7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 171-172 Cevapları

Veri Analizi (Görselleştirme ve Özetleme) Cevapları

3. Tema- İstatistiksel Araştırma Süreci: Gram altının günlük alış fiyatlarını tabloda inceleyip veri türünü belirliyor, sütun ve çizgi grafiklerini karşılaştırarak zamana bağlı değişimi hangi grafiğin daha iyi gösterdiğini tartışıyoruz.

7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 171 Cevapları Birinci Kitap

3. Veri Analizi (Görselleştirme ve Özetleme)

Düşün-tartış-açıkla 3

Altının alış fiyatı kuyumcu veya yatırımcıların altın satın alırken ödedikleri tutardır. Bu fiyat, ekonomideki gelişmelere ve altına olan talebe bağlı olarak artabilir veya azalabilir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, altın ve dövizle ilgili verileri düzenli olarak paylaşır ve bireylerin piyasayı takip etmesine yardımcı olur.

Güler Öğretmen, bir gram altının son on bir gündeki alış fiyatlarını içeren tabloyu öğrencilerinin incelemesi için sınıfta paylaşmıştır. Tablodaki veriler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının resmi internet sitesinde her gün saat 15.00 itibarıyla geçerli olan alış fiyatlarıdır.

Tablo: Gram Altının Günlük Alış Fiyatları

Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a) Tablodaki veriler hangi veri türü ile temsil edilmektedir?

Kısa Cevap: Nicel (sürekli) veri türü ile temsil edilmektedir. Altın fiyatları sayıyla ifade edilir ve iki fiyat arasında sınırsız değer alabilir.

Cevap: Tablodaki alış fiyatları sayıyla ifade edildiği için nicel verilerdir. Fiyatlar kuruşlu (ondalıklı) değerler alır; örneğin 5 257,73 TL ile 5 390,82 TL arasında 5 300,50 TL gibi sayısız fiyat olabilir. İki değer arasında sınırsız değer alabildiği için bu veriler nicel (sürekli) veri türündedir.

b) Tabloya göre bir gram altının alış fiyatları hakkında hangi sonuçlara ulaşılabilir?

Kısa Cevap: En düşük fiyat 28.10.2025’te 5 257,73 TL, en yüksek fiyat 11.11.2025’te 5 624,27 TL’dir; aradaki fark 366,54 TL’dir. Fiyat günden güne inip çıkmış, son günlerde ise belirgin şekilde artmıştır.

Cevap: Tabloya göre on bir günün en düşük alış fiyatı 28.10.2025’teki 5 257,73 TL, en yüksek alış fiyatı 11.11.2025’teki 5 624,27 TL‘dir. Aradaki fark 5 624,27 – 5 257,73 = 366,54 TL‘dir.
Fiyat her gün aynı yönde değişmemiştir: 27.10.2025’ten 28.10.2025’e düşmüş, 31.10.2025’e kadar yükselmiş, 05.11.2025’e kadar biraz azalmış, sonra yeniden artmıştır. 07.11.2025’ten sonra fiyat hızla yükselmiş ve son gün en yüksek değerine ulaşmıştır. İlk gün 5 421,88 TL olan fiyat son gün 5 624,27 TL olduğu için bu sürede altının alış fiyatı genel olarak 202,39 TL artmıştır.

Güler Öğretmen, tablodaki verileri görselleştirebilecekleri araçları öğrencilerine sormuş, Rüzgar bu verilerin sütun grafiği ile görselleştirilebileceğini Çağla ise nokta grafiği ile görselleştirilemeyeceğini söylemiştir.
Tablodaki verileri görselleştirmek için kullanılan sütun grafiği aşağıda verilmiştir.

Grafik 1: Gram Altının Günlük Alış Fiyatları

Sütun grafiği ile günler arasında karşılaştırmalar yapılsa da bazı değerleri okumak ve değişimi izlemek zordur. Bu sebeple nicel (sürekli) verilerdeki değişimi daha açık gösterecek yeni bir grafik türüne ihtiyaç duyulur.

7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 172 Cevapları Birinci Kitap

c) Çağla veri setinin nokta grafiği ile görselleştirilemeyeceğini ifade etmektedir. Sizce bu veri seti için nokta grafiğinin uygun olmamasının sebebi ne olabilir?

Kısa Cevap: Nokta grafiğinde aynı değerler üst üste yığılarak gösterilir. Altın fiyatlarında hiçbir değer tekrar etmediği için yığılma olmaz. Ayrıca nokta grafiği fiyatların tarihe göre nasıl değiştiğini göstermez.

Cevap: Nokta grafiğinde her veri bir sayı doğrusu üzerinde nokta ile gösterilir; aynı değer tekrar ettikçe noktalar üst üste yığılır. Altın fiyatları ise kuruşlu, birbirinden farklı değerlerdir; on bir fiyatın hiçbiri tekrar etmediği için her değerin üstünde tek bir nokta olur ve grafik bir işe yaramaz. Ayrıca nokta grafiğinde tarihler yer almaz; bu yüzden fiyatın günden güne nasıl arttığı ya da azaldığı görülemez. Bu nedenlerle nokta grafiği bu veri seti için uygun değildir.

Bilgi Kutusu

Nokta grafiğinde veriler yığılmalı şekilde gösterilir. Nicel (sürekli) veriler ise yığılmalı şekilde gösterilmek zorunda değildir. Verilerin eğilim ve değişiminin daha açık görülebilmesi için noktaların çizgi ile birleştirildiği yeni bir görselleştirme aracı kullanılabilir. Bu yeni görselleştirme aracına çizgi grafiği denir.

Çizgi grafiği, bir değişkenin zamana bağlı değişiminin gösterilmesinde etkili bir grafik türü olduğundan zamana bağlı değişim durumlarıyla (artış-azalış gibi) ilgili yorumların rahatlıkla yapılabilmesini sağlar.

Tablodaki verilerin çizgi grafiği ile görselleştirilmesi aşağıdaki gibidir.

Grafik 2: Gram Altının Günlük Alış Fiyatları

ç) Grafikleri inceleyiniz. Grafiklerden çıkarılabilecek sonuçları karşılaştırınız.

Kısa Cevap: Sütun grafiğinde sütunların boyları birbirine çok yakın olduğu için günler arasındaki farklar ve değişim zor görülür. Çizgi grafiğinde ise fiyatın 28.10.2025’teki düşüşü, ortadaki küçük iniş çıkışlar ve son günlerdeki yükseliş açıkça görülür.

Cevap: Sütun grafiğinde dikey eksen 0’dan 6000’e kadar gittiği için 5 257 ile 5 624 arasındaki fiyatları gösteren sütunlar neredeyse aynı boydadır. Bu grafikten fiyatların yaklaşık 5 000 – 5 600 TL arasında olduğunu söyleyebiliriz ama hangi günde ne kadar artış ya da azalış olduğunu anlamak zordur.
Çizgi grafiğinde dikey eksen 5200’den başladığı ve noktalar çizgiyle birleştirildiği için değişim açıkça görülür: 28.10.2025’te fiyat belirgin şekilde düşmüş, 31.10.2025’e kadar yükselmiş, 05.11.2025’e kadar hafifçe azalmış, 07.11.2025’ten sonra ise hızla artarak 11.11.2025’te en yüksek değere ulaşmıştır.
Sonuç olarak iki grafik aynı verileri gösterse de fiyatın zamana bağlı değişimini (artış-azalış) yorumlamak için çizgi grafiği daha uygundur.

Günlük hayatta karşılaştığınız, çizgi grafiği ile görselleştirilmeye uygun nicel (sürekli) veriye sahip problem durumları neler olabilir? Düşüncelerinizi paylaşınız.

Kısa Cevap: Bir haftadaki günlük hava sıcaklıkları, bir bebeğin aylara göre boy ve kilo değişimi, döviz kurunun günlere göre değişimi, evimizin aylık elektrik tüketimi ve bir hastanın gün içindeki vücut sıcaklığı çizgi grafiği ile gösterilebilir.

Cevap: Zamana bağlı olarak değişen ve ondalıklı değerler alabilen veriler çizgi grafiği ile görselleştirilmeye uygundur. Örneğin:

• Bir haftada her gün öğle saatinde ölçülen hava sıcaklıkları
• Bir bebeğin doğumdan itibaren aylara göre boy uzunluğu ve kütlesi
• Doların veya avronun günlere göre alış fiyatı
• Evimizin aylara göre elektrik veya su tüketimi
• Hasta bir kişinin gün içinde saat başı ölçülen vücut sıcaklığı

Bu durumların hepsinde bir değişkenin zamana göre nasıl arttığını ya da azaldığını görmek istediğimiz için çizgi grafiği uygundur.

Sonraki Ödevler

• 7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 173-174-175-176 Cevapları 1. Kitap
• 7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 177-178-179-180-181-182 Cevapları 1. Kitap
• 7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 183-184-185 Cevapları 1. Kitap
• 7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 186-187 Cevapları 1. Kitap