5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 26-29-30-31-32-33-34. Cevapları
Topsuz Basketbol Oyunu Metni Cevapları
1. Tema- Oyun Dünyası: Bir basketbol maçında toplar patladığında hayal gücüyle oyunu nasıl sürdürebileceğimizi okuyor, noktalama işaretlerinin işlevlerini kendi örneklerimizle keşfediyoruz.
İçindekiler
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 26 Cevapları Birinci Kitap
Keşif Yolculuğu
Arkadaşlarınızla oynamaktan zevk aldığınız fiziksel oyunlar nelerdir?
Kısa Cevap: Arkadaşlarımla birlikte oynamaktan zevk aldığım oyunlar saklambaç, körebe ve seksek oyunudur.
Cevap: Arkadaşlarımla en çok saklambaç, körebe ve seksek oynamaktan keyif alıyorum. Bu oyunlar hem koşup hareket etmemi sağlıyor hem de arkadaşlarımla birlikte eğlenceli vakit geçirmemi sağlıyor.
Oyun oynamak için hiçbir şeyiniz olmasaydı buna nasıl bir çözüm yolu bulurdunuz?
Kısa Cevap: Kafamı yukarı kaldırıp bulutları ya da yoldan geçen arabaların renklerini sayarak oyun üretirdim.
Cevap: Oyun oynamak için hiçbir şeyim olmasaydı da her şeyden bir oyun üretebilirdim. Kafamı yukarı kaldırdığımda bulutları sayar, yoldan geçen arabaların renklerini sayardım.
“Topsuz Basketbol Oyunu” (Mert Arık) adlı bu metin, oyunlardaki sorunları hep bir öğrenme fırsatına çeviren Moni adlı bir çocuğu anlatır. Basketbol maçı sırasında top patlayınca Moni, “topsuz basketbol” oynama fikrini ortaya atar; çocuklar hayal güçleriyle her şeyi var ederek oyuna devam eder. Oyun sırasında ayağına “top değen” Mete de yine hayal gücüyle ambulans çağrılıp tedavi edilir; hatta Satürn’deki bir hastanede iyileştiğini hayal ederek neşeyle maça geri döner.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 29 Cevapları MEB Yayınları
1. Etkinlik
a. Metinden alınan aşağıdaki cümlelerin ilişkili olduğu kavramları işaretleyiniz.
Cevap:
- Problemler onu yıldıramazdı.: kararlılık
- Oyun oynamak muhteşem bir şey yahu!: özgür düşünce
- Aklına parlak bir fikir geldi.: üretkenlik
- Mete’nin ayağına buz tuttular. İncinen bileğini sargı beziyle titizlikle sardılar.: yardımseverlik
b. İşaretlediğiniz kavramlardan birini seçiniz. Bu kavram ile ilişkili olan en az üç söz varlığı (eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli kelimeler) belirleyip söyleyiniz.
Kısa Cevap: “Kararlılık” kelimesini seçtim; yakın anlamlısı azim, zıt anlamlısı kararsızlıktır.
Cevap: “Kararlılık” kelimesini seçtim. Yakın anlamlısı “azim”dir, çünkü ikisi de bir hedeften vazgeçmemeyi anlatır. Zıt anlamlısı “kararsızlık”tır. Eş sesli bir kullanımı yoktur.
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.
1. “Topsuz basketbol oyunu” fikri nasıl ortaya çıkmıştır ve çocuklar bu fikre nasıl tepki vermiştir?
Kısa Cevap: Topun patlamasıyla bu fikir ortaya çıkmıştır. Çocuklar bu fikre çok heyecanlanıp şaşırarak tepki vermiştir.
Cevap: Basketbol topu maç sırasında patlayınca Moni’nin aklına topsuz basketbol oynama fikri gelmiştir. Çocuklar önce bu fikre inanamayıp şaşırmış, sonra da heyecanla fikri benimseyip hemen oynamaya başlamışlardır.
2. Metinde geçen “Oyunlarda bir sorun varsa bir öğrenme fırsatı da vardı.” cümlesi ne anlama gelmektedir?
Kısa Cevap: Sorunlara çözüm bularak yeni şeyler öğrenebiliriz.
Cevap: Bu cümle, karşılaştığımız bir sorunu şikayet ederek değil çözüm üreterek ele aldığımızda aslında yeni bir şey öğrenmiş olacağımızı anlatmaktadır. Moni’nin topun patlamasını bir öğrenme ve yaratıcılık fırsatına çevirmesi buna örnektir.
3. Mete’nin tedavi olmak için Satürn gezegenini seçmesinin sebebi ne olabilir?
Kısa Cevap: Hayal edebilmesinin ve bunun bir sınırı olmamasının sebep olduğunu düşünüyoruz.
Cevap: Oyun sırasında her şeyi hayal gücüyle var edebildikleri için Mete de en sıra dışı ve eğlenceli seçeneği, yani Satürn gezegenindeki bir hastaneyi tercih etmiştir. Hayal gücünün hiçbir sınırı olmadığı için en ilginç fikri seçmiştir.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları MEB Yayınları
3. Etkinlik
a. Aşağıdaki cümlelerde yay ayraç içindeki noktaların hangi işlevlerde kullanıldığını belirleyiniz. Aynı işlevde kullanılan cümleleri cümle numaralarını kullanarak gruplandırınız. Oluşturduğunuz gruplarda noktanın hangi işleviyle kullanıldığını yazınız.
Cevap:
- 1. Grup (Cümleyi Sonlandırma): 2, 5
- 2. Grup (Sıra Sayısı Belirtme): 4, 7, 9
- 3. Grup (Kısaltmaları Belirtme): 1, 3
- 4. Grup (Tarih Yazımında Kullanma): 6, 8
b. Noktanın belirlediğiniz işlevlerinden hareketle her grup için oluşturduğunuz kuralları ve örnek cümleleri yazınız.
Cevap:
- Cümleyi Sonlandırma: Nokta, tamamlanmış bir cümlenin sonuna konur. Örnek: “Bugün, çok güzel bir gün.”
- Sıra Sayısı Belirtme: Nokta, sayılardan sonra sıra bildirmek için kullanılır. Örnek: “Mahallemiz yarışmada 1. oldu.”
- Kısaltmaları Belirtme: Nokta, bazı kısaltmaların sonuna konur. Örnek: “Av. Yağmur Kara işini çok iyi yapıyor.”
- Tarih Yazımında Kullanma: Nokta, gün-ay-yıl bölümlerini birbirinden ayırmak için kullanılır. Örnek: “Okulumuz 23.04.2026’da tören düzenledi.”
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 31 Cevapları MEB Yayınları
4. Etkinlik
Aşağıdaki cümleleri 3. Etkinlik’te yazdığınız kurallardan hareketle inceleyiniz. Eksik olan nokta işaretini cümlelerdeki gerekli yerlere ekleyiniz.
Cevap:
- Kıbrıs şehitlerimizden Av. Mehmet Özel’in ismi Karacaoğlan Mah. 3715 Sok. No. 111’de bulunan okulda yaşatılıyor.
- Okul evimize yaklaşık 10 dk. yürüme mesafesindeydi.
- Sınıfımız da evimiz gibi 1. kattaydı ve ben sınıfta en arka sıranın hemen önünde 6. sırada otururdum.
- En iyi arkadaşım Esma ise 2 sıra önümde Sıla’yla otururdu.
- Turnuvalar 12.06.2027’de başlayacakmış.
- Oyundan elenmesiyle birlikte su içmeye koştu çocuk.
5. Etkinlik
a. Diyafram nefesi etkinliğini yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Kısa Cevap: Yönergedeki oturma, esneme, gülme ve mum söndürme adımlarını sırayla uyguladım.
Cevap: Ellerimi göğsüm ve karnımın üzerine görseldeki gibi yerleştirip dik oturdum. Sırasıyla uykum geliyormuş gibi esnedim, komik bir duruma gülüyormuş gibi kahkaha attım ve bir mumu üflüyormuş gibi nefes verdim. Bu sırada karnımın üzerindeki elimin göğsümdekinden daha çok hareket etmesine dikkat ettim.
b. Aşağıdaki cümleleri, cümle sonundaki okun yönünü dikkate alarak okuyunuz. Ok yukarıyı işaret ediyorsa sesinizi yükselterek, aşağıyı işaret ediyorsa sesinizi alçaltarak okuyunuz.
Kısa Cevap: Yukarı oklu cümleleri sesimi yükselterek, aşağı oklu cümleleri sesimi alçaltarak okudum.
Cevap: “Yoruldunuz değil mi?” ve “Keşke patlamasaydı!” ile “Bir çocuk yürüyordu.” cümlelerini sesimi alçaltarak; “Peki, şimdi ne olacak?”, “Köyümü öyle özledim, öyle özledim ki…”, “İnanılmaz!”, “Aklına parlak bir fikir geldi.” ve “Çantamdan top çıktı!” cümlelerini ise sesimi yükselterek okudum.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 32 Cevapları MEB Yayınları
Konuşalım
6. Etkinlik
b. İzlediğiniz sinema filmi veya çizgi filmi defterinize aldığınız notlardan hareketle olay akışına uygun olarak anlatınız. Anlatımınıza başlarken neden o filmi seçtiğinize de değininiz.
Kısa Cevap: İzlediğim çizgi filmde bir grup hayvanın dostluk kurup birlikte bir sorunu çözmesini anlattım.
Cevap: Bu filmi arkadaşlarımla birlikte izleyip çok eğlendiğim için seçtim. Filmde ormanda yaşayan bir grup hayvan, evlerini tehdit eden bir soruna karşı birlikte hareket etmeyi öğreniyor. Başta birbirleriyle anlaşamayan hayvanlar, zamanla güçlerini birleştirip hem sorunu çözüyor hem de gerçek bir dostluk kuruyorlar.
7. Etkinlik
a. Aşağıda verilen cümlelerdeki altı çizili kelimeleri inceleyiniz. Bunlardan bir varlığa ad olanları işaretleyiniz.
Cevap:
- (İsim) Atatürk, çocuklarla oynamayı severdi.
- (Fiil) Oyunun kuralları değişmiş sanırım.
- (İsim) Antika oyuncak trenin vagonları onarıldı.
- (Fiil) Sandık açıldı ve oyuncaklar etrafa saçıldı.
- (İsim) Dün sandalye kapmaca oynadık.
- (İsim) Perdeler ile çadır yapıp oynadık.
- (İsim) Bisikletin boyası solmuş zamanla.
- (Fiil) Sahanın ortasında ebe olan çocuk duruyor.
- (Fiil) Misketler konulmuş masanın üzerine.
- (İsim) Çocuklar halının üzerinde oynuyor.
b. İşaretlemelerinizden hareketle kelimeleri gruplandırarak tablolara yazınız. İkinci tabloyu öğretmeninizin yardımıyla adlandırınız.
Cevap:
- İsim: Atatürk, vagonları, sandalye, Perdeler, boyası, halının
- Fiil: değişmiş, açıldı, duruyor, konulmuş
c. Yukarıdaki grupları oluştururken nelere dikkat ettiniz? Grupların ayırt edici özelliklerini söyleyiniz.
Kısa Cevap: Bir varlığa ad olan kelimeleri isim, bir eylemi anlatan kelimeleri fiil grubuna ayırdım.
Cevap: Grupları oluştururken kelimenin bir varlığa (kişi, nesne) ad olup olmadığına dikkat ettim. Ad olanları isim grubuna, bir hareketi veya oluşu anlatanları ise fiil grubuna ayırdım.
ç. Karekodu okutarak “Taka” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Kısa Cevap: Karekodu okutup “Taka” içeriğindeki yönergeleri sırasıyla tamamladım.
Cevap: Karekodu okutarak açılan “Taka” adlı etkileşimli içerikteki isim ve fiil bulma yönergelerini ekrandaki talimatlara uyarak tamamladım.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 33 Cevapları MEB Yayınları
Yazalım
8. Etkinlik
a. Yazarken kurduğumuz cümleler metnimizin akıcılığını etkiler. Uzun cümleler yerine kısa cümlelerle yazmak metnimizi daha anlaşılır kılar. Aşağıda uzun bir cümle bölünerek kısa cümlelere dönüştürülmüştür. Uzun bir cümlenin bölünerek kısa cümlelere dönüştürüldüğü aşağıdaki örneği inceleyiniz.
b. Aşağıdaki cümleleri uygun yerlerinden bölerek kısa cümlelere dönüştürünüz.
Cevap:
- Yapılan bir anketle okulumuzdaki öğrencilerin sokak oyunlarından saklambaç, körebe, birdirbir ve sekseği çok sevdiklerini gösterdi. Zeka oyunlarından ise mangala, dokuztaş ve amiralbattıyı tercih ettikleri belirlendi.
- Dün izlediğim bir belgeselde bundan çok da uzak olmayan bir dönemde çocukların bez bebek, tornet, misket ve topaç gibi oyuncaklarının olduğunu öğrendim. Okul bahçelerinde ise yakar top, istop, mendil kapmaca ve uzuneşek gibi oyunları sıkça oynadığını öğrenince çok şaşırdım.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 34 Cevapları MEB Yayınları
c. Yazdıklarınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.
ç. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Bu yönlerinizi sonraki etkinliklerde geliştirmeye çalışınız.
