5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 165-166-167-168. Cevapları

Fahrünnisa Şiiri ve Üretim Zamanı Cevapları

3. Tema- Duygularımı Tanıyorum: Fahrünnisa’nın hikayesiyle özgüven ve gururun insan davranışlarını nasıl etkilediğini görüyor, ardından kendi duygularımızı bir şiirle anlatmayı ve altı şapkalı düşünme tekniğiyle mutluluk üzerine konuşma yapmayı öğreniyoruz.

Sonraki Sayfalar: 169-170-171-172-173

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 165 Cevapları Birinci Kitap

Okuma Keyfi

Metni noktalama işaretlerine dikkat ederek okuyunuz.

FAHRÜNNİSA

Sınıfta ön sıralarda otururdu; fakat öyle iddiasız, öyle içine gömülü bir hâli vardı ki, ilk bakışta, dersleriyle pek dost olmadığını ve derse kaldırılmaktan hiç de hoşlanmayacağını sanabilirdiniz. En basit, en kolay konularda; bütün arka sıraların el kaldırdığı zamanlarda bile, o; önüne bakar, susardı.

Birkaç defa özellikle onun yüzüne bakmış:
— Kim bu konuyu anlatmak ister?.. diye sormuştum.
O, aynı suskun, ilgisiz tavrı muhafaza etmişti.
Bir seferinde:
— Siz anlatınız! dedim.
Gafil avlanmış gibi, birden hafifçe kızardı. Ürkek bir yüzle kalktı ve anlattı.

O anlattıkça şaşkınlığım ve sevincim artıyordu. Ömrümde bu kadar duyarak, kavrayarak, benimseyerek, ders anlatan öğrenci görmemiştim.

Haftalardan beri karşımda sessiz sessiz hatta cansız cansız oturan; sınıfta varlığıyla yokluğu eşit görülen; en heyecanlı derslerde bile yüzünün çizgileri kımıldamayan bu çocuk-genç kız, beni tam manasıyla şaşırtmıştı:
“Gafil avlanan” o değildi, bendim!

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 166 Cevapları Birinci Kitap

Yüzüne ilk defa dikkatle -ve sevmeye hazırlanarak- baktım.
(…)
Soluk, esmer bir yüz; hiçbir özelliği olmayan bir burun; kalınca, renksiz dudaklar… Fakat iri iri açılan kapkara gözlerinde güzellikten de fazla bir şey, sonsuz bir derinlik; insanı çekip götüren bir şey vardı.

Ona üç yıl hocalık ettim ve dostluğumuz günden güne arttı. Buna rağmen bir tek derste bile, onun, derse kalkmak için, ufacık bir arzu gösterdiğini görmek bana nasip olmadı.

Kaldırdığım derslerin hiçbirinde de en küçük bir ihmalini, yanlışını, bir tereddüdünü görmedim. Daima, o ilk günkü gafil avlanmış tavrı, pembeleşen ürkek yüzü ile kalkar ve muhakkak “çok iyi” bir ders anlatırdı.

Onun ürkek, iddiasız hâlinin: engin bir gururun maskesi olduğunu sonradan anladım. “En iyi” olamamak korkusu onu çekingen ve suskun yapıyordu.

Kendisine:
— Neden, derse kalkmak için hiçbir zaman istek göstermiyorsun? diye sorduğum zaman verdiği cevap, onun bu müthiş gururunu birden açığa vurmuştu.
— Buna nasıl cesaret edebilirim, hocam? Ya bir yanlışım çıkıverirse?..
— Ne olur Fahri?.. Öğrenci değil misin? Okula öğrenmek için, yanlışlarını düzeltmek için gelmiyor musun?..
— Fakat kendim kalkmak istersem, kendime tam manasıyla güveniyorum, karşımdakilere meydan okuyorum, demektir. Bu durumda biri eğer bir yanlış yaparsa gülünç olur, değil mi efendim? (…)

En hassas noktasını böylece anlamış olduktan sonra dostluğumuz daha derinleşti. O kadar ki, o; bana şiirlerini göstermeye başladı!
(…)
Fahrünnisa, lise gibi, edebiyat fakültesini de büyük bir başarı ile bitirdi.
Lisede benim, benden sonra da hocam Süleyman Şevket’in en değerli öğrencisi oldu.
Fakültede de, memleketin en yetkili profesörünün en iyi öğrencisi oydu.
Birkaç yıl sonra, onun güzel şiir kitabı beni Anadolu’nun bir köşesinde buldu; gözlerimi sevinç ve övünç yaşlarıyla doldurdu.

Daha sonra, önce de tahmin etmiş olduğum gibi, kendisini daha büyük, daha ciddi işlere verdi ve mesleğin “bilim yönü”nde derinleşme yolunu tuttu: Plânlı, devamlı, fakat son derece alçak gönüllü ve sessiz bir çalışma!..

Şimdi ben ondan, adını dünya edebiyat tarihlerinde sonsuzlaştıracak olan orijinal eserler bekliyorum.

Halide Nusret ZORLUTUNA
(Kısaltılmıştır.)

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 167 Cevapları Birinci Kitap

Üretim Zamanı

Yazma

a. Sevinç, hüzün, öfke, korku, umut gibi duygulardan birini seçiniz. Seçtiğiniz duyguyla ilgili aşağıdaki yönergeler doğrultusunda bir şiir yazınız.

• Şiirin yapısıyla ilgili öğrendikleriniz doğrultusunda şiirinizi yapılandırınız.
• Tema boyunca duygularla ilgili öğrendiklerinizi şiirinize yansıtınız.
• Deneyim ve gözlemlerinizi hayal gücünüzle birleştirerek ifadelerinizi zenginleştiriniz.
• Coşkulu bir şiir yazmaya çalışınız.
• Şiirinizde söz sanatlarına yer vermeye çalışınız.
• Temanın anahtar kavramlarını, yeni öğrendiğiniz kelime ve kelime gruplarını, atasözü, deyim vb. söz varlıklarını şiirinizde kullanmaya çalışınız.
• Atölye çalışmanızı öğretmeninizin verdiği sürede tamamlamaya özen gösteriniz.

Kısa Cevap: Sevinç duygusunu seçerek güzel bir haber karşısında yaşanan coşkuyu anlatan bir şiir yazdım.

Cevap:

Sevinç

Güneş doğar içimde bir kuş gibi öter,
Kalbim çırpınır sanki bahar gelmiş de erken.
Gülüşüm yayılır çiçekler gibi köşe köşe,
Sevinç dediğin bu işte, can bulur her nefeste.

Bir haber gelir de yüzüm ışıldar birden,
Ayaklarım yerden kesilir, uçarım sevinçten.
Paylaştıkça çoğalır, bilirim bu tatlı sırrı,
Sevinç, gönülden gönüle taşınan bir kıvılcım.

b. Yazdığınız şiiri aşağıdaki ölçekte verilen ölçütlere göre değerlendiriniz. Ölçeğin sonuçlarından hareketle güçlü yönlerinizi belirleyiniz. Geliştirilmesi gereken yönlerinizi öğretmeninizin geri bildirimleriyle sonraki yazma etkinliklerinde geliştirmeye çalışınız.

Cevap:

c. Yazdığınız şiiri sınıf panonuzda veya uygun dijital ortamda paylaşınız.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 168 Cevapları Birinci Kitap

Konuşma

a. Altı şapkalı düşünme tekniği ve aşağıdaki yönergeler doğrultusunda mutlulukla ilgili düşüncelerinizi içeren bir konuşma yapınız.

• Altı kişilik bir grup oluşturunuz.
• Hangi renk şapkaya göre düşüncelerinizi ifade edeceğinizi belirleyiniz.
• Kısa süreli bir zihinsel hazırlıkla şapkanın özelliğine ve şapkanın konusuna uygun biçimde söyleyeceklerinizi belirleyiniz.
• Temanın anahtar kelimelerini, yeni öğrendiğiniz kelime ve kelime gruplarını kullanmaya özen gösteriniz.

Altı şapkalı düşünme tekniğinde renkler şöyle tanımlanır:

• Kırmızı şapka: Duygusal şapkadır, konuya duygusal açıdan yaklaşır.
• Beyaz şapka: Tarafsız şapkadır, konuyu bilimsel açıdan değerlendirir.
• Siyah şapka: Kötümser şapkadır, konunun olumsuz yönlerine vurgu yapar.
• Sarı şapka: İyimser şapkadır, konunun olumlu yönlerini ele alır.
• Yeşil şapka: Yenilikçi şapkadır, konuyla ilgili alternatifleri açıklama imkanı sağlar.
• Mavi şapka: Yönetici şapkadır, konuya genel bir bakış açısıyla bakarak konunun bütününü görür.

• Beyaz Şapka: Mutluluk hakkında bildiklerinizi ve bilmek istediklerinizi paylaşınız.
• Kırmızı Şapka: Mutluluk hakkında hissettiklerinizi paylaşınız.
• Siyah Şapka: Mutlulukla ilgili olumsuz düşünceleri söyleyiniz.
• Sarı Şapka: Mutluluğun faydalarını ve olumlu yönlerini ifade ediniz.
• Yeşil Şapka: Mutluluğun nasıl çoğaltılabileceği ile ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz.
• Mavi Şapka: Tartışmayı özetleyiniz ve süreç hakkında geri bildirimde bulununuz.

Kısa Cevap: Altı kişilik grubumuzda her arkadaşım bir şapkayı temsil ederek mutluluk hakkında görüşlerini sırayla paylaştı.

Cevap:

• Beyaz Şapka: Mutluluk, insanın kendini iyi ve huzurlu hissetmesidir. İnsanları en çok neyin mutlu ettiğini öğrenmek isterim.
• Kırmızı Şapka: Mutlu olduğumda içimde sıcak bir sevinç dalgası hissediyorum, bazen gözlerim doluyor.
• Siyah Şapka: Mutluluk bazen çok kısa sürüyor, onu kaybettiğimizde içimizde büyük bir boşluk oluşuyor.
• Sarı Şapka: Mutlu bir insan hem kendine hem çevresine daha iyi davranır, sağlığı ve motivasyonu artar.
• Yeşil Şapka: Küçük iyilikler yaparak ve sevdiklerimizle vakit geçirerek mutluluğumuzu çoğaltabiliriz.
• Mavi Şapka: Konuşmamızda mutluluğun hem duygusal hem kalıcı bir değer olduğu ortaya çıktı; hepimiz mutluluğu çoğaltmak için küçük adımlar atmalıyız.

b. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Bu yönlerinizi sonraki etkinliklerde geliştirmeye çalışınız.

Kısa Cevap: Öğretmenimin geri bildirimine göre duygularımı iyi ifade ettim ama bazen konudan uzaklaştım.

Cevap: Öğretmenimin geri bildirimine göre şapkamın özelliğine uygun konuştum ve mutluluğu farklı açılardan ele aldım. Ancak konuşmamı toparlarken sözü biraz uzattığımı, bu yüzden daha kısa ve öz cümleler kurmam gerektiğini söyledi. Bir sonraki konuşma etkinliğimde buna dikkat edeceğim.

Sonraki Sayfalar: 169-170-171-172-173

Sonraki Ödevler

• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 169-170-171-172-173. Cevapları 1. Kitap
• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 159-160-161-162-163-164. Cevapları 1. Kitap
• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 154-155-156-157-158. Cevapları 1. Kitap
• 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 148-149-150-151-152-153. Cevapları 1. Kitap