5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 89-90-91-92-93. Cevapları
Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa Metni Cevapları
2. Tema- Atatürk’ü Tanımak: Çiftliğe giden yolu kaybeden Gazi Mustafa Kemal’in tesadüfen karşılaştığı yoksul çoban Sığırtmaç Mustafa’ya gösterdiği şefkati ve ona sağladığı sağlık ile eğitim desteğini okuyor, metindeki kişilerin davranışlarından yola çıkarak kişilik özelliklerini belirliyoruz.
Sonraki Sayfalar: 94-95-96-97-98-99
İçindekiler
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 89 Cevapları Birinci Kitap
Keşif Yolculuğu
Atatürk’ün “En büyük savaş, cahilliğe karşı yapılan savaştır.” sözüyle ilgili düşüncelerinizi söyleyiniz. Sizce Atatürk’ün cahillik ile yapılan savaşı “en büyük savaş” olarak ifade etmesinin sebebi ne olabilir?
Kısa Cevap: Cahillik, bir toplumu içeriden çökerten en büyük tehlikedir; bu yüzden Atatürk onu en büyük savaş olarak nitelendirmiştir.
Cevap: Bilgisizlikle mücadele etmek, düşmanla savaşmaktan çok daha zordur çünkü cahillik fark edilmesi güç, sinsi bir düşmandır. Atatürk bu sözüyle, bir milletin gerçek kurtuluşunun ancak eğitimle ve bilgiyle mümkün olacağını, cahilliğin silahla yenilemeyecek kadar tehlikeli olduğunu anlatmak istemiştir.
Atatürk’ün eğitime verdiği önem ile ilgili edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kısa Cevap: Atatürk, Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren eğitimi ülkenin geleceği için en öncelikli mesele saymıştır.
Cevap: Atatürk eğitime çok önem vermiş, Harf İnkılabı ile okuma yazmayı kolaylaştırmış, Millet Mektepleri açtırarak büyüklerin de okuma yazma öğrenmesini sağlamıştır. “Eğitimdir ki bir milleti ya hür, bağımsız, şanlı bir topluluk halinde yaşatır ya da esaret ve sefalete terk eder.” sözü de eğitime verdiği önemi gösterir.
Metni sessiz okuyunuz.
Öğretmeniniz metni okurken onu dikkat dağıtıcı hareketlerden kaçınarak dinleyiniz.
Metni işitilebilir bir ses tonuyla vurgu ve tonlamaya dikkat ederek türün özelliklerine uygun bir şekilde sesli okuyunuz.
Arkadaşınız metni sesli okurken anlamını bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarını defterinize not ediniz. Bunların anlamını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz.
Gazi Mustafa Kemal ve Sığırtmaç Mustafa
Metin, 1929 yılında Yalova’da geçen gerçek bir olayı konu alır. Çiftliğine giden yolu kaybeden Gazi Mustafa Kemal, dağlarda hayvan otlatan, hasta ve yoksul sekiz yaşındaki bir çoban çocukla, Sığırtmaç Mustafa’yla karşılaşır. Adaş oldukları için çocuğa ısınan Gazi, onunla sohbet ederken hem hasta olduğunu hem de okuma yazma bilmediğini fark eder ve yol gösterdiği için ona para vermek ister. Onurlu çocuk parayı hak etmediğini düşünerek reddeder, yalnızca yanındaki cevizlerin karşılığı olarak kabul edebileceğini söyler. Bu davranıştan derinden etkilenen Gazi, ertesi gün çocuğu yanına çağırtır, tedavi ettirir ve eğitimiyle ilgilenir. Sığırtmaç Mustafa böylece sağlığına kavuşup okula başlar, sırasıyla ilkokul, lise ve Kara Harp Okulu’nu tamamlayarak subay olur.
Hikmet Ulusoy
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 91 Cevapları Birinci Kitap
Materyalimi Seçiyorum
“Atatürk ve çocuk” konulu metinler bulmak için bir araştırma yapınız. Önce genel ağdan metin adlarını belirleyebilirsiniz. Ardından halk veya okul kütüphanesinden ulaştığınız metinler arasından birini seçiniz. Seçtiğiniz metni inceleyiniz. Gerekirse farklı kaynaklara da başvurabilirsiniz. Elde ettiğiniz bilgileri sınıfta paylaşınız. Araştırma sürecinizi bilgiye ulaşım, konuya ve amaca uygunluk açısından değerlendiriniz.
Kısa Cevap: “Atatürk ve çocuk” konulu metinleri araştırıp birini seçtim ve sınıfta paylaştım.
Cevap: Önce genel ağda “Atatürk ve çocuk” konulu metinlerin adlarını buldum. Sonra okul kütüphanesinde bu metinlerden birini seçip inceledim. Öğrendiklerimi sınıfta paylaştım. Kütüphanedeki kitaplar konuya uygun ve güvenilir olduğu için araştırmam amacına ulaştı.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 92 Cevapları Birinci Kitap
1. Etkinlik
a. Aşağıdaki kelimelerin okuduğunuz metinde hangi anlamda kullanıldığını bulmak üzere yer aldıkları cümlenin öncesi ve/veya sonrasını inceleyiniz. Ardından metnin bağlamından hareketle kelimelerin hangi anlamda kullanıldığını belirleyip işaretleyiniz.
Cevap:
- Büyük: Yaşı ilerlemiş, belli bir yaşa gelmiş. (Metinde: “büyüklerinden ve okula giden arkadaşlarından duymuştu” cümlesinde bu anlamda kullanılmıştır.)
- Sürmek: Önüne katıp götürmek. (Metinde: “atını çiftliğe doğru sürerken” cümlesinde bu anlamda kullanılmıştır.)
- İlerlemek: Daha güçlü, daha etkili duruma gelmek. (Metinde: “çocuğun hastalığı bayağı ilerlemişti” cümlesinde bu anlamda kullanılmıştır.)
- Yol: Genellikle yerleşim alanlarını birbirine bağlamak için düzeltilerek açılmış ulaşım şeridi. (Metinde: “Fakat hiçbir yol onları çiftliğe götürmüyordu.” cümlesinde bu anlamda kullanılmıştır.)
- Kavuşmak: Yokluğu çekilen veya çok istenen bir şeye erişmek. (Metinde: “sağlığına kavuşan Sığırtmaç Mustafa” cümlesinde bu anlamda kullanılmıştır.)
- Karşılık: Bir şey alınırken karşı tarafa verilen başka şey. (Metinde: “cevizin karşılığı olarak bu parayı almayı kabul ederim” cümlesinde bu anlamda kullanılmıştır.)
b. Bu kelimeler dışında metinde anlamını bilmediğiniz bir kelime veya kelime grubu varsa aynı şekilde inceleme yaparak anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu öğretmeninizden yardım alarak kontrol ediniz.
Kısa Cevap: “Gariban” kelimesinin anlamını bağlamdan tahmin edip öğretmenimden kontrol ettim.
Cevap: Metinde geçen “gariban” kelimesinin anlamını bilmiyordum. Cümlenin bağlamından hareketle “zavallı, yoksul” anlamına geldiğini tahmin ettim. Öğretmenimden yardım alarak tahminimin doğru olduğunu öğrendim.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 93 Cevapları Birinci Kitap
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.
1. Mustafa neden sığırtmaçlık yapmaktadır?
Kısa Cevap: Fakir olduğu için sığırtmaçlık yapmaktadır.
Cevap: Mustafa’nın fakir olduğu her hâlinden bellidir. Gün boyu dağlarda sığırları otlatan gariban bir çocuktur. Bu işten ayda üç lira kazanmaktadır.
2. Gazi Mustafa Kemal, Sığırtmaç Mustafa’nın neden hasta olabileceğini düşünmektedir?
Kısa Cevap: Çocuğun sararmış benzi ve şişmiş karnı Gazi’nin dikkatini çekmiş, bu yüzden hasta olabileceğini düşünmüştür.
Cevap: Gazi Mustafa Kemal, Sığırtmaç Mustafa ile konuşurken onun sararmış benzini ve şiş karnını fark etmiş, bu belirtilerden yola çıkarak çocuğun hasta olabileceğini düşünmüştür.
3. Mustafa Kemal, hangi olay sonucunda Sığırtmaç Mustafa’nın okuryazar olmadığını anlamıştır?
Kısa Cevap: Çocuğun yıllık kazancını hesaplayamaması üzerine okuma yazma bilmediğini anlamıştır.
Cevap: Mustafa Kemal, çocuğa aylık üç lira kazancının yıllık karşılığını sorduğunda Sığırtmaç Mustafa bir an duraklamış ve hesaplamakta zorlanmıştır. Bunun üzerine Mustafa Kemal, çocuğun okuma yazma bilmediğini anlamıştır.
4. Sığırtmaç Mustafa, kendisine verilen parayı kabul etmek için ne önermiştir?
Kısa Cevap: Yanındaki cevizleri karşılık olarak vermeyi önermiştir.
Cevap: Sığırtmaç Mustafa, hak etmediğini düşündüğü parayı almak istememiş; bunun yerine yanında bulunan cevizleri karşılığında Mustafa Kemal’in bu parayı kabul etmesini önermiştir.
5. Sığırtmaç Mustafa, hangi kurumlarda eğitim almıştır?
Kısa Cevap: Beşiktaş’taki 19. İlk Mektep, Maçka’daki Fevziye Lisesi, Kuleli Askeri Lisesi ve Kara Harp Okulu’nda eğitim almıştır.
Cevap: Sığırtmaç Mustafa, tedavisinin ardından önce Beşiktaş’taki 19. İlk Mektep’e, ardından Maçka’daki Fevziye Lisesi’ne gönderilmiştir. Daha sonra Kuleli Askeri Lisesi’nde eğitim almış ve Kara Harp Okulu’ndan Tankçı Teğmen rütbesiyle mezun olmuştur.
3. Etkinlik
Okuduğunuz metnin kahramanlarının aşağıdaki davranışlarından hareketle hangi kişilik özelliklerine sahip olduğu söylenebilir? Yazınız.
Cevap:
| Davranış | Kişilik Özelliği |
|---|---|
| Sığırtmaç Mustafa, emeğinin karşılığından fazlasını almak istememiştir. | Dürüst |
| Sığırtmaç Mustafa, kendisine verilen parayı ceviz karşılığında kabul etmeyi önermiştir. | Onurlu |
| Mustafa Kemal, çocuğun hasta olduğunu fark ederek onu tedavi ettirmiştir. | Şefkatli |
| Mustafa Kemal, çocuğun eğitimini sürdürmesini sağlamıştır. | Eğitime önem veren |
| Sığırtmaç Mustafa, kendini çok halsiz hissetmesine rağmen sığırları otlatmayı sürdürmüştür. | Sorumluluk sahibi |
Sonraki Sayfalar: 94-95-96-97-98-99
