7.Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 46-47-48-49 Cevapları 2.Kitap
Atomun Yapısı ve Atomdaki Temel Parçacıklar Cevapları
Eğer 1. Kitap (1. Dönem) cevaplarını arıyorsanız, aşağıdaki butona tıklayarak içindekiler sayfasına gidebilirsiniz.
7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Kitap Sayfaları5. Ünite- Maddenin Doğasına Yolculuk: Bu bölümde maddenin tanecikli yapısını, atomu oluşturan proton, nötron ve elektronu, bu parçacıkların özelliklerini keşfediyoruz.
Sonraki Sayfalar: 51-52-53-54
İçindekiler
7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 46 Cevapları İkinci Kitap
Atomun Yapısı ve Atomdaki Temel Parçacıklar
Parkta oynarken bir avucunuza aldığınız kumu diğer avucunuza döktüğünüzü hayal ediniz. Avucunuza döktüğünüz kumun tanelerini fark edebilir misiniz? Kum havuzu dışarıdan bakıldığında tek parçadan oluşan bir yapı gibi görünse de kum tanelerinin bir araya gelmesiyle oluşur.
Sizce kum taneleri ve kum havuzu arasındaki ilişki ile maddeler ve maddeleri oluşturan tanecikler arasındaki ilişkinin benzerlikleri nelerdir?
Kısa Cevap: Kum taneleri kum havuzunu, atomlar da maddeleri oluşturur; ikisi de küçük parçaların bir araya gelmesiyle oluşur.
Cevap: Kum taneleri bir araya gelerek kum havuzunu oluşturduğu gibi, atomlar da bir araya gelerek maddeleri oluşturur. Her ikisinde de büyük ve bütün gibi görünen bir yapı, aslında gözle görülemeyecek kadar küçük parçaların bir araya gelmesiyle meydana gelir.
Maddeler bütün halinde mi yoksa tanecikli yapıda mıdır? Düşüncelerinizi aşağıdaki noktalı alana yazınız.
Kısa Cevap: Maddeler bütün değil, tanecikli yapıdadır; gözle bütün gibi görünse de küçük taneciklerden oluşur.
Cevap: Maddeler dıştan bakıldığında bütün halinde görünse de aslında tanecikli bir yapıya sahiptir. Her madde, gözle görülemeyecek kadar küçük taneciklerin (atomların) bir araya gelmesiyle oluşur.
Maddenin tanecikli yapısını keşfedebilmek için verilen etkinliği yapınız.
Etkinlik Noktası-1
Amaç: Maddenin kendisinden daha küçük parçalardan oluştuğunu kavrama
Malzemeler: ip, kağıt, kürdan, makas, alüminyum folyo.
Uygulama basamaklarını takip ederek etkinliği yapınız. Ardından değerlendirme sorularını cevaplayınız.
Uygulama Basamakları
- 2-3 kişilik gruplar oluşturunuz.
- Sınıfa getirdiğiniz ip, kağıt, kürdan ve alüminyum folyoyu mümkün olan en küçük parçalara ayırınız.
- Ayırdığınız parçaları dikkatlice inceleyiniz.
Değerlendirme
1. İp, kağıt, kürdan ve alüminyum folyodan elde edilebilen en küçük parçalar daha da küçültülebilir mi? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Evet, makasla kesmeye devam edilirse bir sınıra kadar daha da küçültülebilir.
Cevap: Elle ve makasla yapılan kesme işlemine belirli bir noktaya kadar devam edilebilir; gözle görülebilen en küçük parçaya ulaşıldığında elimizdeki araçlarla daha fazla küçültmek zorlaşır. Ancak maddeler atom düzeyine kadar teorik olarak hep daha küçük parçalara ayrılabilir.
7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 47 Cevapları İkinci Kitap
2. Elde edilen en küçük parça gözle görülebilir mi? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Evet, elle kesilen en küçük parça hala gözle görülebilir büyüklüktedir.
Cevap: Evet, makasla veya elle yapılan kesme işlemiyle elde edilen en küçük parça yine de gözle görülebilir büyüklüktedir. Maddeyi oluşturan gerçek en küçük yapı taşı olan atomlar ise gözle görülemeyecek kadar küçüktür.
3. Ayrılan her bir parça kendi bütününün özelliğini taşır mı? Arkadaşlarınızla tartışınız. Ulaştığınız sonucu yazınız.
Kısa Cevap: Evet, kesilen küçük parçalar da aynı maddenin özelliğini taşımaya devam eder.
Cevap: Tartışma sonucunda, ayrılan her bir küçük parçanın kendi bütününün (kağıdın, ipin, kürdanın veya folyonun) özelliğini taşımaya devam ettiği sonucuna ulaştık. Örneğin kağıdı ne kadar küçük parçalara ayırsak da elde ettiğimiz parça yine kağıt özelliği gösterir.
Maddeler çok küçük taneciklerin bir araya gelmesiyle oluşur. Maddeleri oluşturan bu taneciklere atom adı verilir. Kum tanelerinin bir araya gelerek kum havuzunu oluşturması gibi atomlar da bir araya gelerek maddeyi oluşturur. Sizce atomlar da kendinden daha küçük parçaların bir araya gelmesiyle oluşmuş olabilir mi? İp, kağıt, kürdan, alüminyum folyo vb. maddeler atomlarına kadar parçalanabilseydi bu maddelerin özelliklerini taşımayan farklı parçacıklardan oluştukları görülürdü. Bu parçacıklar atom çekirdeğinde bulunan proton ve nötronlar ile çekirdeğin çevresindeki boşluklarda yer alan elektronlardır. Protonlar pozitif (+) yüklü, elektronlar negatif (-) yüklü, nötronlar ise yüksüz (nötr) parçacıklardır.
Kontrol Noktası
Ok ile gösterilen taneciklerin isimlerini (proton, nötron ve elektron) noktalı yerlere yazınız.
(Görsel: atom modelinde 1 numaralı ok dış katmandaki bir taneciği, 2 numaralı ok çekirdekteki yüksüz bir taneciği, 3 numaralı ok çekirdekteki (+) yüklü bir taneciği göstermektedir.)
Kısa Cevap:
- 1 numaralı ok (dış katmandaki tanecik): Elektron
- 2 numaralı ok (çekirdekteki yüksüz tanecik): Nötron
- 3 numaralı ok (çekirdekteki (+) yüklü tanecik): Proton
7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları İkinci Kitap
Proton ve nötronun kütleleri hemen hemen birbirine eşitken elektronun kütlesi proton ve nötronun kütlesinin yanında yok denecek kadar azdır. Atomun en küçük parçacığı olan elektronların kütlesi, proton ve nötronun kütlesinin yaklaşık iki binde biri (1/2000) kadardır. Bu nedenle atomların kütleleri hesaplanırken sadece proton ve nötronun kütleleri dikkate alınır.
Elektron, proton ve nötron parçacıklarının kütlelerini ve yüklerini karşılaştırınız. Bu parçacıkların birbirlerine olan etkileri hakkında ne düşünüyorsunuz?
Kısa Cevap: Proton ve nötronun kütlesi birbirine yakın ve elektronunkinden çok büyük; proton (+) ve elektron (-) zıt yüklüdür, birbirini çeker.
Cevap: Proton ve nötronun kütleleri birbirine yakınken elektronun kütlesi bu ikisinin yanında ihmal edilebilecek kadar küçüktür (yaklaşık 1/2000’i kadar). Yük bakımından proton pozitif, elektron negatif, nötron ise yüksüzdür. Zıt yüklü olan proton ile elektron birbirini çeker; bu çekim, elektronların çekirdek etrafında bulunmasını sağlar. Aynı yüklü protonlar ise birbirini iter ama çekirdekte bir arada tutulur.
Atom, çekirdek ve katmanlar olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Atomun kütlesinin neredeyse tamamını çekirdek oluşturur. Atomun kimliğini belirleyen temel parçacık protondur, farklı maddelere ait atomların proton sayıları da farklıdır. Elektronlar çekirdeğin etrafında çok hızlı hareket ettiğinden yerleri tam olarak tespit edilemez, bulunma ihtimallerinin fazla olduğu bu alanlara katman denir; atomun yarıçapını da elektronların bulunabildiği son katman belirler.
7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları İkinci Kitap
Atomu oluşturan parçacıkların her birinin farklı özellikleri vardır ve her bir parçacık atomun yapısında farklı görevler üstlenir. Atomun parçacıklarını öğrenmek maddenin nasıl davrandığını ve nelere dönüştüğünü anlamamıza yardımcı olur.
Öğrendiklerinizden yola çıkarak atom yapısı ve bütünlüğü hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Kısa Cevap: Atom, proton-nötron-elektronun bir aradalığıyla kararlı/nötr bir bütün oluşturur.
Cevap: Atom, farklı görevleri olan proton, nötron ve elektronun bir araya gelmesiyle kararlı bir bütün oluşturur. Çekirdekteki proton sayısı kadar elektron bulunduğunda atom elektrikçe nötr olur; bu parçacıkların bir arada, dengeli biçimde bulunması atomun kimliğini ve bütünlüğünü korur.
Mikroskopla bile göremeyeceğiniz kadar küçük olan atomların yapısında daha da küçük parçacıkların bulunması sizde ne gibi düşünceler uyandırıyor?
Kısa Cevap: Maddenin küçük ölçekte de karmaşık bir yapıya sahip olduğunu, bilimin sınırlarının genişlediğini düşündürüyor.
Cevap: Bu durum bende, evrenin ve maddenin gözle görünenden çok daha karmaşık ve ayrıntılı bir yapıya sahip olduğu düşüncesini uyandırıyor. Bu kadar küçük bir yapının bile kendi içinde alt parçacıklara ayrılabilmesi, bilim insanlarının hala keşfedecek çok şey olduğunu gösteriyor.
Atom hakkında başka neleri merak ediyorsunuz?
Kısa Cevap: Atomun içindeki parçacıkları bir arada tutan kuvveti ve daha küçük parçacıklar olup olmadığını merak ediyoruz.
Cevap: Atomun çekirdeğindeki proton ve nötronları bir arada tutan kuvvetin ne olduğunu, elektronların katmanlar arasında nasıl hareket ettiğini ve protonun/nötronun kendisinin daha küçük parçacıklardan oluşup oluşmadığını merak ediyoruz. (“Atomun Yapısı” adlı videoya karekodla ulaşılabilir.)
Kontrol Noktası
Aşağıda verilen boş alana atomu oluşturan parçacıkları (elektron, proton ve nötron) doğru olarak yerleştirerek bir atom modeli çiziniz. Çizdiğiniz atom modelinde atomun katmanlarını, çekirdeğini, parçacık isimlerini ve yüklerini de belirtiniz.
Kısa Cevap: Ortada proton (+) ve nötronlardan oluşan çekirdek, çevresindeki katmanlarda elektronlar (-) bulunacak şekilde çizilir.
Cevap: Atom modelinde ortaya çekirdek çizilir; çekirdeğin içine (+) yüklü protonlar ve yüksüz nötronlar birlikte yerleştirilir. Çekirdeğin çevresine, farklı uzaklıklarda katmanlar (halkalar) çizilir ve bu katmanlar üzerine (-) yüklü elektronlar yerleştirilir. Proton sayısı ile elektron sayısının eşit olmasına dikkat edilerek modelin nötr bir atomu temsil etmesi sağlanır; her parçacığın yanına adı ve yükü yazılır.
