5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 154-155-156-157-158. Cevapları
Altı Üstü Bir Yarış Dinleme Metni Cevapları
3. Tema- Duygularımı Tanıyorum: Bisiklet yarışını kaybedince öfkesine yenilen Yiğit’in yaşadıklarını dinliyor, öfke kontrolü için başvurulan yöntemleri inceliyor ve söz varlığımızı deyim ile atasözü anlamlarıyla, noktalama işaretlerimizi de ünlem ile uzun çizginin görevleriyle zenginleştiriyoruz.
Sonraki Sayfalar: 159-160-161-162-163-164
İçindekiler
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 154 Cevapları Birinci Kitap
Keşif Yolculuğu
› “Bu Görev Bizim” bölümünde verilen atasözlerinin anlamını arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kısa Cevap: “Keskin sirke küpüne zarar.” sinirli kişinin en çok kendine zarar verdiğini, “Bin nasihatten bir musibet iyidir.” başa gelen olayın öğütten daha etkili olduğunu anlatır.
Cevap: “Keskin sirke küpüne zarar.” atasözü, öfkesine hakim olamayan kişinin en çok kendine zarar verdiğini anlatır. “Bin nasihatten bir musibet iyidir.” atasözü ise insanın başına gelen bir olaydan, binlerce öğütten daha çok ders çıkardığını anlatır.
› Daha önce hiç yarışa katıldınız mı? Katıldıysanız ne tür bir yarışa katıldığınızı söyleyiniz.
Kısa Cevap: Evet, daha önce okulumda düzenlenen bir koşu yarışına katıldım.
Cevap: Evet, daha önce yarışa katıldım. Okulumuzda düzenlenen bir koşu yarışına katılmış ve elimden geleni yapmıştım.
› Yarış öncesi, sırası ve sonrasında neler hissettiğinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kısa Cevap: Yarış öncesi heyecan, yarış sırasında gerginlik, yarış sonrasında ise emeğimin karşılığını almanın mutluluğunu hissettim.
Cevap: Yarıştan önce hem heyecanlanmış hem de biraz endişelenmiştim. Yarış sırasında tüm dikkatimi vermeye çalıştım. Yarış bittiğinde ise dereceye giremesem de elimden gelenin en iyisini yaptığım için mutlu oldum.
✓ Anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını işaretleyiniz. Ardından bunlara ve anlamlarına yönelik tahminlerinizi 1. Etkinlik’teki ilgili alana yazınız.
✓ Dinlemeye ayıracağınız süreyi ve dinleme şeklinizi belirledikten sonra dinleme esnasında kullanacağınız materyalleri seçiniz.
✓ Karekodu okutarak metni dinleyiniz.
✓ Dinleme sürecinizi tema sonundaki “Dinleme/İzleme Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz.
Altı Üstü Bir Yarış
“Altı Üstü Bir Yarış” (Özden Sayın) adlı bu dinleme metni, mahallesinde düzenlenen bisiklet yarışını hırsla kazanmak isteyen Yiğit adlı bir çocuğu anlatır. Yarışı kaybeden Yiğit öfkeyle bisikletine zarar verir, ardından pişman olup babaannesinden öğüt alır ve babasına olanları anlatıp özür dileyerek bu deneyimden ders çıkarır.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 155 Cevapları Birinci Kitap
1. Etkinlik
a. Metni dinlerken anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını aşağıya not ediniz. Bu kelime ve kelime gruplarının anlamlarını metnin bağlamından hareketle tahmin edip karşılarına yazınız.
Cevap:
- fiyakalı: Gösterişli, göz alıcı.
- kavlatmak: Boyanın kabarıp dökülmesine yol açmak.
- enkaz: Yıkılan bir şeyden geriye kalan parçalar.
- tırabzan: Merdiven kenarındaki korkuluk.
- telafi etmek: Bir kaybı ya da zararı gidermek.
b. Tahminlerinizi arkadaşlarınızla sözlü olarak paylaşınız ve öğretmeninizden yardım alarak doğrulayınız.
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruların cevaplarını dinlediğiniz metinden hareketle defterinize yazınız.
1. Yiğit’in yarış öncesi, sırası ve sonrasında hangi duyguları yaşadığını ayrı ayrı belirtiniz.
Kısa Cevap: Yarış öncesi heyecan ve hırs, yarış sırasında hırs, yarış sonrası öfke ve pişmanlık yaşamıştır.
Cevap: Yarış öncesinde yarışı uzun zamandır beklediği için heyecanlı ve hırslıydı. Yarış sırasında kazanmak için hırsla pedallara asıldı. Yarış sonrasında önce öfkelendi, bisikletine zarar verince de pişmanlık ve telaş duydu.
2. Yiğit yarıştan eve gelince ne yaptı?
Kısa Cevap: Yiğit yarıştan eve gelince öfkeyle bisikletini tekmeleyip zarar verdi.
Cevap: Yiğit yarışı kaybettikten sonra tüm öfkesini kırmızı bisikletinden çıkardı; tekmeleriyle jantlarını yamultup yepyeni boyalarını kavlattı.
3. Yiğit’in bisikleti nasıl satın alınmıştır?
Kısa Cevap: Yiğit’in biriktirdiği harçlıkların üzerine babası tamamlayarak alınmıştır.
Cevap: Yiğit bisiklet için harçlıklarını biriktirmişti. Babası da eksik kalan parayı tamamlayarak oğlunun sevincini yarım bırakmamıştı.
4. Babaannesi Yiğit’e hangi atasözü ile öğüt vermiştir?
Kısa Cevap: Babaannesi Yiğit’e “Bir musibet bin nasihatten yeğdir” ve “Öfkeyle kalkan zararla oturur” atasözleriyle öğüt vermiştir.
Cevap: Babaannesi, yaşadığı olaydan ders çıkarması için Yiğit’e “Bir musibet bin nasihatten yeğdir” ve “Öfkeyle kalkan zararla oturur” atasözlerini söyleyerek bundan sonra öfkesine hakim olması gerektiğini öğütlemiştir.
5. Yiğit, yaşadıklarını ilk kez kiminle paylaşmıştır?
Kısa Cevap: Yiğit, yaşadıklarını ilk kez babaannesiyle paylaşmıştır.
Cevap: Yiğit, kapıyı açan babaannesine yaşadığı her şeyi bir çırpıda anlatmış; babaannesinin öğütlerinin ardından akşam eve gelen babasına da olanları anlatmıştır.
3. Etkinlik
Dinlediğiniz metinden hareketle aşağıda eksik bırakılan gerekçelendirme ifadelerini örnekteki gibi tamamlayınız.
Cevap:
- Yiğit’in dürüst biri olduğunu babasına gerçekleri olduğu gibi anlatmasından anladım. (Örnek)
- Yiğit’in hırslı davrandığını kaybedince bisikletine zarar vermesinden anladım.
- Yiğit’in arkadaşlarının onu sakinleştirmeye çalıştığını altı üstü bir yarış demelerinden anladım.
- Babaannesinin Yiğit’e karşı hoşgörülü olduğunu “Gel de biraz konuşalım, dertleşelim.” demesinden anladım.
- Yiğit’in yaşadığı olaydan ders çıkardığını babasından özür dileyip zararı telafi edeceğini söylemesinden anladım.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 156 Cevapları Birinci Kitap
4. Etkinlik
Dinlediğiniz metnin serim, düğüm ve çözüm bölümlerinde neler yaşandığını yazınız.
Cevap:
- Serim: Yiğit, arkadaşlarıyla bisiklet yolunda yapacağı yarışı uzun zamandır beklemektedir. Hırsla yarışır ama yarışı kaybeder.
- Düğüm: Eve gelince öfkeyle bisikletine zarar verir. Sonra pişman olur, babasına ne diyeceğini düşünüp telaşlanır. Babaannesi onu dinleyip öğüt verir.
- Çözüm: Yiğit babasına her şeyi dürüstçe anlatıp özür diler ve zararı telafi edeceğini söyler. Babası ona sarılıp oğlunun büyüdüğünü söyler.
5. Etkinlik
a. Dinlediğiniz metinden alınan aşağıdaki cümlelerde yer alan söz varlığı unsurlarını (deyim, atasözü, kalıp söz) belirleyip örnekteki gibi yazınız. Ardından bu söz varlığının anlamını işaretleyiniz.
Cevap:
| Cümle | Söz Varlığı | Anlam |
|---|---|---|
| Eve dönene kadar hırsından kendini yiyip bitirdi. | kendini yiyip bitirmek | B) Açığa vurmadan içten içe üzülmek |
| Apartmanın giriş katında ne yapacağını bilemez halde dört döndü. | dört dönmek | A) Telaş içinde çare aramak |
| Babaannesine başından geçen her şeyi bir çırpıda anlattı. | bir çırpıda | C) Çabucak |
| Arkadaşları, “Altı üstü bir yarış, Yiğit.” diyerek onu teselli etti. | altı üstü | D) Olup olacağı; alt yanı, alt tarafı |
| Babaannesi, “Bir musibet bin nasihatten iyidir.” dedi. | Bir musibet bin nasihatten iyidir. | B) Yaşanan olaylar, öğütlerden çok daha etkilidir. |
| Babaannesi, “Öfkeyle kalkmayasın ki zararla oturmayasın.” dedi. | Öfkeyle kalkan zararla oturur. | D) Öfkesine kapılarak iş gören sonunda güç duruma düşer. |
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 157 Cevapları Birinci Kitap
b. Bu söz varlığı unsurlarından temayla uyumlu olanları belirleyiniz ve belirlediğiniz söz varlığı unsurları ile ilgili başka atasözü, deyim, kalıp söz biliyorsanız arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kısa Cevap: “Kendini yiyip bitirmek” ve “Öfkeyle kalkan zararla oturur.” duygularla ilgili olduğu için temayla uyumludur.
Cevap: Temamız duygularla ilgili olduğu için “kendini yiyip bitirmek” ve “Öfkeyle kalkan zararla oturur.” temayla uyumludur. Bunlarla ilgili “Keskin sirke küpüne zarar.” atasözünü ve “öfkesi burnunda olmak” deyimini biliyorum.
6. Etkinlik
a. Öfke kontrolünü sağlamak için başvurulan aşağıdaki yöntemleri okuyunuz.
3 Adımda Öfkeyle Baş Edelim
1. Mola Verin!
Öfkelendiğinizi hissettiğinizde bir dakika durun ve derin nefes alın. Bu kısa kesinti, ani ve istenmeyen bir tepkinin önlenmesine yardımcı olabilir.
2. Hislerinizi İfade Edin!
Öfkenizi ifade etmenin sağlıklı yollarını bulun. Güvendiğiniz bir arkadaşınız veya aile üyenizle duygularınız hakkında konuşmak sizi rahatlatıp olaylara farklı bakış açısıyla bakmanızı sağlayabilir.
3. Hareket Edin!
Rahatlamanızı ve gevşemenizi sağlayacak etkinliklere katılın. Egzersiz yapmak, müzik dinlemek veya bir hobi edinmek vb. öfkenin artmasını önleyebilir.
b. Sağlıklı bir iletişim kurabilmek için öfkemizi kontrol altında tutmanın önemini kısaca açıklayınız.
Kısa Cevap: Öfkemizi kontrol altında tutmazsak karşımızdakini kırıcı sözler söyleyebiliriz, bu yüzden sağlıklı iletişim için öfke kontrolü gereklidir.
Cevap: Öfkeliyken söylediğimiz sözler genellikle kaba ve incitici olur, bu da karşımızdaki kişiyle aramızı bozabilir. Öfkemizi kontrol altında tutarsak düşüncelerimizi daha sakin ve anlaşılır bir dille aktarabilir, böylece sağlıklı bir iletişim kurabiliriz.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 158 Cevapları Birinci Kitap
7. Etkinlik
a. Ünlem ve uzun çizgi işaretlerinin aşağıda verilen işlevlerini ve bunlara ait örnekleri oklar yardımıyla eşleştiriniz. Bu işlevlere yönelik siz de defterinize birer örnek cümle yazınız.
Cevap:
- Duyguları anlatan cümle veya ibarelerin sonuna konmak → “Yaşasın, kampa gidiyoruz!” → Örnek cümlem: Ne güzel bir sürpriz bu!
- Seslenme ve hitap cümlelerinin sonuna konmak → “Ey Kahraman Türk Askeri!” → Örnek cümlem: Sevgili öğrenciler!
- Uyarı cümlelerinin sonuna konmak → “Dikkat, yol çalışması var!” → Örnek cümlem: Dikkat, zemin kaygan!
- Satır başına alınan konuşmaları göstermek → “Annesi, Ali’nin yanına gitti: — Bugün neden bu kadar mutsuz görünüyorsun?” → Örnek cümlem: Öğretmen sınıfa girdi: — Bugün konumuzu tekrar edelim.
Konuşalım
Soru sormak; kim, ne, nerede, ne zaman, neden, nasıl gibi soru ifadeleri yoluyla konuşmayı sürdürmek, bilgi öğrenmek, anlamadığımız bir şeyi açıklığa kavuşturmak veya karşımızdaki kişinin ne düşündüğünü öğrenmek amacıyla yaptığımız bir eylemdir.
8. Etkinlik
a. Aşağıda verilen örnek olayı inceleyiniz.
“Okullar arası bilgi yarışması için takım kurma görevi size verildi. Sınıfınızda sessiz ve içine kapanık ama yarışmada çok başarılı olacağına inandığınız bir arkadaşınız var. Onu cesaretlendirip takıma katılmaya ikna etmek için onunla konuşmanız gerekiyor.”
b. Bir arkadaşınızla yukarıdaki olaydan hareketle doğaçlama bir konuşma yapınız. Konuşmanızda aşağıdaki yönergeleri dikkate alınız.
- Konuyla ilgili önceki deneyimlerinizden de yararlanarak kısa süreli bir ön hazırlık yapınız.
- İletişimi devam ettirmek amacıyla uygun sorular sorunuz.
- Konuşmanızı duygu ve düşüncelerinizi yansıtacak şekilde sonlandırınız.
Kısa Cevap: Arkadaşıma sorular sorarak onu bilgi yarışması takımına katılmaya ikna ettim.
Cevap:
— Merhaba, bilgi yarışması için bir takım kuruyoruz. Sen de katılmak ister misin?
— Bilmiyorum, kalabalık önünde heyecanlanıyorum.
— Derslerde çok başarılısın. Heyecanını birlikte çalışarak yenebiliriz, ne dersin?
— Peki, deneyeyim. Bana güvendiğin için teşekkür ederim.
c. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi sonraki etkinliklerde geliştirmeye çalışınız.
Kısa Cevap: Konuşmam anlaşılırdı ancak öğretmenim daha akıcı konuşmam gerektiğini söyledi.
Cevap: Öğretmenimin geri bildirimine göre konuşmam anlaşılır ve ikna ediciydi. Ancak daha akıcı konuşmam ve beden dilimi daha etkili kullanmam gerektiğini söyledi. Bir sonraki etkinlikte buna dikkat edeceğim.
Sonraki Sayfalar: 159-160-161-162-163-164
