelmesinden oluşur. Su damlacıklarından ya da bir prizmadan geçtiğinde bu renkler birbirinden ayrılarak gökkuşağı veya renk tayfı biçiminde görünür hale gelir.
6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 168 Cevapları Birinci Kitap
Etkinlik İstasyonu-16
Malzemeler: ip, renkli kalemler, beyaz fon kağıdı, mukavva, yapıştırıcı, makas
Etkinliğin Yapılışı
- Üçer veya dörder kişilik gruplar oluşturunuz.
- Beyaz fon kağıdından eşit büyüklükte iki daire kesiniz. Mukavvadan bu daireler ile aynı büyüklükte bir daire kesiniz.
- Fon kağıdından kestiğiniz daireleri şekildeki gibi 7 eş parçaya bölecek şekilde çiziniz.
- Mukavvadan kestiğiniz dairenin iki tarafına fon kağıdından kestiğiniz daireleri yapıştırınız.
- Dairedeki dilimleri sırayla olacak şekilde kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor renklere boyayınız.
- Daire merkezine eşit uzaklıkta iki yerden delik açınız.
- İpi deliklerden geçiriniz ve uçlarını birbirine bağlayınız.
- İpi iki tarafından tutunuz ve küçük dairesel hareketler yaparak ipin kıvrılmasını sağlayınız. Daha sonra ipi gerip gevşeterek oluşturduğunuz ürünün hızla dönmesini sağlayınız.
Çarkı gözlemleyiniz. Gözlem sonuçlarınızı aşağıdaki alana kaydediniz.
Kısa Cevap: Çark dönünce renkler karışıp beyaza yakın görünür.
Cevap: İpi hızla çevirip çarkı döndürdük. Çark hızlanınca üzerindeki yedi renk birbirine karışmış gibi görünmeye başladı ve çark neredeyse beyaza yakın gri bir renk aldı.
Gözlemlerinizden yola çıkarak beyaz ışığın nitelikleri ile ilgili çıkarımlar yapınız.
Kısa Cevap: Beyaz ışık yedi rengin birleşiminden oluşur.
Cevap: Gözlemimize göre beyaz ışık, tek bir renk değil yedi farklı rengin bir araya gelmesinden oluşur. Bu renkler çok hızlı döndüğünde gözümüz onları ayırt edemez ve karışımlarını beyaza yakın algılarız.
Öneri
Oluşturduğunuz ürünü basit elektrik devresiyle motor kullanarak döndürebilirsiniz veya topaç şeklinde tasarlayabilirsiniz.
“Beyaz Işığın Oluşumu” adlı etkileşimli içeriğe karekoddan ulaşabilirsiniz.
6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 169 Cevapları Birinci Kitap
Güneş ışığı beyaz ışıktır ve tüm ışık renklerinin birleşiminden oluşur. Prizmalar, yüzeyine gelen beyaz ışığı renklerine ayırır. Beyaz ışık; prizmadan geçtiğinde kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor renge ayrılır.
Aynı şekilde yağmur damlalarından geçen Güneş ışığı da renklere ayrılır ve gökyüzünde gökkuşağını oluşturur. CD’lerin (kompakt disk) üzerinde, avizelerde ve sabun köpüğünde beyaz ışığın renklerine ayrıldığını görebilirsiniz.
Beyaz ışığı oluşturan renklerden kırmızı, mavi ve yeşil ana renklerdir. Sarı, magenta ve cyan (sayen) ise ara renklerdir.
Pekiştirme İstasyonu-9
Aşağıda verilen ifadelerin doğru veya yanlış olduğuna karar veriniz. İfade doğru ise “D” yanlış ise “Y” kutusunu işaretleyiniz.
Kısa Cevap: 1-D, 2-Y, 3-D, 4-Y.
Cevap:
| İfadeler | D | Y |
|---|---|---|
| 1. Newton çarkı, beyaz ışığın farklı renklerdeki ışıklardan oluştuğunu gözlemlemek için kullanılan bir araçtır. | ✔ | |
| 2. Beyaz ışık sadece kırmızı ve mavi renkleri içerir. | ✔ | |
| 3. Gökkuşağında ve sabun köpüğünde farklı renklerin görünmesi ışığın renklerine ayrılmasına örnektir. | ✔ | |
| 4. Kırmızı ve mavi renk ışıklar ara renklerdendir. | ✔ |
6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 170 Cevapları Birinci Kitap
Etkinlik İstasyonu-17
Sorular
1. Bazen satın aldığınız giysinin renginin evde mağazadakinden farklı olduğunu görebilirsiniz. Bu durumun sebebi nedir? Fikirlerinizi yazınız.
Kısa Cevap: Mağaza ve ev ışığı farklı olduğu için.
Cevap: Mağazadaki ve evdeki ışık kaynakları farklı renk ve şiddette ışık verir. Giysi, üzerine düşen ışığın rengine göre farklı bir rengi yansıttığı için ortam değişince rengi de farklı görünür.
2. Nesnenin yeri değiştirildiğinde renginin farklı algılandığı durumlarla karşılaştınız mı? Örnekler veriniz.
Kısa Cevap: Evet, güneşte ve gölgede renkler farklı görünür.
Cevap: Evet, karşılaştık. Örneğin güneş ışığı altında parlak görünen bir eşya gölgeye götürüldüğünde daha mat görünür; beyaz bir kağıt sarı ışık altında sarımsı, gün ışığında ise daha beyaz görünür.
Etkinlik İstasyonu-18
Malzemeler: el feneri, beyaz bir cisim (kumaş, kağıt vb.), siyah bir cisim (kumaş, silgi vb.), makas, kırmızı asetat kağıdı, bant
Etkinliğin Yapılışı
- Asetat kağıdını makas yardımıyla el fenerinin camı büyüklüğünde bir daire şeklinde kesiniz.
- Kestiğiniz asetat kağıdını el fenerinin cam bölümüne bant ile yapıştırınız.
- Cisimleri güneş ışığı altında inceleyiniz. Hangi renkte gördüğünüzü tabloya yazınız.
- Daha sonra sınıfta karanlık bir ortam oluşturunuz.
- Cisimleri kırmızı ışık altında inceleyiniz. Hangi renkte gördüğünüzü tabloya yazınız.
Kısa Cevap: Beyaz cisim ışığın rengini alır, siyah cisim hep siyah görünür.
Cevap: El fenerine kırmızı asetat kağıdı taktık, cisimleri önce güneş ışığında, sonra karanlıkta kırmızı ışık altında inceledik. Gördüğümüz renkleri tabloya kaydettik.
| Güneş Işığında | Kırmızı Işıkta | |
|---|---|---|
| Beyaz Cisim | beyaz | kırmızı |
| Siyah Cisim | siyah | siyah |
Değerlendirme
Gözlemlerinize göre cisimlerin siyah, beyaz veya farklı bir renkte görünmesini etkileyen nitelikler neler olabilir? Tanımlayınız.
Kısa Cevap: Cismin rengi ve üzerine düşen ışığın rengi.
Cevap: Bir cismin siyah, beyaz veya renkli görünmesini etkileyen en önemli nitelik, cismin hangi renkteki ışığı yansıtıp hangilerini soğurduğudur. Ayrıca üzerine düşen ışığın rengi ve şiddeti de cismin nasıl göründüğünü etkiler.
6. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 171 Cevapları Birinci Kitap
Bilgi İstasyonu
İbnülheysem, görmenin nesnelerden gelen ışık ve renk etkisiyle olduğunu matematiksel olarak yorumlamıştır. Ona göre cismin şekli, ışık vasıtasıyla gözden girer ve orada mercekler vasıtasıyla nakledilir. İbnülheysem, yaptığı sayısız denemelerle göz sisteminin görme merkezi olduğunu ve meydana gelen izlenimlerin görme sinirleri ile beyne intikal ettiğini iddia etmiştir. Ali Kuşçu da ışığın, rengin varlık sebebi değil görünme sebebi olduğunu öne sürmüştür.
Etkinlik İstasyonu-19
Malzemeler: el feneri, kırmızı, mavi, yeşil, siyah, beyaz cisimler; kırmızı, yeşil, mavi asetat kağıtları, bant, makas
Etkinliğin Yapılışı
- Üçer veya dörder kişilik gruplar oluşturunuz.
- Grup içinde görev paylaşımı yaparak sorumluluk bilinciyle çalışınız.
- Kestiğiniz asetat kağıtlarını el fenerinin cam bölümüne bant ile yapıştırınız.
- Karanlık bir ortam oluşturunuz.
- Farklı renklerde cisimlere kırmızı, yeşil, mavi ve beyaz ışık altında bakınız.
- Cisimleri hangi renkte gördüğünüzü tabloya kaydediniz.
Kısa Cevap: Cisimler kendi renginde ışıkta kendi rengini, farklı renkte ışıkta genelde siyah görünür.
Cevap: El fenerine sırayla kırmızı, yeşil ve mavi asetat kağıdı takıp karanlık ortamda kırmızı, mavi, yeşil, siyah ve beyaz cisimlere baktık; gördüğümüz renkleri tabloya kaydettik.
| Cisimler | Kırmızı Işık | Yeşil Işık | Mavi Işık | Beyaz Işık |
|---|---|---|---|---|
| Kırmızı Cisim | kırmızı | siyah | siyah | kırmızı |
| Mavi Cisim | siyah | siyah | mavi | mavi |
| Yeşil Cisim | siyah | yeşil | siyah | yeşil |
| Siyah Cisim | siyah | siyah | siyah | siyah |
| Beyaz Cisim | kırmızı | yeşil | mavi | beyaz |
Değerlendirme
Verilerinize göre cisimlerin siyah, beyaz veya renkli görünmesinin ışığın soğurulması ve yansımasıyla ilişkisini açıklayınız.
Kısa Cevap: Cisimler yansıttığı ışığın renginde, soğurduğu ışıkta ise siyah görünür.
Cevap: Tablodaki verilere göre bir cisim, üzerine gelen ışığı yansıtıyorsa o ışığın renginde görünür; gelen ışığı soğuruyorsa siyah görünür. Beyaz cisim her renkteki ışığı yansıttığı için geldiği ışığın rengini alır, siyah cisim ise her renkteki ışığı soğurduğu için hep siyah görünür.
