6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108-109-110-113-114-115 Cevapları

Türkistan’da Kurulan İlk Türk Devletlerinin Medeniyetimize Katkıları Cevapları

3. Öğrenme Alanı- Ortak Mirasımız: Bu bölümde Asya Hunları, Göktürkler ve Uygurları tanıyor; Türkistan’ın çevre özelliklerini, Orhun Yazıtları’nı ve bu devletlerin medeniyetimize katkılarını öğreniyoruz.

Sonraki Sayfalar 117-119-120-121-122

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları Birinci Kitap

Düşünelim

Göktuğ’un ailesi geçimini mera hayvancılığından sağlamaktadır. Ancak yaşadıkları yerde nüfus arttığı için meralar yetersiz kalmaktadır. Bu sebeple aile, başka bir yere göç edecektir. Mera hayvancılığına devam etmek isteyen bu aile, aşağıdaki görsellerde verilen yerlerden hangisine göç etmelidir? Düşüncelerinizi nedenleriyle söyleyiniz.

Kısa Cevap: Görsel 3.4’teki yere göç etmelidir çünkü orada geniş otlaklar ve yeşil alanlar vardır.

Cevap: Göktuğ’un ailesi Görsel 3.4’teki yere göç etmelidir. Çünkü burada geniş otlaklar ve yeşil çayırlar vardır; bu da mera hayvancılığı için en uygun yerdir.

Sizce insanlar göç edecekleri yerlerde hangi özelliklerin bulunmasını isterler? Düşüncelerinizi paylaşınız.

Kısa Cevap: Sağlık, eğitim, ulaşım ve iş imkanı bakımından gelişmiş yerler isterler.

Cevap: İnsanlar göç edecekleri yerlerde sağlık, eğitim ve ulaşım hizmetlerinin gelişmiş olmasını, iş bulma imkanının ve güvenliğin bulunmasını isterler.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları Birinci Kitap

Keşfedelim

Yörükler göç ettikleri yerlerde barınma, beslenme, temizlik, eğitim gibi ihtiyaçlarını nasıl karşılayabilirler? Bu ihtiyaçları karşılarken ne gibi sorunlar yaşayabilirler?

Kısa Cevap: Çadırda kalır, hayvancılıkla beslenir, su kaynaklarını kullanırlar; temiz suya ulaşmakta ve sağlık-eğitimde zorluk yaşarlar.

Cevap: Yörükler çadırlarda kalır, su kaynaklarından faydalanır, beslenme ihtiyaçlarını hayvancılıkla karşılarlar. Bu şartlarda yaşarken hava şartlarından etkilenebilir; temiz suya ulaşmada, sağlık ve eğitim hizmetlerine ulaşmada zorluk yaşayabilirler.

Eğer günlük hayatınızda düzenli aralıklarla yer değiştirmek zorunda kalsaydınız bu durum sosyal yaşamınızı nasıl etkilerdi?

Kısa Cevap: Okul ve arkadaşlık düzenim bozulur, sağlık ve eğitimde eksik kalırdım.

Cevap: Sürekli yer değiştirseydim aynı okula devam edemez, arkadaşlıklarımı sürdüremezdim. Eğitim ve sağlık hizmetlerinden düzenli yararlanamaz, su ve hava şartlarıyla ilgili zorluklar yaşardım.

Böyle bir yaşam tarzınız olsaydı yerleşik hayata geçmek ister miydiniz? Düşüncelerinizi söyleyiniz.

Kısa Cevap: Evet, isterdim; çünkü daha düzenli ve rahat bir hayatım olurdu.

Cevap: Evet, yerleşik hayata geçmek isterdim. Böylece sabit bir evim olur, okula ve hastaneye rahatça giderdim; hayatım daha düzenli ve konforlu olurdu.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 110 Cevapları Birinci Kitap

Öğrenelim

Tarihte bilinen ilk Türk devletlerinin kurulduğu bölge “Türklerin yurdu” anlamına gelen “Türkistan” olarak adlandırılır. Türkistan; doğuda Kingan Dağları, batıda Hazar Denizi, kuzeyde Altay Dağları, güneyde Himalaya ve Karanlık dağları ile çevrili bir alandır. İklim özellikleri Anadolu’nun iç kısmındaki iklim koşullarına benzerlik gösterir.

Haritayı inceleyerek Türkistan’ın çevre özelliklerini tamamlayınız.

Kısa Cevap: Yer şekilleri dağ, bozkır ve çöl; su kaynakları Aral-Balkaş gölleri ile Seyhun-Ceyhun; iklim karasal; bugün Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Doğu Türkistan vardır.

Cevap:

1. Yer şekilleri: Altay, Tanrı ve Hindikuş gibi dağlar; geniş bozkırlar ve Gobi, Taklamakan gibi çöller bulunur.
2. Su kaynakları: Aral Gölü, Balkaş Gölü, Baykal Gölü ile Seyhun ve Ceyhun nehirleri.
3. İklim özellikleri: Karasal iklim görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk geçer.
4. Günümüzde Türkistan’da bulunan devletler: Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Çin’in Sincan (Doğu Türkistan) bölgesi.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 113 Cevapları Birinci Kitap

Türkistan’da kurulan ilk Türk devletlerinin tarihini öğrenmek neden önemlidir? Düşüncelerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Milli kimliğimizi, kökenimizi ve devlet geleneğimizi tanımak için önemlidir.

Cevap: İlk Türk devletlerinin tarihini öğrenmek, milli kimliğimizi ve kökenimizi tanımamızı sağlar. Türk devlet yapısının ve töre anlayışının nereden geldiğini öğreniriz. Bu da geçmişimizle bağ kurmamıza yardımcı olur.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 114 Cevapları Birinci Kitap

Türk tarihini araştıran bir tarihçi olduğunuzu düşünün. Orhun Kitabeleri’nden II. Göktürk Devleti hakkında hangi bilgilere ulaşabilirsiniz? Tartışınız.

Kısa Cevap: Bağımsızlığa verdikleri önemi, yönetim merkezinin Ötüken olduğunu ve Çin’e karşı uyanık olduklarını öğrenebiliriz.

Cevap: Orhun Kitabeleri’nden Göktürklerin bağımsızlıklarına çok düşkün olduklarını, devlet merkezinin Ötüken olduğunu ve Çin’in politikalarına karşı halkı uyardıklarını öğrenebiliriz.

Destanlar ve yazıtlar; Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları arasında yer almaktadır. Bu devletlerin medeniyetimize başka hangi katkıları olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.

Kısa Cevap: Göktürkler ilk Türk alfabesini kullandı; Uygurlar yerleşik hayata geçip kağıt ve matbaayı kullandı.

Cevap: Göktürkler ilk Türk alfabesini kullanmıştır. Uygurlar ise yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluğudur; kağıt ve matbaayı kullanmış, tarım ve ticareti geliştirmişlerdir. Asya Hunları ise onlu ordu sistemini kurmuştur.

Bu devletlerin medeniyetimize katkıları hakkında merak ettiğiniz konular nelerdir? Belirlediğiniz konuları aşağıdaki kutulara yazınız.

Kısa Cevap: Asya Hunları’nın ordu sistemi, Göktürklerin alfabesi ve Uygurların yerleşik hayatı merak edilen konulardır.

Cevap:
Asya Hun Devleti:

1. İlk Türk devletidir, kurucusu Teoman’dır.
2. Mete Han döneminde en güçlü zamanını yaşamıştır.
3. Çin ile birçok savaş yapmıştır.

Göktürkler:

1. “Türk” adını kullanan ilk devlettir, kurucusu Bumin Kağan’dır.
2. Orhun Kitabeleri bu dönemde yazılmıştır.
3. Demircilik gelişmiştir.

Uygurlar:

1. Yerleşik hayata geçen ilk Türklerdir.
2. Mani dinini benimsemişlerdir.
3. Tarım, ticaret, kağıt ve matbaa gelişmiştir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 115 Cevapları Birinci Kitap

Aşağıda 5N 1K tekniğine göre hazırlanmış soru kartları ve örnek sorular bulunmaktadır. Örnek sorulardan yararlanarak Asya Hun Devleti, Göktürkler ve Uygurların medeniyetimize katkıları hakkında merak ettiğiniz konularla ilgili soruları bu kartlara yazınız.

Kısa Cevap: Orhun Kitabeleri’nin önemi, bulunduğu yer, Uygurların yerleşik hayata geçiş zamanı, Göktürk ordusunun gücü, Çin’e karşı bağımsızlık mücadelesi ve Uygur Devleti’nin kurucusu gibi konularda yeni sorular yazılabilir.

Cevap:

1. Ne? Orhun Kitabeleri’nin Türk tarihi açısından önemi nedir? → Türklerin bilinen ilk yazılı belgesi olup dönemin Türkçesini ve devlet anlayışını günümüze taşımasıdır.
2. Nerede? Orhun Kitabeleri bugün hangi ülke sınırları içinde bulunmaktadır? → Bugünkü Moğolistan topraklarında, Orhun Vadisi’nde bulunmaktadır.
3. Ne zaman? Uygurlar Mani dinini benimseyip yerleşik hayata ne zaman geçmiştir? → Bögü Kağan’ın 759’da tahta geçmesinden sonraki dönemde geçmişlerdir.
4. Nasıl? Asya Hun Devleti ordusunu nasıl güçlü bir yapıya kavuşturmuştur? → Onlu sistem denilen 10-100-1000-10000 kişilik birliklerden oluşan düzenli bir ordu teşkilatı kurarak güçlenmiştir.
5. Niçin? Göktürkler Çin’e karşı bağımsızlıklarını korumayı niçin bu kadar önemsemiştir? → Çin’in tatlı sözler ve hediyelerle halkı kendine bağlayıp töreyi unutturma politikasına karşı milli kimliklerini kaybetmek istemedikleri için.
6. Kim? Uygur Devleti’ni kuran hükümdar kimdir? → Kutluk Bilge Kül Kağan’dır.

Sonraki Ödevler

• 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 117-119-120-121-122 Cevapları 1. Kitap
• 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 124-125-126-127 Cevapları 1. Kitap
• 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 128-129-130-131-133-134 Cevapları 1. Kitap
• 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 138-139-140-141 Cevapları 1. Kitap