8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 121-122-123-124-125 Cevapları Hecce Yayıncılık

8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 121-122-123-124-125. Cevapları Hecce Yayıncılık bölümünde, ders kitabı sayfa 121-122-123-124-125 konularına ait cevapları bulabilirsiniz. “3. Tema Ölçme ve Değerlendirme Kültür Dili Metni Cevapları” sayfalarını hazırladık. Öğrenmenizi pekiştirmek ve anlamanızı kolaylaştırmak için 8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 121-122-123-124-125. Cevapları soruları dikkatlice inceleyin. Başarınızı artırın.

3. Tema Ölçme ve Değerlendirme Kültür Dili Metni Cevapları

3. Tema Milli Kültürümüz: 3. Temanı bitirdin, sıra bu temada öğrendiklerini ölçmeye geldi! Önce “Kültür Dili” adlı metni okuyup sorularını cevaplayacak, sonra atasözlerinden cümle çeşitlerine kadar geçen konuları çoktan seçmeli sorularla tekrar edeceksin. Her soruyu dikkatli oku, aceleye getirme; böylece bu temadan ne kadar şey öğrendiğini kendin de göreceksin.

İçindekiler

8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 121 Cevapları Hecce Yayıncılık

A. Aşağıdaki soruları “Kültür Dili” adlı metne göre cevaplayınız.

1. Yazar, kültür dilini hangi anlamda (manada) kullanmıştır?

Kısa Cevap: Yazılı ve sözlü edebiyat dili anlamında kullanmıştır.

Cevap: Yazar, “kültür dili” ifadesini günlük konuşma ve ilim (bilim) dilinin dışında, geniş anlamda yazılı ve sözlü edebiyat dilini karşılamak için kullanmıştır. Ona göre günlük dil yalnızca anlık ihtiyaçlara cevap verirken, kültür dili edebî ve kalıcı bir nitelik taşır.

2. Yazara göre sözlü halk edebiyatı niçin kültür diline girer?

Kısa Cevap: Şekli ve içeriği bakımından günlük dilden farklı olduğu için kültür diline girer.

Cevap: Yazara göre sözlü halk edebiyatı, biçim ve içerik (muhteva) bakımından sıradan günlük konuşma dilinden ayrılır. Okuma yazma bilmeyen halk ozanları ve hikâyecileri bile günlük dili estetik bir amaçla kullanarak sanat değeri taşıyan eserler ortaya çıkarır. Bu farklılık, sözlü halk edebiyatını kültür dilinin bir parçası hâline getirir.

3. Yazara göre içinde Arapça ve Farsça kelimeler bulunan atasözlerini Türk kültür dilinden çıkarmak niçin boşuna bir çabadır?

Kısa Cevap: Çünkü bu atasözleri halkın diliyle ve yaşamıyla bütünleşmiş, binlerce yıllık kültürün ürünüdür.

Cevap: Atasözlerinin içinde Arapça ve Farsça kelimeler bulunması, halk tarafından benimsenip günlük hayata mal olmasını engellememiş; bu sözler halkın ortak malı hâline gelmiş. Yabancı kelime var diye bu atasözlerini dilden çıkarmaya çalışmak, binlerce yıllık bir kültürü hiçe saymak olur; bu yüzden bu çaba sonuçsuz kalmaya mahkûmdur.

Farklı bir sayfa mı arıyorsunuz?
İhtiyacınız olan içeriğe aşağıdaki ana kaynaklardan ulaşabilirsiniz:
HECCE Yayıncılık Kitabı Tüm Kitaplar Sayfası

8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 122 Cevapları Hecce Yayıncılık

B. Aşağıdaki cümleleri inceleyiniz. Atasözü olan cümlelerin yanına (✓), olmayan cümlelerin yanına (x) işareti koyunuz.

Kısa Cevap: 1, 2, 4 ve 5. cümleler atasözüdür (✓); 3 ve 6. cümleler atasözü değildir (X).

Cevap:

  1. (✓) Az kazanan çok kazanır, çok kazanan hiç kazanır.
  2. (✓) Kimi bağ bozar, kimi bostan bozar.
  3. (X) Atı olan Üsküdar’ı geçti.
  4. (✓) Mum dibine ışık vermez.
  5. (✓) Herkes kaşık yapar ama sapını yapamaz.
  6. (X) Dostlar alışverişte görsün.

C. Aşağıdaki cümlelerden amaç-sonuç belirtenlerin yanına “A”, neden-sonuç belirtenlerin yanına “N” yazınız.

Kısa Cevap: 3, 4, 6 ve 7. cümleler amaç-sonuç (A); 1, 2, 5 ve 8. cümleler neden-sonuç (N) belirtir.

Cevap:

  1. (N) Seni hastanede ziyaret ettiğim için işe geç gittim.
  2. (N) Çok okuyor ki iyi yazıyor.
  3. (A) Ders çalışmak üzere kütüphaneye gitti.
  4. (A) Şiir yazmak için hayal etmek gerekir.
  5. (N) Tiyatroyu çok sevdiğinden her hafta bir oyuna gider.
  6. (A) Kitap almak için para biriktiriyor.
  7. (A) İstanbul’a okumaya gitti.
  8. (N) Çok hızlı konuştuğu için söyledikleri anlaşılmıyordu.

Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.

1. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde abartılı bir ifade yoktur?

  1. Çok zayıflamışsın, üflesem uçacaksın.
  2. Dünya kadar ödevim var.
  3. Ağzımla kuş tutsam da yaranamam.
  4. Bülbül, güle küsmüş.

Kısa Cevap: Doğru cevap D şıkkıdır.

Cevap: D) Bülbül, güle küsmüş — çünkü diğer seçeneklerde gerçek dışı büyütülmüş (abartılı) ifadeler kullanılırken, bu cümlede doğal, olağan bir davranış anlatılıyor.

2. Aşağıdaki dörtlüğü okuyunuz:
“Başka sanat bilmeyiz, karşımızda dururken
Yazılmamış bir destan gibi Anadolu’muz.
Arkadaş, biz bu yolda türküler tuttururken
Sana uğurlar olsun… Ayrılıyor yolumuz.”

Yukarıdaki dörtlüğün teması, aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anadolu sevgisi
  2. Destan
  3. Türküler
  4. Batı sanatı

Kısa Cevap: Doğru cevap A şıkkıdır.

Cevap: A) Anadolu sevgisi — dörtlükte destan ve türkü sözcükleri sadece birer benzetme unsurudur; asıl anlatılmak istenen, Anadolu’ya duyulan derin bağlılık ve sevgidir.

8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 123 Cevapları Hecce Yayıncılık

3. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yüklem geçişlidir?

  1. Ağaca büyük bir dikkatle baktı.
  2. Evdeki çiçeklerimizin hepsi kurumuş.
  3. Erkenden bütün ödevlerimi bitirdim.
  4. Yolda eski bir arkadaşımla karşılaştık.

Kısa Cevap: Doğru cevap C şıkkıdır.

Cevap: C) Erkenden bütün ödevlerimi bitirdim — “bitirdim” fiili nesne alabilen (geçişli) bir fiildir, cümlede de “ödevlerimi” nesnesi vardır; diğer seçeneklerdeki yüklemler nesne almaz.

4. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yüklem etkendir?

  1. Evleri depremde yıkılmıştı.
  2. İftar hazırlığı tamamlandı.
  3. Birdenbire kapı açıldı.
  4. Konuşması beni çok etkiledi.

Kısa Cevap: Doğru cevap D şıkkıdır.

Cevap: D) Konuşması beni çok etkiledi — özne olan “konuşması” eylemi bizzat gerçekleştirir; diğer seçeneklerde özneler eylemden etkilenir, yani yüklemler edilgendir.

5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem geçişli olduğu hâlde nesne kullanılmamıştır?

  1. Arka taraftaki pencerenin camını kırmışlar.
  2. Hasta, şikâyetlerini uzun uzun anlattı.
  3. Ne zaman aradın?
  4. Tahtadaki yazıları hızlıca sildi.

Kısa Cevap: Doğru cevap C şıkkıdır.

Cevap: C) Ne zaman aradın? — “aramak” nesne alabilen geçişli bir fiildir ama bu cümlede nesne açıkça belirtilmemiş; diğer seçeneklerde nesne (camını, şikâyetlerini, yazıları) cümlede yer alıyor.

6. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi özne-yüklem ilişkisine göre edilgen, nesne-yüklem ilişkisine göre geçişsizdir?

  1. Kitap okumayı seviyorum.
  2. Eşyaların fazlası, ihtiyaç sahiplerine verildi.
  3. Tıkanan mutfak lavabosunu açtırdık.
  4. Akşam misafirlerimiz gelecek.

Kısa Cevap: Doğru cevap B şıkkıdır.

Cevap: B) Eşyaların fazlası, ihtiyaç sahiplerine verildi — “verildi” edilgen çatılı bir fiildir (özne işi yapan değil kendisine iş yapılandır) ve cümlede doğrudan bir nesnesi olmadığı için geçişsizdir.

7. Aşağıdakilerden hangisi isim cümlesidir?

  1. İşim gücüm budur benim.
  2. Gökyüzünü boyarım her sabah.
  3. Deniz yırtılır, kimi zaman.
  4. Bilmezsiniz kim diker, ben dikerim.

Kısa Cevap: Doğru cevap A şıkkıdır.

Cevap: A) İşim gücüm budur benim — yüklem olan “budur” ek fiil almış isim soylu bir sözcüktür; diğer seçeneklerin yüklemi çekimli fiildir.

8. Aşağıdakilerden hangisi fiil cümlesidir?

  1. Bugünlerde bir akım var.
  2. Tiyatro bir eğlencedir.
  3. Tiyatro, kişinin sınırlarını genişletir.
  4. Tiyatro, sanatın tümü gibi bir okuldur.

Kısa Cevap: Doğru cevap C şıkkıdır.

Cevap: C) Tiyatro, kişinin sınırlarını genişletir — yüklem olan “genişletir” çekimli bir fiildir; diğer seçeneklerde yüklem isim soyludur.

8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 124 Cevapları Hecce Yayıncılık

9. Aşağıdakilerden hangisinde bitmemiş bir cümle vardır?

  1. Can çıkmayınca huy çıkmaz
  2. Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan
  3. Yuvarlanan taş yosun tutmaz
  4. Adam, adamdan korkmaz

Kısa Cevap: Doğru cevap B şıkkıdır.

Cevap: B) Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan — bu atasözünde yüklem söylenmeden bırakılmış (“…bulaşır” gibi bir yüklem eksiktir); diğer seçenekler yüklemi tam, bitmiş cümlelerdir.

10. Yüklemi isim soylu sözcükten oluşan cümlelere “isim cümlesi”, yüklemi fiil olan cümlelere ise “fiil cümlesi” denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisi yükleminin türü yönüyle diğerlerinden farklıdır?

  1. Küs olan kardeşler birbiriyle anlaştı.
  2. Dünyanın en güzel kokusu gül kokusudur.
  3. Bana hediyesi bir kutu kalemmiş.
  4. Heyecan verici bir yarıştı.

Kısa Cevap: Doğru cevap A şıkkıdır.

Cevap: A) Küs olan kardeşler birbiriyle anlaştı — yüklem olan “anlaştı” çekimli bir fiildir, yani cümle fiil cümlesidir; diğer seçeneklerin yüklemi ek fiil almış isim soyludur (isim cümlesi).

11. Aşağıdakilerden hangisi kurallı cümledir?

  1. Eğlence, eğlence diyoruz boyuna.
  2. Biz de hazin bir kaderi var dergilerin.
  3. Çoğu bir mevsim yaşar, çiçekler gibi.
  4. Hayatı, eseri, davranışları zıtlıklarla doludur.

Kısa Cevap: Doğru cevap D şıkkıdır.

Cevap: D) Hayatı, eseri, davranışları zıtlıklarla doludur — yüklem cümlenin sonunda yer aldığı için kurallı (düz) cümledir; diğer seçeneklerde yüklem başta veya ortada olduğundan cümleler devriktir.

8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 124 Cevapları

12. Aşağıdaki “Edilgen Fiiller” kutusunu ve numaralı cümleleri inceleyiniz.

Edilgen Fiiller: Cümlede gerçek öznesi belli olmayan; eylemin bildirdiği işi yapan değil, işten etkilenen durumunda öznesi bulunan fiillere “edilgen çatılı fiiller” denir.

  1. Tüm çamaşırlar yıkandı.
  2. Akşama kadar soru çözdüm.
  3. Tüm param çalındı.
  4. Mülakat için hazırlandı.
  5. Giriş işlemleri yapıldı.

Numaralı cümlelerden hangileri edilgen çatılı değildir?

  1. 1, 3, 5
  2. 1, 4, 5
  3. 2 ve 3
  4. 2 ve 4

Kısa Cevap: Doğru cevap D şıkkıdır.

Cevap: D) 2 ve 4 — 2 numaralı cümlede özne eylemi bizzat kendisi yapar (etken çatı); 4 numaralı cümledeki “hazırlandı” ise edilgen değil dönüşlü çatılıdır (kişi kendi kendini hazırlamış). Bu yüzden bu iki cümle edilgen çatılı değildir.

13. Geçişli fiiller, nesne alabilen fiillerdir. Cümlede nesne varsa veya cümleye sonradan nesne eklenebiliyorsa cümlenin yüklemi geçişli bir fiildir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde buna benzer bir kullanım vardır?

  1. Babam seni sordu.
  2. Ara tatilde üç kitap okudum.
  3. Öğrenciler okul bahçesinde bekliyor.
  4. Bu sınavı geçtim.

Kısa Cevap: Doğru cevap C şıkkıdır.

Cevap: C) Öğrenciler okul bahçesinde bekliyor — “beklemek” nesne alabilen geçişli bir fiildir, ancak cümlede nesne açıkça verilmemiş; anlam olarak nesne sonradan eklenebilir (örneğin “servisi bekliyor”). Diğer seçeneklerde nesne zaten cümlede açıkça yer alıyor.

8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 125 Cevapları Hecce Yayıncılık

Mustafa Kemal Atatürk’ün “Türk dili, Türk milletinin kalbidir, zihnidir.” sözünden yararlanarak “Millî kültürün oluşmasında dilin önemi nedir?” sorusuna cevap olacak bir metni aşağıya yazınız.

Kısa Cevap: Dil, bir milleti bir arada tutan ve kültürünü nesilden nesile taşıyan en temel unsurdur.

Cevap: Dil, bir milletin ortak hafızasıdır; düşünceyi, duyguyu ve geçmişten gelen birikimi bugüne taşır. Atatürk’ün “Türk dili, Türk milletinin kalbidir, zihnidir.” sözü de bunu anlatır: ortak dil olmadan ortak kültür oluşamaz. Bir toplum dilini kaybederse tarihini ve kimliğini de kaybeder; bu yüzden dilimize sahip çıkmak millî kültürü geleceğe taşımanın ilk şartıdır.

Sonraki Ödevler