8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 104-108-109-110-111-112 Cevapları Hecce Yayıncılık
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 104-108-109-110-111-112 Cevapları Hecce Yayıncılık bölümünde, ders kitabı sayfa 104-105-106-107-108-109-110-111-112 konularına ait cevapları bulabilirsiniz. “Ergenekon Destanı Metni Cevapları” sayfalarını hazırladık. Öğrenmenizi pekiştirmek ve anlamanızı kolaylaştırmak için 8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 104-108-109-110-111-112 Cevapları soruları dikkatlice inceleyin. Başarınızı artırın.
Ergenekon Destanı Metni Cevapları
3. Tema Milli Kültürümüz: Ergenekon Destanı, yenilgiye uğrayıp bir dağa sığınmak zorunda kalan Gök-Türklerin orada çoğalıp güçlenerek yurtlarına geri dönüşünü anlatır. Sayfa 104-112 arasındaki tüm soru ve etkinliklerin cevaplarını aşağıda sırasıyla bulabilirsin.
İçindekiler
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 104 Cevapları Hecce Yayıncılık
Hazırlık Çalışması
Sizi çok etkileyen bir olayla ilgili yazı yazmak ister misiniz? Yazarsanız hangi türü tercih edersiniz? Neden?
Kısa Cevap: Evet, kendi başımdan geçen etkileyici bir olayı anı türünde yazmak isterim.
Cevap: Evet, yazmak isterim ve yazacağım olayı anı türünde ele alırım; çünkü anı, yaşanmış bir olayı yazarın kendi duygularını ve gözlemlerini katarak birinci ağızdan anlatmasına imkân tanır. Böylece o anki heyecanımı ve olayın benim üzerimdeki etkisini okuyucuya daha içten bir biçimde aktarabilirim.
Okuma Stratejisi Soruları
Metinde anlatılan olay nedir?
Kısa Cevap: Yenilip dağılan Gök-Türklerin Ergenekon’a sığınıp orada çoğalarak demir dağı eritip yurtlarına dönüşleri anlatılıyor.
Cevap: Savaşta yenilip dağılan Gök-Türklerin, ıssız bir dağa (Ergenekon’a) sığınıp orada dört yüz yıl boyunca çoğalmaları ve demir dağı eriterek dışarı çıkıp eski düşmanlarından öçlerini almaları anlatılıyor.
Metindeki karakterler kimlerdir?
Kısa Cevap: Metnin karakterleri İl Han, oğlu Kayan, yeğeni Tukuz, eşleri ve Börte Çene’dir.
Cevap: İl Han, İl Han’ın küçük oğlu Kayan ve eşi, İl Han’ın yeğeni Tukuz ve eşi, bir de Ergenekon’dan çıkıldığında Gök-Türklerin başına geçen Börte Çene metnin karakterleridir.
Metinde anlatılan olay ne zaman, nerede geçmektedir?
Kısa Cevap: Olay, Orta Asya’da Gök-Türkler döneminde Ergenekon adlı vadide geçmektedir.
Cevap: Olay, Orta Asya’da Gök-Türkler döneminde, dağlarla çevrili Ergenekon adlı vadide geçmektedir.
Metnin serim, düğüm ve çözüm bölümünde neler anlatılmaktadır?
Serim: Savaşta yenilen Gök-Türklerin çareyi bir dağın ardındaki gizli vadiye sığınmakta bulmaları anlatılır.
Düğüm: Ergenekon’a sığınanların orada dört yüz yıl boyunca çoğalıp sürüleriyle birlikte artık sığamaz hâle gelmeleri ve demir dağı eritip dışarı çıkış yolu aramaları anlatılır.
Çözüm: Demir dağın eritilmesiyle dışarı çıkan Gök-Türklerin eski düşmanlarıyla savaşıp onları yenerek öçlerini almaları anlatılır.
Not: 105, 106 ve 107. sayfalarda herhangi bir soru ya da etkinlik bulunmuyor; bu sayfalarda “Ergenekon Destanı” metninin okunması sürüyor ve sayfa 107’nin sonunda metnin alındığı kaynak olan Nihad Sâmi Banarlı’nın “Resimli Türk Edebiyâtı Târihi I” adlı eseri tanıtılıyor.
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 108 Cevapları Hecce Yayıncılık
1. Etkinlik
Harfleri karışık verilen kelime veya kelime gruplarını sözlük anlamından da yararlanarak yazınız.
KEDNEH – Sözlük anlamı: “Geçmeye engel olacak biçimde uzunlamasına kazılmış derin çukur.”
Kısa Cevap: Karışık harflerden “hendek” kelimesi elde edilir.
Cevap: Hendek
DARIÇ – Sözlük anlamı: “Keçe, deri, kıl dokuma, sık dokunmuş kalın bez veya plastik maddelerden yapılarak direklerle tutturulan, taşınabilir barınak.”
Kısa Cevap: Karışık harflerden “çadır” kelimesi elde edilir.
Cevap: Çadır
DAMEN – Sözlük anlamı: “Madenle ilgili veya madene özgü olan; madensel, metalik.”
Kısa Cevap: Karışık harflerden “maden” kelimesi elde edilir.
Cevap: Maden
ÖRÜKLEKKEM – Sözlük anlamı: “Körükle hava vermek.”
Kısa Cevap: Karışık harflerden “körüklemek” kelimesi elde edilir.
Cevap: Körüklemek
SAÇKIK – Sözlük anlamı: “Bir şeyi tutup sıkıştırmaya yarayan kerpeten, pense vb. araç.”
Kısa Cevap: Karışık harflerden “kıskaç” kelimesi elde edilir.
Cevap: Kıskaç
DESKADUM – Sözlük anlamı: “Kutsal.”
Kısa Cevap: Karışık harflerden “mukaddes” kelimesi elde edilir.
Cevap: Mukaddes
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 109 Cevapları Hecce Yayıncılık
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metne göre cevaplayınız.
1. Metinde birlik ve beraberliği sağlamak için yapılanlar nelerdir?
Kısa Cevap: Türkler çadır ve sürülerini bir araya toplayıp hendek kazarak birlikte savaştılar.
Cevap: Türkler tehlike karşısında çadırlarını ve sürülerini bir araya topladılar, çevrelerine birlikte hendek kazdılar ve on gün boyunca omuz omuza vuruşarak düşmana üstün geldiler.
2. Türkler savaşta neden yenilmiştir?
Kısa Cevap: Bütün kavimlerin birleşip birlikte saldırmasına tek başına karşı koyamadıkları için yenilmişlerdir.
Cevap: Çünkü bütün kavimler birleşerek Gök-Türklerden öç almak için birlikte saldırıya geçmiş, tek başına kalan Gök-Türkler bu ortak güce karşı koyamayıp yenilmiştir.
3. Savaştan kurtulan Türkler kimlerdir ve nasıl bir yere yerleşmişlerdir?
Kısa Cevap: Kurtulanlar İl Han’ın oğlu Kayan ile yeğeni Tukuz’dur; eşleriyle birlikte suyu, otu ve avı bol bir vadiye yerleşmişlerdir.
Cevap: Savaştan kurtulanlar İl Han’ın küçük oğlu Kayan ile yeğeni Tukuz’dur. İkisi eşleriyle birlikte kaçıp yalnızca bir deve ya da atın güçlükle geçebildiği gizli bir dağ yolunu izlemiş, suyu, otu ve avı bol, verimli bir vadiye yerleşmişlerdir.
4. Ergenekon’dan çıktıktan sonra Börtü Çene ve Gök-Türkler neler yapmıştır?
Kısa Cevap: Börte Çene illere elçi göndermiş, ardından Gök-Türkler eski düşmanlarını yenerek öçlerini almıştır.
Cevap: Börte Çene bütün illere elçiler göndererek Ergenekon’dan çıkıp geldiklerini duyurmuştur. Ardından Gök-Türkler eski düşmanlarıyla savaşarak onları yenmiş ve dört yüz yıllık öçlerini almışlardır.
5. “Tanrı’nın gücü ile ateş kızdıktan sonra demir dağ eriyip akıverdi. Yüklü deve çıkacak kadar yol oldu. O günü, o ayı, o saati belleyip dışarı çıktılar. O günden beri Gök-Türklerde âdet olmuştur. O günü bayram sayarlar: Bir parça demiri ateşe salıp kızdırırlar. (Önce) Hanı, bunu kıskaçla tutup örse koyar, çekiçle döver. Ondan sonra beyler (de öyle yapar. Bu günü mukaddes bilirler.)”
Türklerin dağdan çıktıkları ve her gün bayram olarak kutlanan gün, hâlâ kutlanmaktadır. Yukarıdaki metinde söz edilen günün hangi gün olabileceğini tahmin edebilir misiniz? Tahminlerinizi sözlü olarak ifade ediniz.
Kısa Cevap: Bu gün, Türklerde baharın gelişini ve yeniden doğuşu simgeleyen Nevruz olabilir.
Cevap: Metinde sözü edilen gün Nevruz Bayramı olabilir; çünkü Nevruz da tıpkı Ergenekon’dan çıkış gibi bir demirin dövülüp eritilmesiyle özgürlüğe ve yeni bir başlangıca kavuşmayı simgeler. Bunu sözlü olarak ifade edecek olursam sınıfta arkadaşlarıma, demir dağın erimesiyle özgürlüğe kavuşma ile Nevruz’da ateş yakılıp demir dövülmesi geleneğinin aynı kökten geldiğini anlatırım.
3. Etkinlik
“www.eba.gov.tr” genel ağ adresinden “Ergenekon Destanı”nın sesli anlatımını dinleyiniz. Okuduğunuz metin ile dinlediğiniz metni kahramanlar, mekân, zaman ve olay yönünden karşılaştırınız. Tespit ettiğiniz benzer ve farklı yönleri aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: Kahraman, mekân, zaman ve olay bakımından iki anlatım da birebir aynıdır; aralarındaki tek fark anlatım biçimidir.
Cevap:
- Benzer Yönleri: Kahramanlar (İl Han, Kayan, Tukuz, Börte Çene ve Gök-Türkler), mekân (Ergenekon vadisi ve çevresindeki dağlar), zaman (Gök-Türkler dönemi) ve olay (Ergenekon’a sığınıp orada çoğalarak demir dağı eritip yurda dönme) her iki anlatımda da aynıdır.
- Farklı Yönleri: Sesli anlatımda seslendirenin ses tonu, vurguları ve duraklamaları yazılı metinde bulunmayan bir hava katar; dinleme metninin akışı ve anlatım hızı, sessiz okumada hissedilenden farklıdır.
4. Etkinlik
Aşağıdaki soruları cevaplayarak okuduğunuz metnin türünü belirleyiniz.
1. Metinde bir toplumu ya da milleti derinden etkilemiş bir olay mı anlatılmaktadır?
Kısa Cevap: Evet, Gök-Türk milletini derinden etkileyen bir yenilgi ve yeniden var oluş anlatılmaktadır.
Cevap: Evet, Gök-Türk milletini yok olma noktasına getiren bir yenilgiyi ve bu milletin yeniden var oluşunu anlatan, milleti derinden etkileyen bir olay anlatılmaktadır.
2. Metinde abartılı, olağanüstü unsurlar bulunmakta mıdır?
Kısa Cevap: Evet, demir dağın eritilmesi gibi olağanüstü ve abartılı unsurlara yer verilmiş.
Cevap: Evet, koca bir demir dağın eritilmesi gibi olağanüstü ve abartılı unsurlara yer verilmiş.
Metnin Türü: Destan
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 110 Cevapları Hecce Yayıncılık
5. Etkinlik
Yukarıdaki örneklerden yararlanarak okuduğunuz metinde amaç-sonuç, neden-sonuç ve koşul ilişkisi içeren cümleler bularak aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: “Bütün kavimler birleşerek” cümlesi amaç-sonuç, “çoğaldılar ki sığmadılar” cümlesi neden-sonuç, “ayağını yanlış bassa” cümlesi koşul ilişkisi içerir.
Cevap:
- “Bütün kavimler birleşerek” Gök-Türklerden öç almaya yürüdüler. → amaç-sonuç
- Dört yüz yıl sonra Ergenekon’da kendileri ve sürüleri o kadar çoğaldılar ki sığmadılar. → neden-sonuç
- Eğer ayağını yanlış bassa parça parça olurdu. → koşul
6. Etkinlik
Yukarıdaki örnekten yararlanarak okuduğunuz metinde abartma sanatı içeren cümleleri tespit ederek aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: “Demir dağın eriyip akıvermesi” ve “bir deve, bir atın bin güçlükle yürüdüğü yol” cümleleri abartma sanatı içerir.
Cevap:
- Tanrı’nın gücü ile ateş kızdıktan sonra demir dağ eriyip akıverdi.
- O da öyle bir yoldu ki bir deve, bir at bin güçlükle yürürdü; eğer ayağını yanlış bassa parça parça olurdu.
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 111 Cevapları Hecce Yayıncılık
7. Etkinlik
a) Aşağıdaki cümleleri inceleyiniz. Cümlelerden yüklemi isim ya da isim soylu kelime olanların altına “isim cümlesi”, fiil olanların altına “fiil cümlesi” yazınız.
Kısa Cevap: 1, 3, 6 ve 8. cümleler isim cümlesi; 2, 4, 5 ve 7. cümleler fiil cümlesidir.
Cevap:
| Cümle | Cümle Türü |
| Türk illerinde Gök-Türk oku ötmiyen, Gök-Türk kolu yetmiyen bir yer yoktu. | İsim Cümlesi |
| Bir gün bütün iller Hanları ve beyleri av yerinde konuştular. | Fiil Cümlesi |
| Padişahın Hasan adında cömert, iyi yürekli bir veziri vardır. | İsim Cümlesi |
| Bizim için kocaman bir pasta yapmış. | Fiil Cümlesi |
| Toplantının bu kadar uzamasına şaşırdım. | Fiil Cümlesi |
| Şairin kullandığı kelimeler gerçekten çok farklıydı. | İsim Cümlesi |
| Konuşurken beden dilimi etkili bir biçimde kullandım. | Fiil Cümlesi |
| Türk milleti misafirperverdir. | İsim Cümlesi |
b) Okuduğunuz metinden isim ve fiil cümlelerine üçer örnek yazınız.
Kısa Cevap: İsim cümlesi için “vardı, idi, imiş”; fiil cümlesi için “vuruştular, koydular, çıktılar” yüklemli örnekler bulundu.
İsim Cümlesi:
- Kayan adlı bir küçük oğlu vardı.
- Gök-Türklerin padişahı Kayan soyundan Börte Çene idi.
- Bizim yurdumuz eskiden o yerlerde imiş.
Fiil Cümlesi:
- Vuruş başladı on gün vuruştular.
- O yere Ergenekon adını koydular.
- O günü, o ayı, o saati belleyip dışarı çıktılar.
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 112 Cevapları Hecce Yayıncılık
8. Etkinlik
“Ergenekon Destanı” adlı metni okuduktan sonra anlamını öğrendiğiniz kelimeleri kullanarak metinde geçen kültürel unsurları anlatan bilgilendirici bir metin hazırlayınız. Hazırladığınız metinden yararlanarak sınıfınızda bu kültürel unsurlarla ilgili bir konuşma yapınız.
Konuşmanız sırasında beden dilinizi etkili kullanmaya özen gösteriniz. Beden dilini etkili kullanmanın konuşmacının vermek istediği sözlü olmayan mesajları iletmeyi kolaylaştıracağını unutmayınız. Konuşmalarınızda kelimeleri anlamlarına uygun kullanmaya özen gösteriniz.
Kısa Cevap: Ergenekon’daki çadır hayatı, demir madenciliği ve demir dövme bayramı gibi kültürel unsurlar, bugünkü Nevruz geleneğinin kökenlerinden biri kabul edilir.
Cevap: Ergenekon Destanı, Gök-Türklerin göçebe yaşayışına ait kültürel izler taşır: boylar hendek kazıp çadır kurar, demir madenini körükle eritip kıskaçla dövmüşlerdir. Dağdan çıkış günü bayram olarak kutlanmaya devam etmiş; bu gelenek bugünkü Nevruz’un kökenlerinden biridir. Sunumda göz teması kurar, ses tonumu değiştiririm.
9. Etkinlik
Destanlarla ilgili bir araştırma yapınız. Araştırma sırasında yararlandığınız bilgi kaynaklarının adı, yazarı, basım yılı, basım yeri, yayınevini; genel ağ üzerinden yaptığınız araştırmalar için de genel ağ adresi, genel ağ adresine erişim tarihini aşağıya not ediniz. Araştırma sonucunda edindiğiniz bilgileri yazılı hâle getirmeden önce bir taslak hazırlayınız. Taslağınızda giriş, gelişme ve sonuç bölümlerine yer vermeniz gerektiğini unutmayınız.
Hazırladığınız taslağa bağlı kalarak metninizi dosya kâğıdına yazınız. Metni hazırlarken yararlandığınız kaynakları, metnin sonunda oluşturacağınız kaynakça bölümüne alfabetik sırayla yazınız.
Metninizi gözden geçirirken metninizdeki varsa yazım, noktalama hatalarını ve anlatım bozukluklarını düzeltiniz. Yazdığınız metni sınıfta arkadaşlarınıza okuyunuz. Yazdığınız metni sınıf panosunda paylaşabilirsiniz.
Kısa Cevap: Destanlar, milletlerin kahramanlıklarını ve ortak değerlerini kuşaktan kuşağa taşıyan; giriş, gelişme ve sonuç bölümünden oluşan uzun anlatılardır.
Cevap:
Giriş: Destanlar, bir milletin geçmişteki büyük olaylarını ve kahramanlıklarını coşkulu bir dille anlatan uzun anlatılardır.
Gelişme: Ergenekon, Oğuz Kağan ve Göç Destanı en bilinen Türk destanlarıdır. Ergenekon Destanı, Gök-Türklerin yenilgiden yeniden doğuşunu; cesaret, dayanışma ve bağımsızlık değerlerini işler.
Sonuç: Destanları okumak, geçmişimizle bugün arasında köprü kurar, millî kimliğimize sahip çıkmamızı sağlar.
Yararlanılan Kaynaklar:
- Banarlı, Nihad Sâmi. Resimli Türk Edebiyâtı Târihi I. (Ders kitabımızdaki “Ergenekon Destanı” metni de bu eserden kısaltılarak alınmıştır.)
- Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. www.sozluk.gov.tr (erişim tarihi: araştırmanın yapıldığı gün).
Giriş Bölümünde Dikkat Etmem Gerekenler
- Konuyu tanıtan kısa ve açıklayıcı bilgiler veririm.
- Okuyucunun ilgisini çekecek bir başlangıç yaparım.
Gelişme Bölümünde Dikkat Etmem Gerekenler
- Konuyu örnekler ve açıklamalarla ayrıntılı işlerim.
- Bilgileri mantıklı bir sırayla veririm.
Sonuç Bölümünde Dikkat Etmem Gerekenler
- Konuyu kısaca özetlerim.
- Okuyucuya bir mesaj veya çıkarım bırakırım.
