8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12-15-16-17-18-19 Cevapları Hecce Yayıncılık
Tuzağa Düşen Ceylan Metni Cevapları
1. Tema Erdemler: Şiirde farklı türden hayvanların zor günlerde birbirlerine yardım etmesi anlatılmaktadır. Bu metin ile birlikte iş birliği yapmanın ve dayanışmanın önemi vurgulanmaktadır.
İçindekiler
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12 Cevapları Hecce Yayıncılık
Hazırlık Çalışması
1. Mevlana’nın “Bir mum, diğer mumu tutuşturmakla ışığından bir şey kaybetmez.” sözünden ne anlıyorsunuz? Düşüncelerinizi açıklayınız.
Kısa Cevap: Bir mumun ışığı azalmadan başka mumu tutuşturması gibi, insan da yardım ettiğinde kendinden bir şey kaybetmez.
Cevap: Bu söz, iyiliğin paylaşıldıkça çoğaldığını anlatır. Bir mum başkasını tutuştursa da ışığından kaybetmediği gibi, insan da yardım ettiğinde kendinden bir şey kaybetmez.
2. İnsanların neden yardımlaşmaya ihtiyacı vardır? Yardıma ihtiyaç duyduğunuz durumlar oldu mu? Anlatınız.
Kısa Cevap: İnsan tek başına her işin üstesinden gelemediği için yardımlaşmaya ihtiyaç duyar; ben de matematik dersinde arkadaşımın yardımına ihtiyaç duymuştum.
Cevap: İnsan her konuda tek başına yeterli olamaz; bu yüzden birbirimizden bilgi ve destek almaya ihtiyaç duyarız. Ben de matematikte takıldığım bir konuyu arkadaşımın sabırla anlatmasıyla öğrendim.
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları Hecce Yayıncılık
1. Etkinlik
Okuduğunuz şiirdeki anlamını bilmediğiniz kelime ya da kelime gruplarını aşağıya yazınız. Bunların anlamlarını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlükten kontrol ediniz.
Kelime/Kelime Grubu: tosbağa
Tahmini Anlamı: kaplumbağa
Cümlem: Bahçedeki tosbağa yavaş yavaş yürüyerek gölgeye çekildi.
Kelime/Kelime Grubu: kenar mahallesi
Tahmini Anlamı: şehrin merkezden uzak, dış kısımlarında kalan semti
Cümlem: Dedemler, şehrin kenar mahallesinde küçük bir evde otururlardı.
Kelime/Kelime Grubu: çayır
Tahmini Anlamı: çimenlik, otlak yer
Cümlem: Koyun sürüsü sabahtan beri çayırda otluyordu.
Kelime/Kelime Grubu: keder
Tahmini Anlamı: üzüntü, acı
Cümlem: Sevdiği kitabı kaybedince derin bir kedere kapıldı.
Kelime/Kelime Grubu: kır
Tahmini Anlamı: şehir dışındaki doğal, yeşil açık alan
Cümlem: Hafta sonu ailecek kıra gidip çadır kurduk.
Kelime/Kelime Grubu: alçak
Tahmini Anlamı: yerden yüksekliği az olan, aşağıda bulunan
Cümlem: Kartal, önce alçaktan uçtu sonra iyice yükseldi.
Kelime/Kelime Grubu: hışım
Tahmini Anlamı: öfke, hiddet
Cümlem: Kapıyı hışımla çarparak dışarı çıktı.
Kelime/Kelime Grubu: hane
Tahmini Anlamı: ev, konut
Cümlem: Bu sokakta toplam on iki hane var.
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları Hecce Yayıncılık
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları şiire göre cevaplayınız.
1. Anlatılan olay nerede geçmektedir?
Kısa Cevap: Olay, Ormanistan adlı hayali bir yerin kenar mahallesindeki bir evde geçiyor.
Cevap: Şiirde anlatılanlar, Ormanistan denilen hayali bir ülkenin kenar mahallesinde, ceylan, fare, karga ve tosbağanın birlikte yaşadığı bir evin çevresinde geçmektedir. Olaylar buradan ormana, avcının bulunduğu alana doğru genişler.
2. Şiirin kahramanları hangi varlıklardır?
Kısa Cevap: Şiirin başkahramanları ceylan, fare, karga ve tosbağadır.
Cevap: Şiirin dört başkahramanı ceylan, fare, karga ve tosbağadır. Bunların yanı sıra olaya karışan av köpeği ile avcı da şiirdeki diğer varlıklardır.
3. Şiirde adı geçen varlıklar arasında nasıl bir yardımlaşma ve dayanışma vardır?
Kısa Cevap: Dört arkadaş, tuzağa düşen dostlarını kurtarmak için görev paylaşarak birlikte hareket eder.
Cevap: Ceylan tuzağa düşünce karga durumu fare ve tosbağaya haber verir; fare ipleri kemirip onu kurtarır. Sonra tosbağa da avcıya yakalanınca arkadaşları aynı dayanışmayla onu kurtarır.
4. Hayvanlar, tuzağa düşen dostlarını nereden ve nasıl kurtarmıştır?
Kısa Cevap: Ceylanı ormandaki tuzaktan, tosbağayı da avcının çantasından fare ipleri ve çantayı kemirerek kurtarmıştır.
Cevap: Ceylan ormanda avcının kurduğu tuzağa düşünce durumu gören karga haberi hemen fare ve tosbağaya ulaştırır. Fare, tuzağın iplerini kemirerek ceylanı kurtarır. Hikayenin ilerleyen bölümünde bu kez tosbağa avcının çantasına düşer; fare yine yetişip çantayı kemirerek tosbağayı da kurtarır.
5. Metinde kullanılan “kırt kırt, fırt fırt, akıl fikir” gibi ikilemelerin metne katkısını açıklayınız.
Kısa Cevap: Bu ikilemeler şiire ses ve hareket katarak anlatımı daha canlı hale getirir.
Cevap: “Kırt kırt” ve “fırt fırt” gibi ikilemeler farenin kemirme sesini ve kargının kanat çırpışını taklit ederek okuyucunun olayı gözünde canlandırmasını sağlar. “Akıl fikir” gibi ikilemeler ise anlatımı pekiştirip şiire bir ahenk katar. Böylece şiir hem daha etkili hem de daha akılda kalıcı olur.
3. Etkinlik
Okuduğunuz şiirin konusunu ve ana duygusunu aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: Şiir, dört hayvan arkadaşın tuzağa düşen dostlarını birlikte kurtarmasını anlatır; ana duygusu dostluk ve dayanışmadır.
Şiirin Konusu: Dört hayvan arkadaşın (ceylan, fare, karga, tosbağa) tuzağa düşen dostlarını kurtarmak için birlikte hareket etmesi.
Şiirin Ana Duygusu: Dostluk, dayanışma ve karşılıksız yardımlaşmanın verdiği mutluluk.
4. Etkinlik
Okuduğunuz şiire uygun yeni başlıklar bularak bu başlıkları aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: Şiire uygun başlıklar olarak “Dört Dost Bir Yürek” ve “Zor Günde Belli Olan Dostluk” yazılabilir.
Cevap:
- Dört Dost Bir Yürek
- Zor Günde Belli Olan Dostluk
5. Etkinlik
Aşağıya okuduğunuz şiirle ilgili üç soru yazınız. Yazdığınız soruları arkadaşlarınıza sorarak onlardan cevaplamalarını isteyiniz.
1. Soru: Ceylan ormanda kimden kaçmaktadır?
Kısa Cevap: Avcının köpeğinden kaçmaktadır.
2. Soru: Ceylanı tuzaktan kim kurtarmıştır?
Cevap: Ceylanı fare ile karga birlikte kurtarmıştır.
3. Soru: Avcı, ceylan elinden kaçınca hangi hayvanı yakalamıştır?
Cevap: Avcı, tosbağayı yakalamıştır.
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları Hecce Yayıncılık
6. Etkinlik
a) Aşağıda okuduğunuz şiirden bazı dizeler verilmiştir. Bu dizelerde bulunan söz sanatlarını belirleyerek dizelerin altına yazınız.
Mutludur ceylan ile fare / karga ve tosbağa şen
Cevap: Bu dizede teşhis (kişileştirme) sanatı var.
“Ceylan nerede kaldı?” der fare / “Başına bir iş gelmesin sakın!”
Cevap: Bu dizede intak (konuşturma) ve teşhis sanatı var.
Alçaktan uçarak, yüksekten uçarak
Cevap: Bu dizede tezat (zıtlık) sanatı var.
“İyi tanırım ceylanı,” der tosbağa
Cevap: Bu dizede intak ve teşhis sanatı var.
Ceylan, fare, karga ve tosbağa
Ormanistan’ın bir kenar mahallesinde
aynı evde yaşıyorlar kardeş kardeşe.
Cevap: Bu dizelerde teşhis ve benzetme sanatı var.
b) Siz de aşağıda verilen söz sanatlarının karşısına şiirden örnekler yazınız.
Kişileştirme: aynı evde yaşıyorlar kardeş kardeşe
Konuşturma: “Ceylan nerede kaldı?” der fare
Tezat: biraz kuzeye gider, biraz güneye / doğu-batı derken, bir de bakar
7. Etkinlik
Sınıfınızda “yardımlaşma” konulu bir konuşma yapınız.
Konuşmanızda yaratıcı konuşma stratejisini uygulayınız. Bu stratejiyi uygulayabilmek için sizden önce konuşan arkadaşlarınızın anlattıklarını dikkatlice dinleyiniz. Arkadaşlarınızın anlattıklarından yararlanarak konuyla ilgili olay, durum veya kişilere yeni bir bakış açısıyla bakılmasını sağlayınız. Konuşmalarınızda yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullanmaya özen gösteriniz.
Kısa Cevap: Konuşmada, yardımlaşmanın insanları birbirine bağlayan en güçlü değerlerden biri olduğu ve küçük bir yardımın bile büyük fark yaratabileceği anlatılıyor.
Cevap:
Yardımlaşmanın Gücü
Değerli arkadaşlarım, yardımlaşma bir toplumu ayakta tutan en güçlü bağlardan biridir; tek başımıza her işin üstesinden gelemeyiz, birimizin eksiğini bir başkası tamamlar. Küçük bir yardım bile büyük fark yaratabilir; bir arkadaşıma ödevinde yardım ettiğimde onu mutlu edince iyi hissetmiştim. Bu yüzden destek olmaktan çekinmemeliyiz, bugün yardım eden yarın yardım görebilir.
8. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 18-19 Cevapları Hecce Yayıncılık
8. Etkinlik
Yardımlaşma kelimesinin size çağrıştırdıklarını kavram haritasına yazınız. Aşağıya yazdığınız kelimelerin de içinde bulunduğu bir şiir yazınız. Şiirinizi arkadaşlarınıza okuyunuz ve sınıf panosuna asınız.
Kısa Cevap: Kavram haritasında paylaşma, dostluk, fedakarlık ve dayanışma kelimeleri yer alır; “Elimi Uzatırım” adlı şiirde ise zor günde bir dosta ekmeğini paylaşıp elini uzatan biri anlatılır.
Kavram Haritası (Yardımlaşma): Paylaşma, Dostluk, Fedakarlık, Dayanışma
Elimi Uzatırım
Bir dostum düşse yola,
Koşar giderim hemen dara.
Paylaşırım ekmeğimi,
Fedakarlık katarım her ana.
Dostluk büyür dayanışmayla,
Elim hep uzanır sana.
9. Etkinlik
a) Aşağıdaki cümlelerde geçen kelimelerden isim ve fiil olanların altlarını çiziniz. Bu kelimeleri birbirinden ayıran özellikleri belirleyiniz.
Aynı evde yaşıyorlar kardeş kardeşe.
Akıllarında yok tuzağa düşme endişesi.
Kısa Cevap: Birinci cümlede isimler “ev, kardeş”, fiil “yaşıyorlar”dır; ikinci cümlede isimler “akıl, tuzak, düşme, endişe”dir, çekimli bir fiil yoktur.
Cevap: Birinci cümlede “ev” ve “kardeş” varlığın adı olduğu için isim, “yaşıyorlar” ise “yaşamak” fiilinin çekimli hali olduğu için fiildir. İkinci cümlede “akıl, tuzak, endişe” isimdir; “düşme” fiil kökünden türese de burada hareketin adını karşıladığından isim gibi kullanılmıştır. Fiiller zaman ve kişi eki alır, isimler hal eki alsa da zaman bildirmez.
b) Aşağıdaki cümlelerde fiilden türediği halde fiiller gibi çekimlenemeyen, cümlede isim soylu kelimeler gibi görevler üstlenen kelimelerin altı çizilmiştir. Bu kelimeleri inceleyiniz.
Bol sohbetli gece oturmalarının yerini, ailece televizyon seyretmeler aldı.
Kitle iletişim araçlarının kişiler arası çatışmaya sebep olması günümüzün önemli bir sorunudur.
İnsanlar okunan bir kitabı ya da anlatılan bir masalı dinleyince bilgi edinirler.
c) Aşağıdaki cümlelerde yer alan fiilimsilerin altını çiziniz.
Kısa Cevap: Cümlelerdeki fiilimsiler (sallaya sallaya, bulmak, uçarak, atlayarak) altı çizilerek işaretlendi.
Cevap:
- Ceylan, bir gün çayıra iner / kuyruğunu sallaya sallaya
- Bulmak için izini kardeşimin / bütün Ormanistan’ı dolaşırdım.
- Alçaktan uçarak, yüksekten uçarak / bulutların üzerinden atlayarak
