5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 148-149-150-151-152-153. Cevapları
Korkuluk ve Uçan Balon Şiirleri Etkinlik Cevapları
3. Tema- Duygularımı Tanıyorum: Büyük harflerin kullanıldığı yerleri bir yaprak sayma oyunuyla pekiştiriyor, en mutlu olduğumuz yeri arkadaşlarımıza anlatıyor, amaç bildiren ifadeleri cümlelerde kullanıyor ve Alper Gezeravcı’yı tanıtan bir metin yazarken öyküleyici metinlerin şahıs-yer-zaman-olay akışı yapısını çözümlemeyi öğreniyoruz.
Önceki Sayfalar 143-144-145-146-147
İçindekiler
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 148 Cevapları Birinci Kitap
8. Etkinlik
a. Büyük harflerin kullanıldığı yerler ile ilgili aşağıdaki tabloyu dikkatle inceleyiniz.
- Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar.
- Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar.
- Devlet adları büyük harfle başlar.
- Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar.
- Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar.
- Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar.
- Düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde doğu ve batı sözlerinin ilk harfleri büyük yazılır.
b. Aşağıdaki cümlelerde büyük harflerin nerelerde kullanıldığına dikkat ediniz. Etkinliğin “a” maddesinde verilen ifadeleri dikkate alarak cümle başlarına örnekteki gibi uygun sayıda yaprak çiziniz.
Cevap: Her cümlenin başına, o cümlede büyük harfle yazılan kelimenin uyduğu kural sayısı kadar yaprak çizilir:
- (Örnek) Bu yarışmada Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil ettiğim için gururluyum. → Devlet adı kuralı → 1 yaprak
- Sınıfımıza yeni gelen İspanyol arkadaşların heyecanı gözlerinden okunuyor. → Millet adı kuralı → 1 yaprak
- Kardeşim İtalyanca şarkılar dinlemekten büyük keyif alıyor. → Dil adı kuralı → 1 yaprak
- İslam inancında dört büyük melekten biri Cebrail‘dir. → Din adı kuralı + din/mitoloji özel adı kuralı → 2 yaprak
- Bayram sabahlarında bütün Müslümanlar camilere akın eder. → Din mensubunu bildiren söz kuralı → 1 yaprak
- Batı‘nın çalışkanlığı ile Doğu‘nun insan merkezli özellikleri bir araya gelmeli. → Düşünce/hayat tarzı bildiren Doğu-Batı kuralı, iki kez → 2 yaprak
- Güneş‘e en yakın gezegenin Merkür olduğunu duyunca şaşırdı. → Gök cismi ve gezegen adı kuralı, iki kez → 2 yaprak
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 149 Cevapları MEB Yayınları
Konuşalım
9. Etkinlik
a. En mutlu olduğunuz yer neresidir? Neden? Düşününüz.
Kısa Cevap: En mutlu olduğum yer, bana huzur veren ormanlık ve yeşil alanlardır.
Cevap: En mutlu olduğum yer ormanlar ve yeşil alanlardır. Çünkü oradaki sessizlik, temiz hava ve kuş sesleri bana huzur verir, kendimi rahatlamış hissederim.
b. En mutlu olduğunuz yeri ve orada mutlu olmanızın nedenlerini aşağıdaki yönergeler doğrultusunda anlatınız.
Cevap: Sizlere en mutlu olduğum yerden bahsetmek istiyorum arkadaşlar. Ormanların yaydığı temiz hava, sessizlik ve kuş cıvıltıları benim için huzuru simgeliyor. Yorgun hissettiğimde ya da zihnimi dinlendirmek istediğimde ormana gidip yürüyüş yapıyor, doğayla iç içe olmanın verdiği enerjiyle kendimi tazelenmiş hissediyorum. Bu yüzden sizleri de fırsat buldukça doğada vakit geçirmeye davet ediyorum.
c. Arkadaşlarınızdan birinin konuşmasını aşağıdaki “Akran Değerlendirme Ölçeği”nde verilen ölçütlere göre değerlendiriniz.
Cevap:
- Konuşma amacı, süresi ve dinleyici özelliklerine uygun konuşma yöntemini belirledi. → Evet
- Konuşma öncesinde konuşma türünü, amacını ve süresini göz önünde bulundurarak planlama yaptı. → Evet
- Ses tonunu herkesin duyabileceği şekilde ayarladı. → Evet
- Konuşmasında gözlem ve deneyimlerine yer verdi. → Evet
- Konuşması ve yüz ifadeleri (şaşırma, kızgınlık, mutluluk vb.) birbirleriyle uyumluydu. → Kısmen
- Konuşmasının içeriğiyle baş, el, kol ve bacaklarının hareketleri uyumluydu. → Evet
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 150 Cevapları MEB Yayınları
10. Etkinlik
a. Aşağıdaki cümleleri inceleyiniz. Altı çizili ifadelerden hangilerinin amaç, hangilerinin neden bildirdiğini söyleyiniz.
Cevap:
- “Yağmur yağdığı için pikniğe gidemedik.” → Neden bildirmektedir.
- “Pikniğe gitmek için sabah erkenden uyandı.” → Amaç bildirmektedir.
Bir eylemin yapılma amacını ve bu eylem sonucunda ulaşılmak istenen hedefi belirtmek için amaç bildiren ifadelere başvurulur. Bu ifadelere “-mAk için, -mAk amacıyla, -mAsI için, -sIn diye; niye, amacıyla, niçin, diye, için, üzere vb.” örnek gösterilebilir.
c. Aşağıdaki cümleleri amaç bildiren uygun ifadeleri yazarak tamamlayınız. Kullandığınız ifadeyi tekrar kullanmayınız.
Cevap:
- Kütüphaneden ödünç kitap almak amacıyla okula erken gitti.
- Yağmurda ıslanmayayım diye yanıma şemsiye aldım.
- Çevreyi temiz tutmak için mahallece bir kampanya başlattık.
- Yarın akşam geri vermek üzere en sevdiği oyuncağını arkadaşına ödünç verdi.
- Heyecanını paylaşmak hedefiyle koşarak yanına geldi.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 151 Cevapları MEB Yayınları
Yazalım
11. Etkinlik
a. Metinden hareketle Alper GEZERAVCI’ya ait tanıtım kartını doldurunuz.
Cevap:
- Adı Soyadı: Alper Gezeravcı
- Doğum Yeri ve Tarihi: Mersin, Silifke – 1979
- Eğitim Durumu: İstanbul Hava Harp Okulu Elektronik Mühendisliği (lisans), ABD Hava Kuvvetleri Teknoloji Enstitüsü (yüksek lisans)
- Mesleği: Hava Kuvvetleri pilotu, astronot
- Gördüğü Yerler: Amerika Birleşik Devletleri, uzay
b. Alper GEZERAVCI hakkındaki bilgilerden hareketle onun özelliklerini sınıflandırdığınız bir paragrafı defterinize yazınız. Paragrafınızı yazarken aşağıdaki yönergelere uyunuz.
Cevap: Alper Gezeravcı’nın özelliklerini eğitimi, mesleği ve başarıları olmak üzere üç grupta toplayabiliriz. Eğitim açısından bakıldığında Gezeravcı, İstanbul Hava Harp Okulunda elektronik mühendisliği okumuş, ardından Amerika’da yüksek lisans yapmıştır. Mesleği açısından hem hava kuvvetleri pilotu hem de astronottur. Başarıları açısından ise 2023 yılında uzaya giden ilk Türk vatandaşı olarak tarihe geçmiş ve orada 13 farklı bilimsel deney gerçekleştirmiştir. Bu üç özellik bir araya geldiğinde, azimli bir çalışmanın ülkemize nasıl bir gurur kaynağı olabileceğini görüyoruz.
Bu Görev Bizim
“Keskin sirke küpüne zarar.” ve “Bin nasihatten bir musibet iyidir.” atasözlerinin anlamlarını araştırınız.
Cevap:
- Keskin sirke küpüne zarar: Öfkesine hakim olamayan, çok sinirli ve hırçın kimse en çok kendisine zarar verir.
- Bin nasihatten bir musibet iyidir: İnsan, kendisine verilen binlerce öğüdü dinlemese bile başına gelen bir olaydan çok daha çabuk ders çıkarır.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 152 Cevapları MEB Yayınları
Metin Yapılarının Analizi ve Bilgileri Organize Etme Stratejisi
Hikaye ya da masal dinlemeyi/okumayı sever misiniz? Ya film izlemeyi? Bu derste okumayı, dinlemeyi veya izlemeyi sevdiğiniz tüm bu hikaye, masal, fıkra, fabl gibi metinlerle film veya çizgi filmleri daha iyi anlamanızı, içerdikleri önemli bilgileri daha kolay bulmanızı sağlayacak bir strateji öğreneceksiniz. Adı geçen metin ve filmlerin hepsi öyküleyici metin yapısını kullanır. Öyküleyici metin yapısını kullanan metin ve filmlerde farklı kahramanların başından geçen olaylar anlatılır. Bu tür metinlerde önemli bilgiler; yaşanan olaylar, bu olayları yaşayan şahıs veya varlıklar, olayların yaşandığı yer ve zamandır. Bu bilgileri belirlediğinizde daha sonra hatırlamanız gereken kısımları sade bir şekilde ortaya çıkarmış olursunuz. Ayrıca öyküleyici metinleri özetlerken de bu önemli bilgileri kullanırsınız. Kendiniz bir öyküleyici metin yazmak istediğinizde planınızı bu yapıyı kullanarak hazırlayabilirsiniz.
Öğretmeninizi İzliyorsunuz
Öğretmeniniz şimdi stratejinin nasıl kullanıldığını gösterecek. Metindeki olay akışını, şahıs/varlık kadrosunu, yer ve zamanı yazarken sesli düşünecek. Öğretmeninizin sunumunu dikkatle izlerken aşağıdaki noktalara dikkat ediniz.
Öğretmeniniz öyküleyici metinlerdeki önemli bilgileri nasıl belirledi?
Kısa Cevap: Öğretmenimiz önce metindeki şahısları, olayın geçtiği yeri ve zamanı tek tek belirledi, ardından yaşanan olayları sıraya koydu.
Cevap: Öğretmenimiz metni okurken önce kimlerin, nerede ve ne zaman yer aldığını not aldığını sesli olarak belirtti. Daha sonra bu şahısların başından geçen olayları önem sırasına göre ayırarak önemli bilgi ile gereksiz ayrıntıyı birbirinden ayırdığını gösterdi.
Özellikle olay akışını yazarken yaşanan olayları kısa ve öz olarak nasıl ifade etti?
Kısa Cevap: Öğretmenimiz olayları “önce, sonra, en sonunda” gibi sıralayıcı ifadelerle kısa cümleler halinde ifade etti.
Cevap: Öğretmenimiz her olayı uzun uzun anlatmak yerine tek bir kısa cümleyle özetledi ve olayları oluş sırasına göre “önce, ardından, sonunda” gibi bağlayıcı ifadelerle birbirine bağladı.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 153 Cevapları MEB Yayınları
Siz Uyguluyorsunuz
4-6 kişilik gruplar oluşturunuz ve karekodu okutarak filmi izleyiniz. İzleme sırasında öğretmeninizin rehberliğinde stratejiyi uygulayınız.
Cevap:
- Şahıs/Varlık Kadrosu: Yaman Dede, kervan, hayvanlar, Bulut, orman memuru, Maysa, kuş (şahin)
- Yer: Orman ve çevresindeki açık alan
- Zaman: Günün sabahından akşamına kadar
- Olay Akışı: Ormanda yangın çıktığını fark eden Yaman Dede ve köylüler hemen yardıma koşar. Orman memuruna yardım ederek el birliğiyle su taşırlar ve yangını söndürürler. Yangın söndükten sonra hep birlikte yanmış alanlara fidan dikerler.
Yine Uyguluyorsunuz
Şimdi 2-3 kişilik küçük gruplar oluşturunuz ve karekodu okutarak filmi izleyiniz. Filmi izlerken stratejiyi kullanınız.
Cevap:
- Şahıs/Varlık Kadrosu: Hayri, Kamil, Sevim, Akın, Hale, Mert
- Yer: Mert’in evi ve kütüphane
- Zaman: Sabah vakti
- Olay Akışı: Arkadaşları kütüphaneye gitmeye karar verirken Mert evde kalıp telefonla vakit geçirir. Bir süre sonra internet bağımlılığı yüzünden yalnızlaştığını fark eder. Gördüğü rüya sayesinde hatasını anlayarak arkadaşlarıyla vakit geçirmeye karar verir.
Sıra Sizde
Artık stratejiyi kullanmayı öğrendiniz. Şimdi kitabınızdaki “Altı Üstü Bir Yarış” adlı metni dinlerken stratejiyi kendiniz kullanabilirsiniz.
Önceki Sayfalar 143-144-145-146-147
