5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 169-170-171-172-173. Cevapları
Kontrol Noktası Cevapları
3. Tema- Duygularımı Tanıyorum: Kitabın son kontrol noktasında özgüvenin ne olduğunu, kelime anlamlarını tahmin etmeyi ve bir metnin bölümlerini ayırt etmeyi öğreniyor; duygularımızı yönetmeyi ve yazma, konuşma, okuma, dinleme becerilerimizi değerlendirmeyi bu ünitenin kapanışında pekiştiriyoruz.
Önceki Sayfalar 165-166-167-168
İçindekiler
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 169 Cevapları Birinci Kitap
Kontrol Noktası
KENDİME GÜVENİYORUM (Nesrin Özarslan’dan kısaltılmıştır.)
Metnin kısa özeti: Metin, öz güvenin insanın kendini olduğu gibi kabul edip bunu çevresine yansıtabilmesi olduğunu anlatır. Yazara göre öz güven doğuştan gelmez, zamanla gelişen bir özelliktir; kişinin ilgi alanlarını ve yeteneklerini keşfetmesiyle güçlenir. Metin, olumsuz iç sesi susturup kendimize karşı iyimser ve adil davranmamız gerektiğini vurgulayarak sona erer.
1. Aşağıdaki soruların cevaplarını metinden hareketle defterinize yazınız.
a) Yazar öz güveni nasıl tanımlamaktadır? Siz olsanız nasıl tanımlardınız?
Kısa Cevap: Yazara göre öz güven, kendini olduğu gibi kabul edip çevreye yansıtmaktır.
Cevap: Yazara göre öz güven, insanın kendini olduğu gibi tanıyıp kabul etmesi ve bunu çevresine yansıtabilmesidir. Ben olsam öz güveni, kişinin kendi değerinin farkında olarak başkalarının onayına ihtiyaç duymadan hareket edebilmesi olarak tanımlardım.
b) Yazara göre yeteneklerimizi keşfetmek için neler yapmalıyız?
Kısa Cevap: İlgi duyduğumuz alanları belirleyip bunları not ederek yeteneklerimizi keşfedebiliriz.
Cevap: Yazara göre öncelikle neye ilgi duyduğumuzu kendimize sormalı, yaparken zevk aldığımız etkinlikleri belirlemeliyiz. Gerekirse bunları bir kağıda yazarak ya da günlük tutarak kendimizi ve yeteneklerimizi daha iyi tanıyabiliriz.
c) Öz güven duygusunun yetersiz olması insanın günlük yaşamını nasıl etkileyebilir? Örneklerle açıklayınız.
Kısa Cevap: Öz güven eksikliği kişiyi başkalarının önünde çekingen davranmaya ve fırsatlardan kaçmaya iter.
Cevap: Öz güveni yetersiz olan bir kişi topluluk önünde konuşmaktan çekinebilir, hata yapmaktan korktuğu için yeni şeyler denemekten vazgeçebilir. Örneğin sınıfta bir sunum yapması gerektiğinde öz güvensiz bir öğrenci bildiklerini bile unutabilir ve elindeki fırsatı kaçırabilir.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 170 Cevapları MEB Yayınları
2. “Boyunla, kilonla, saçının ve gözünün rengiyle… barışık olman, onları kabul etmen demektir.”
a) “Barışık olmak” kelime grubunu, cümlede bu kelimeden hemen sonra geçen “kabul etmek” ifadesiyle birlikte değerlendirerek “barışık olmak” kelime grubunun anlamını tahmin ediniz.
Kısa Cevap: “Barışık olmak”, bir özelliğimizi olduğu gibi kabullenip ona karşı olumsuz bir tavır içinde olmamak demektir.
Cevap: “Kabul etmek” ifadesiyle birlikte düşününce “barışık olmak” kelime grubunun, bir özelliğimizi eleştirmeden ve ona kızmadan olduğu gibi benimsemek anlamına geldiğini tahmin ediyorum.
“Boyunla, kilonla, saçının ve gözünün rengiyle… barışık olman, onları kabul etmen demektir.”
b) “Donatmak” kelimesini, cümlede bu kelimeden hemen önce geçen “bilgi ve yetenek” kelimeleriyle birlikte değerlendirerek “donatmak” kelimesinin anlamını tahmin ediniz.
Kısa Cevap: “Donatmak”, bir kişiyi bilgi ve becerilerle geliştirip zenginleştirmek anlamına gelir.
Cevap: “Bilgi ve yetenek” kelimeleriyle birlikte düşününce “donatmak” kelimesinin, kendimizi yeni bilgiler ve beceriler kazanarak geliştirmek, güçlendirmek anlamına geldiğini tahmin ediyorum.
c) Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük kullanarak kontrol ediniz.
Cevap: TDK Güncel Türkçe Sözlük’e baktığımda “donatmak” kelimesinin “gerekli nitelikleri kazandırmak, güçlendirmek” anlamına geldiğini gördüm, tahminimin doğru olduğunu belirledim. “Barışık olmak” da sözlükte bir durumu kabullenmiş, ona alışmış olmak şeklinde açıklanıyor; bu da tahminimi doğruluyor.
3. a) Okuduğunuz metnin bölümlerini belirleyerek cümlelerdeki boşlukları doldurunuz.
Cevap:
- Okuduğunuz metinde giriş bölümünde öz güven kavramı tanıtılmıştır.
- Okuduğunuz metinde özgüvenin nasıl geliştirileceğini ve yeteneklerin nasıl keşfedileceğini anlatan paragrafları gelişme bölümüdür.
- Okuduğunuz metinde sonuç bölümünde öz güvenin insan yaşamındaki önemi ve öz güvenli olmanın gerekliliği öğüdü verilmiştir.
b) Metnin bölümleri arasındaki geçişler uygun bir şekilde yapılmış mıdır? Bölümler arasında düşünce akışı tutarlı mıdır? Söyleyiniz.
Kısa Cevap: Evet, bölümler arasındaki geçişler uygundur ve düşünce akışı tutarlıdır.
Cevap: Metnin bölümleri arasındaki geçişler uygun biçimde yapılmıştır. Bölümler arasında düşünce akışı tutarlıdır; her bölüm bir öncekini tamamlayarak ilerlemektedir.
4. Metinden alınan aşağıdaki cümlelerde yazar hangi düşünceyi geliştirme yollarından yararlanmıştır? Boş bırakılan yerlere yazınız.
Cevap:
- “Örneğin Lionel Messi kendisini futbolda değil de teniste geliştirmeye çalışsaydı acaba neler olurdu?” cümlesinde örnekleme kullanılmıştır.
- “Tıpkı parçaları zamanla tamamlanan bir yapboz gibi.” cümlesinde benzetme kullanılmıştır.
- “Öz güven, insanın kendini olduğu gibi kabul edebilmesi ve çevresine bunu yansıtabilmesidir.” cümlesinde tanımlama kullanılmıştır.
5. Aşağıdaki yarım bırakılmış cümleleri amaç bildiren ifadelerle tamamlayarak “Arkadaşlık ilişkilerinin güçlendirilmesi için neler yapılabilir.” konulu kısa bir konuşma yapınız.
Aşağıda arkadaşlık ilişkileriyle ilgili 3 yarım cümle verilmiştir. Bu cümleleri amaç bildiren ifadelerden (-mAk için, -mAk amacıyla, -mAsı için, -sIn diye, niçin, niye, amacıyla, diye, için, üzere) en az birini kullanarak tamamlayınız.
Kısa Cevap: Yarım cümleleri amaç bildiren ifadelerle tamamlayıp arkadaşlığı güçlendirme yollarını anlatan kısa bir konuşma hazırladım.
Cevap:
- Arkadaşımın yanında olduğumu göstermek için zor günlerinde yanına gider, ona destek olurum.
- Arkadaşımın kendini yalnız hissetmemesi için onunla sık sık vakit geçirir, etkinliklerime davet ederim.
- Arkadaşımın bana güvenmesi için verdiğim sözleri tutar, sırlarını kimseyle paylaşmam.
Bu cümleleri kullanarak kısa bir konuşma hazırladım: “Arkadaşlık ilişkilerini güçlendirmek için önce güven inşa etmeliyiz. Arkadaşımın bana güvenmesi için her zaman dürüst davranırım. Ayrıca kendini yalnız hissetmemesi için onunla vakit geçirmeye özen gösteririm.”
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 171 Cevapları MEB Yayınları
Karekodu okutarak “Yolculukta” metnini dikkatlice dinleyiniz.
6. Aşağıdaki soruları dinlediğiniz metinden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.
a) Ebru’nun müzik dinleme eylemi ve etraftaki insanları gözlemlemeye başlaması onun iç dünyasında ne tür bir dönüşüm yaşadığının ipucunu vermektedir?
Kısa Cevap: Bu davranış, Ebru’nun huzursuz ve sinirli halinden sakinleşip olumlu düşüncelere geçtiğinin ipucunu verir.
Cevap: Ebru, uçağın rötar yapmasıyla önce huzursuzlanıp sinirlenmişti. Bu olumsuz duyguyu fark edip derin bir nefes alması, ardından müzik dinleyip yürüyüş yapması, kendini sakinleştirmeye çalıştığının ve duygularının kontrolünü yeniden ele almaya başladığının bir işaretidir.
b) Ebru’nun yerinde siz olsaydınız uçağın rötar yaptığı süre boyunca nasıl hissederdiniz ve duygularınızla nasıl başa çıkardınız?
Kısa Cevap: Ben de önce sıkılır ve sinirlenirdim ama müzik dinleyip kitap okuyarak sakinleşirdim.
Cevap: Ebru’nun yerinde olsaydım ben de beklemekten sıkılır, biraz sinirlenirdim. Ancak bu duygularımla başa çıkmak için kulaklığımı takıp müzik dinler ya da yanımda getirdiğim bir kitabı okuyarak vaktimi değerlendirir, huzursuzluğumu azaltmaya çalışırdım.
7. a) Duygularınızı nasıl yönetiyorsunuz?
Kısa Cevap: Duygularımı derin nefes alarak ve sakinleşene kadar bekleyerek yönetiyorum.
Cevap: Öfkelendiğimde ya da üzüldüğümde önce derin bir nefes alıp sakinleşmeye çalışıyorum. Bazen yürüyüşe çıkıyor, bazen de sevdiğim bir müzik dinleyerek duygumun geçmesini bekliyorum. Böylece tepki vermeden önce düşünme fırsatı buluyorum.
b) Aşağıdaki yönergeleri inceleyiniz. Yönergelerden hareketle oluşturduğunuz karakterin “Duygu” şehrinde geçirdiği bir günü anlatan hikayeyi aşağıda boş bırakılan alana yazınız.
- Öfke Mahallesi
- Mutluluk Mahallesi
- Korku Mahallesi
- Heyecan Mahallesi
- Şaşkınlık Mahallesi
- Üzüntü Mahallesi
- Olay Duygu şehrinin mahallelerinde geçmelidir. Her mahalle farklı bir duyguyu temsil etmektedir.
- Her mahalleyi hayal ediniz. Bu mahallelerde neler yaşanmış olabilir? Düşününüz.
- Deneyim, duygu ve düşüncelerinizi hayal gücünüzle birleştirerek metni zenginleştirmeye çalışınız.
- Karakterinizin bir gün boyunca “Duygu” şehrinde yaşadığı macerayı planlayınız.
Cevap:
Zeynep bir sabah kendini “Duygu” şehrinde bulmuş ve önce Öfke Mahallesi’ne düşmüş. Sokaklarda insanlar birbirine bağırıyor, küçük şeylere bile çabucak kızıyormuş. Zeynep de bir anda kendini gergin hissetmiş.
Sonra yolu Korku Mahallesi’ne düşmüş. Burada herkes gölgesinden bile ürküyor, karanlık sokaklardan hızlı hızlı geçiyormuş. Zeynep kalbinin hızla attığını fark etmiş.
Biraz ilerleyince kendini Şaşkınlık Mahallesi’nde bulmuş; buradaki herkes gözlerini kocaman açmış, etrafına hayretle bakıyormuş. Zeynep de karşısına çıkan renkli bir kuş sürüsüne şaşırıp kalmış.
Az sonra Heyecan Mahallesi’ne varmış. Burada çocuklar zıplayarak koşuyor, yeni bir maceraya atılmanın telaşıyla gülüşüyorlarmış. Zeynep de onlarla birlikte koşmaya başlamış, kalbi heyecanla çarpmış.
Üzüntü Mahallesi’nde ise gökyüzü griymiş, insanlar yavaş yavaş yürüyormuş. Zeynep, kaybettiği oyuncak ayısını hatırlayıp biraz hüzünlenmiş.
Son olarak Mutluluk Mahallesi’ne ulaşmış. Burada güneş parlıyor, herkes gülümsüyormuş. Zeynep, bütün mahalleleri gezdikten sonra en çok burada kalmak istediğine karar vermiş; çünkü mutluluk, diğer bütün duyguları anlamlı kılan mahalleymiş.
c) Yazdığınız hikayeyi içerik, yazım ve noktalama yönünden gözden geçiriniz.
Cevap: Hikayemin içeriğini gözden geçirdiğimde “Duygu” şehrindeki altı mahalleyi de sırayla kullandığımı ve her mahallede farklı bir duyguyu yansıttığımı gördüm. Yazım yönünden büyük harflerin ve mahalle isimlerinin doğru yazıldığını kontrol ettim. Noktalama yönünden cümlelerin sonuna gerekli noktaları ve virgülleri koyduğumu, metnin akıcı olduğunu belirledim.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 172 Cevapları MEB Yayınları
Dinleme/izleme Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği
Cevap:
- Dinlemede materyal seçimini uyguladım: Evet
- Dikkat dağıtıcı davranışlardan kaçındım: Evet
- Metnin adından ve görselinden hareketle içeriğini tahmin ettim: Kısmen
- Tahminlerimin doğruluğunu kontrol ettim: Evet
Geliştirmek istediğim becerilerim:
- Dinlerken daha fazla not almak.
- Tahminlerimi metinle karşılaştırmayı alışkanlık haline getirmek.
- Dikkatimi uzun süre koruyabilmek.
Okuma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği
Cevap:
- Sesimi mekana ve dinleyiciye göre ayarladım: Evet
- Duygularla ilgili önceki bilgilerimi hatırladım: Evet
- Akıcı bir şekilde okudum: Evet
- Vurgu ve tonlamaya dikkat ettim: Kısmen
- Anlamını bilmediğim kelime ve kelime gruplarının anlamlarıyla ilgili tahminde bulundum: Evet
Geliştirmek istediğim becerilerim:
- Vurgu ve tonlamayı daha etkili kullanmak.
- Bilmediğim kelimelerin anlamını tahmin etme becerimi geliştirmek.
- Daha akıcı ve duygulu okumak.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 173 Cevapları MEB Yayınları
Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği
Cevap:
- Konuşmamdan önce zihinsel ön hazırlık yaptım: Evet
- Konuşmamda sesimi duygularımı yansıtacak şekilde kullandım: Evet
- Konuşmamla beden dilimin uyumlu olmasına dikkat ettim: Kısmen
- Gereksiz sesler (şey, ııı, eee vb.) çıkarmaktan kaçındım: Evet
- Sesimi herkesin duyabileceği şekilde kullandım: Evet
- Konuşmamda yararlanacağım deneyimlerimi hayal gücümden hareketle zenginleştirdim: Evet
- Ön bilgilerimden yararlandım: Evet
- Kendime has bir konuşma biçimi geliştirdim: Kısmen
Geliştirmek istediğim becerilerim:
- Ses tonumu durumlara göre ayarlama.
- Beden dilimi etkin kullanma.
- Akıcı bir tonda konuşma.
Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği
Cevap:
- Hikayeme uygun bir başlık belirledim: Evet
- Yazımdaki başkahraman seçtiğim renge uygundu: Evet
- Yazımda diğer renklere uygun yardımcı kahramanlar belirledim: Kısmen
- Verilen renklerle duyguları ilişkilendirerek hikayemi oluşturdum: Evet
- Deneyim ve gözlemlerimi hayal gücümle birleştirerek ifadelerimi zenginleştirdim: Evet
- Hikayemdeki isimleri tür özelliklerine uygun olarak kullandım: Evet
- Hikayemde gereksiz kelimelere yer vermedim: Kısmen
Geliştirmek istediğim becerilerim:
- Cümlelerimi daha kısa ve etkili kurmak.
- Betimlemeleri daha canlı hale getirmek.
- Yazımda noktalama işaretlerine daha çok dikkat etmek.
Önceki Sayfalar 165-166-167-168
