7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 197-198-199-200 Cevapları

7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 197-198-199-200 Cevapları 1. Kitap bölümünde, ders kitabı sayfa 197, 198, 199, 200 sayfalarına ait cevapları bulabilirsiniz. “3. Tema Ölçme ve Değerlendirme Soruları Cevapları” Öğrenmenizi pekiştirmek ve anlamanızı kolaylaştırmak için 7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 197-198-199-200 Cevapları MEB Yayınları sorularını dikkatlice inceleyin. Başarınızı artırın.




3. Tema Ölçme ve Değerlendirme Soruları Cevapları

3. Tema- İstatistiksel Araştırma Süreci: Tünel araştırmasına evren ve örneklem seçiyor, sınav netleri ile bisiklet sürelerinde merkezi eğilim ve yayılım ölçülerini hesaplıyor, oda sıcaklığı ve su tüketimi grafiklerini yorumluyoruz.


7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 197 Cevapları Birinci Kitap

3. Tema Ölçme ve Değerlendirme Soruları

1) Tüneller, kara yolu ulaşım sistemlerinin önemli tamamlayıcı unsurlarındandır. Zorlu arazi koşullarının tüneller aracılığıyla aşılması, taşımacılıkta ciddi kolaylık ve avantajlar sağlamaktadır.
Türkiye’de bulunan tünellerin uzunluklarının bölgelere ve illere göre dağılımlarının araştırılacağı bir araştırma sürecine yönelik aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a) Yukarıda belirtilen gerçek yaşam durumuna uygun bir araştırma sorusu oluşturunuz.
Araştırma Sorusu: ……

Kısa Cevap: Araştırma Sorusu: Türkiye’deki kara yolu tünellerinin uzunlukları bölgelere ve illere göre nasıl bir dağılım göstermektedir?

Cevap: Araştırma sorum “Türkiye’deki kara yolu tünellerinin uzunlukları bölgelere ve illere göre nasıl bir dağılım göstermektedir?” Bu sorunun değişkeni tünel uzunluğudur ve veriler bölgelere ve illere göre karşılaştırılacaktır.


b) Araştırma sorunuza yönelik evren ve örneklemi belirleyiniz.
Evren: ……
Örneklem: ……

Kısa Cevap: Evren: Türkiye’deki tüm kara yolu tünelleri. Örneklem: Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinin her birinden rastgele seçilen üçer ildeki kara yolu tünelleri.

Cevap: Evren: Araştırma sorusu Türkiye’deki tünelleri kapsadığı için evren Türkiye’deki tüm kara yolu tünelleridir.
Örneklem: Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinin her birinden rastgele seçilen üçer ildeki kara yolu tünelleri. Her bölgeden il seçtiğimiz için örneklem bölgeler arasındaki farkları da yansıtır.


c) Araştırma sorunuza yönelik farklı birer evren ve örneklem belirleyiniz.
Evren: ……
Örneklem: ……

Kısa Cevap: Evren: Karadeniz Bölgesi’ndeki tüm kara yolu tünelleri. Örneklem: Karadeniz Bölgesi’ndeki Trabzon, Rize ve Artvin illerinde bulunan kara yolu tünelleri.

Cevap: Evren: Karadeniz Bölgesi’ndeki tüm kara yolu tünelleri.
Örneklem: Karadeniz Bölgesi’ndeki Trabzon, Rize ve Artvin illerinde bulunan kara yolu tünelleri.


ç) Farklı evren ve örneklemler belirlemek araştırma sonuçlarını nasıl değiştirir? Düşüncelerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Evren değişirse sonuçlar yalnızca yeni evren için geçerli olur; Karadeniz Bölgesi’nin sonuçları Türkiye’yi temsil etmez. Örneklem evreni temsil etmezse de sonuçlar yanlı olur. Örneğin dağlık Karadeniz’de tüneller hem daha çok hem daha uzun olabileceği için ortalama tünel uzunluğu Türkiye geneline göre farklı çıkar.

Cevap: Evren ve örneklem değiştiğinde araştırma sonuçları da değişir. Evreni Türkiye’deki tüm tüneller seçtiğimizde sonuçlar Türkiye geneli için yorumlanabilir. Evreni yalnızca Karadeniz Bölgesi seçtiğimizde ise sonuçlar sadece bu bölge için geçerli olur. Karadeniz Bölgesi dağlık olduğu için burada tünel sayısı ve ortalama tünel uzunluğu, arazisi daha düz olan bölgelere göre farklı çıkabilir. Bu yüzden Karadeniz’den elde edilen sonuçları Türkiye’nin geneline uygulamak yanlış olur. Ayrıca örneklem evreni temsil edecek şekilde seçilmezse (örneğin yalnızca en uzun tüneller seçilirse) sonuçlar yanlı olur. Doğru sonuç için evren araştırma sorusuna uygun seçilmeli, örneklem de evreni temsil etmelidir.


2) Aşağıdaki tabloda bir grup öğrencinin 20 soruluk bir matematik sınavındaki netleri verilmiştir.

Tablo: Öğrencilerin Matematik Sınavındaki Netleri

Öğrenci İsimleriMerveÇağrıPınarBegümEzgiKuzeyBurcuPoyraz
Netler8,6717,3317,3317,3310,675,338,6716,67

Yukarıda verilen tabloya göre hesaplanan merkezi eğilim ve yayılım ölçüleri değerlerinden hangisi yanlıştır?

7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 197 Cevapları

A) Ortanca = 14,00
B) Tepe Değer = 17,33
C) Açıklık = 12,00
D) Aritmetik Ortalama = 12,75

Kısa Cevap: A) Ortanca = 14,00 (Ortanca (10,67 + 16,67) : 2 = 13,67’dir.)

Cevap: Netler küçükten büyüğe sıralanır: 5,33; 8,67; 8,67; 10,67; 16,67; 17,33; 17,33; 17,33.
Ortanca: 8 veri olduğu için ortadaki iki veri 4. ve 5. verilerdir: 10,67 ve 16,67. Ortanca (10,67 + 16,67) : 2 = 27,34 : 2 = 13,67‘dir. A seçeneğindeki 14,00 değeri yanlıştır.
Tepe değer: 3 kez tekrar eden 17,33’tür. B doğrudur.
Açıklık: 17,33 – 5,33 = 12,00’dır. C doğrudur.
Aritmetik ortalama: Netlerin toplamı 102’dir (virgülleri kaldırıp toplarsak 10200 bulunur). 102 : 8 = 12,75’tir. D doğrudur.
86717331733173310675338671667+102004451
10200 800 - 800 2200 - 1600 6000 - 5600 4000 - 4000 0 12,75
Doğru cevap A seçeneğidir.


Farklı bir sayfa mı arıyorsunuz?

7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 198 Cevapları Birinci Kitap

3) Bisiklet yarışçısı olan Alp, Esin, Levent ve Yeliz aynı parkurda bir ay içinde 8 kez yarışmışlardır. Bu yarışlarda yarışçıların parkuru tamamlama süreleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablo: Yarışçıların Parkuru Tamamlama Süreleri (Saat)

Yarışçı1. Yarış2. Yarış3. Yarış4. Yarış5. Yarış6. Yarış7. Yarış8. Yarış
Alp1,252,321,382,561,371,241,491,20
Esin1,381,351,361,331,421,391,351,34
Levent2,482,101,142,101,452,102,102,10
Yeliz1,551,131,561,722,251,241,382,50

a) Hangi yarışçının parkuru tamamlama süreleri daha fazla değişkenlik göstermiştir? Bu incelemede yararlandığınız veri özetleme aracını kısaca açıklayınız.

Kısa Cevap: Alp’in süreleri daha fazla değişkenlik göstermiştir. Ortalama mutlak sapmadan yararlandım: Alp’te yaklaşık 0,42, Yeliz’de 0,37, Levent’te 0,33, Esin’de 0,02 saattir. Ortalama mutlak sapma, verilerin aritmetik ortalamaya olan uzaklıklarının ortalamasıdır; büyük olması verilerin ortalamadan uzağa dağıldığını gösterir. Açıklıklar (1,36; 1,34; 1,37) birbirine çok yakın ve yalnızca iki uç değere bağlı olduğu için karar vermede yeterli değildir.

Cevap: Önce açıklıkları hesapladım: Alp 2,56 – 1,20 = 1,36; Esin 1,42 – 1,33 = 0,09; Levent 2,48 – 1,14 = 1,34; Yeliz 2,50 – 1,13 = 1,37 saattir. Alp, Levent ve Yeliz’in açıklıkları birbirine çok yakındır. Açıklık yalnızca en büyük ve en küçük değere baktığı için bu üç yarışçıdan hangisinin sürelerinin daha değişken olduğunu göstermez. Örneğin Levent 8 yarışın 5’inde aynı süreyi (2,10) yapmıştır ama açıklığı yine de büyüktür.
Bu yüzden tüm verileri hesaba katan ortalama mutlak sapmayı kullandım. Ortalama mutlak sapma bulunurken önce aritmetik ortalama hesaplanır, sonra her verinin ortalamaya uzaklığı bulunur, bu uzaklıklar toplanıp veri sayısına bölünür.
Örneğin Alp’in sürelerinin toplamı 12,81, ortalaması 12,81 : 8 ≈ 1,60 saattir. Sürelerin 1,60’a uzaklıkları 0,35; 0,72; 0,22; 0,96; 0,23; 0,36; 0,11; 0,40’tır. Bu uzaklıkların toplamı 3,35, ortalama mutlak sapma 3,35 : 8 ≈ 0,42 saattir.
3572229623361140+33523
Aynı yolla bulunan değerler:

YarışçıAritmetik Ortalama (saat)Açıklık (saat)Ortalama Mutlak Sapma (saat)
Alpyaklaşık 1,601,36yaklaşık 0,42
Esinyaklaşık 1,370,09yaklaşık 0,02
Leventyaklaşık 1,951,34yaklaşık 0,33
Yelizyaklaşık 1,671,37yaklaşık 0,37

En büyük ortalama mutlak sapma Alp’te olduğu için parkuru tamamlama süreleri en fazla değişkenlik gösteren yarışçı Alp‘tir. Alp çoğu yarışı 1,20-1,49 saat arasında tamamlamış, ancak 2. ve 4. yarışlarda 2,32 ve 2,56 saat gibi çok uzun süreler yapmıştır.


b) Esin’e ait veri setinin merkezi eğilim ölçüsü değerlerini belirleyiniz. Bu veri seti için bir temsil değeri seçiniz ve bu seçiminizin sebebini veri özetleme araçlarına göre açıklayınız.

Kısa Cevap: Aritmetik ortalama 10,92 : 8 = 1,365 saat, ortanca (1,35 + 1,36) : 2 = 1,355 saat, tepe değer 1,35 saattir. Açıklık 0,09 ve ortalama mutlak sapma yaklaşık 0,02 saat gibi çok küçük değerler olduğu için veriler birbirine çok yakındır; temsil değeri olarak tüm yarışları hesaba katan aritmetik ortalamayı (1,365 saat) seçtim.

Cevap: Aritmetik ortalama: Esin’in sürelerinin toplamı 10,92 saattir; ortalama 10,92 : 8 = 1,365 saat‘tir.
138135136133142139135134+1092421
1092 800 - 800 2920 - 2400 5200 - 4800 4000 - 4000 0 1,365
Ortanca: Süreler sıralanır: 1,33; 1,34; 1,35; 1,35; 1,36; 1,38; 1,39; 1,42. Ortadaki iki veri 1,35 ve 1,36 olduğu için ortanca (1,35 + 1,36) : 2 = 1,355 saat‘tir.
Tepe değer: 2 kez tekrar eden 1,35 saat‘tir.
Esin’in verilerinde açıklık 0,09, ortalama mutlak sapma yaklaşık 0,02 saattir. Yayılım ölçüleri çok küçük olduğu için veriler birbirine çok yakındır ve uç değer yoktur; bu nedenle üç merkezi eğilim ölçüsü de birbirine çok yakın çıkmıştır. Ben tüm yarışları hesaba kattığı için aritmetik ortalamayı (1,365 saat) temsil değeri olarak seçtim.


c) Veri seti ve veri analizi dikkate alındığında bu araştırmadan elde edilebilecek en az üç farklı sonuç yazınız.

Kısa Cevap:

  • Esin’in süreleri birbirine en yakındır; en istikrarlı yarışçı Esin’dir.
  • Esin’in ortalaması (1,365 saat) en küçük, Levent’in ortalaması (yaklaşık 1,95 saat) en büyüktür; ortalamaya göre en hızlı Esin, en yavaş Levent’tir.
  • Alp’in süreleri en fazla değişkenlik gösterir (ortalama mutlak sapma yaklaşık 0,42).
  • Tek bir yarıştaki en kısa süre Yeliz’in 2. yarışındaki 1,13 saat, en uzun süre Alp’in 4. yarışındaki 2,56 saattir.

Cevap: Veri analizine göre şu sonuçlara ulaşılabilir:

  • En istikrarlı yarışçı Esin’dir. Esin’in süreleri 1,33 ile 1,42 saat arasındadır; açıklığı 0,09, ortalama mutlak sapması yaklaşık 0,02 saattir.
  • Ortalamaya göre en hızlı yarışçı Esin, en yavaş yarışçı Levent’tir. Ortalamalar Esin 1,365; Alp yaklaşık 1,60; Yeliz yaklaşık 1,67; Levent yaklaşık 1,95 saattir.
  • Süreleri en değişken yarışçı Alp’tir. Alp’in ortalama mutlak sapması yaklaşık 0,42 saattir; çoğu yarışı hızlı bitirmesine rağmen iki yarışta çok yavaş kalmıştır.
  • Levent 8 yarışın 5’inde parkuru 2,10 saatte tamamlamıştır; tepe değeri 2,10 saattir.
  • Tek bir yarıştaki en kısa süre Yeliz’in 2. yarışındaki 1,13 saat, en uzun süre Alp’in 4. yarışındaki 2,56 saattir.

4) Selçuk Öğretmen, okuldaki öğrencilerin kalp atış hızlarını merak etmiş ve bahçede egzersiz yapan öğrencilerin egzersiz sonundaki kalp atış hızlarını dijital ölçüm aracı ile ölçmüştür. Bu öğrencilerden bazıları bileklerindeki kalp atış ölçüm cihazıyla da kendi ölçümlerini yapmış ve Selçuk Öğretmen’in elde ettiği değerlerden farklı sonuçlar gözlemlemiştir.

Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a) Öğrencilerin kendi ölçümleriyle öğretmenlerinin ölçümlerinde kalp atış hızlarının birbirinden farklı çıkmasının nedeni ne olabilir? Değişebilirlik açısından yorumlayınız.

Kısa Cevap: Aynı öğrencinin kalp atış hızı iki farklı cihazla ölçüldüğü için fark, cihazların ölçüm hassasiyetinin farklı olmasından, yani ölçüm aracından kaynaklanır. Ayrıca kalp atış hızı egzersizden sonra hızla değiştiği için ölçümlerin farklı anlarda yapılması da farka yol açabilir.

Cevap: Aynı öğrencinin kalp atış hızı hem öğretmenin dijital ölçüm aracıyla hem de öğrencinin bileğindeki cihazla ölçülmüştür. Öğrencinin sağlık durumu aynı olduğu halde sonuçların farklı çıkması, iki cihazın ölçüm hassasiyetinin farklı olmasından kaynaklanır; bu, ölçüm aracından kaynaklanan değişebilirliktir. Ayrıca egzersizden sonra kalp atış hızı dakikalar içinde hızla düştüğü için öğretmen ve öğrenci ölçümü farklı anlarda yaptıysa değerler bu yüzden de farklı çıkabilir. Bu fark, iki farklı öğrencinin kalp atış hızları arasındaki doğal farktan farklıdır.


b) Örneklemden elde edilen veriler, okuldaki tüm öğrencilerin kalp atış hızlarıyla ilgili yorum yapabilmek için yeterli midir? Düşüncelerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Yeterli değildir. Veriler yalnızca bahçede egzersiz yapan öğrencilerden ve egzersiz sonunda alınmıştır. Bu öğrenciler okulun tüm öğrencilerini temsil etmez; egzersiz sonrası kalp atış hızı da dinlenme halindeki kalp atış hızından yüksektir.

Cevap: Yeterli değildir. Selçuk Öğretmen’in örneklemi yalnızca o sırada bahçede egzersiz yapan öğrencilerden oluşmaktadır. Bu öğrenciler spor yapmayı seven, belirli sınıflardan veya belirli yaşlardan öğrenciler olabilir; okuldaki tüm öğrencileri temsil etmezler. Ayrıca ölçümler egzersiz sonunda yapılmıştır; egzersizden sonra kalp daha hızlı atar. Okuldaki tüm öğrenciler hakkında yorum yapabilmek için her sınıf seviyesinden rastgele seçilen öğrencilerin kalp atış hızları aynı koşullarda (örneğin dinlenme halinde) ve aynı cihazla ölçülmelidir.


7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 199 Cevapları Birinci Kitap

5) Bade, odasının sıcaklık değerlerini bir hafta boyunca her gün aynı saatte termometre ile (°C) cinsinden ölçmüş ve ölçümlerine ait verileri not defterine kaydetmiştir. Kaydettiği verileri aşağıdaki çizgi grafiği ile görselleştirmiştir.

Grafik: Bade’nin Odasının Bir Hafta Boyunca Ölçülen Sıcaklık Değerleri (°C)

2122232425PazartesiSalıÇarşambaPerşembeCumaCumartesiPazarSıcaklık Değerleri (°C)Günler21,522,323,022,721,924,123,4

Grafiğe göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 199 Cevapları

A) Ölçülen sıcaklık değerleri sürekli veri olduğundan verilerin görselleştirilmesi için çizgi grafiği yerine daire grafiği tercih edilebilir.
B) Hafta sonu yaşanan sıcaklık artışı, veri setinin ortalama mutlak sapmasını azaltmıştır.
C) Odanın bir hafta boyunca ölçülen sıcaklık değerleri sürekli artış eğilimindedir.
D) Odanın bir hafta boyunca ölçülen sıcaklık değerlerinin aritmetik ortalaması 22,7 °C’tur.

Kısa Cevap: D) Odanın bir hafta boyunca ölçülen sıcaklık değerlerinin aritmetik ortalaması 22,7 °C’tur. (158,9 : 7 = 22,7)

Cevap: D doğrudur: Sıcaklıkların toplamı 21,5 + 22,3 + 23,0 + 22,7 + 21,9 + 24,1 + 23,4 = 158,9 °C’tur. Aritmetik ortalama 158,9 : 7 = 22,7 °C’tur.
215223230227219241234+1589211
1589 70 - 140 189 - 140 490 - 490 0 22,7
A yanlıştır: Sıcaklık zamana bağlı değişen sürekli bir veridir; bu değişimi göstermek için çizgi grafiği uygundur. Daire grafiği bir bütünün parçalarını göstermek için kullanılır, sıcaklık değerleri için uygun değildir.
B yanlıştır: Hafta sonu ölçülen 24,1 °C ve 23,4 °C değerleri ortalamadan uzaktır ve verilerin dağılımını genişletir. Yalnızca hafta içi değerlerin ortalama mutlak sapması yaklaşık 0,46 °C iken hafta sonu değerleri eklenince yaklaşık 0,69 °C olur; yani ortalama mutlak sapma azalmamış, artmıştır.
C yanlıştır: Sıcaklık çarşambadan cumaya (23,0 → 22,7 → 21,9 °C) ve cumartesiden pazara (24,1 → 23,4 °C) azalmıştır; sürekli artış yoktur.
Doğru cevap D seçeneğidir.


6) Bir sınıftaki öğrenciler sohbet etmek amacıyla bir mesajlaşma uygulamasında sınıf grubu kurmuşlardır. Bu grupta bir öğrenci sınıf arkadaşının matematik sınavından aldığı notu paylaşmış; bunun üzerine diğer öğrenciler, paylaşılan sınav notu ile ilgili yorum yapmışlardır.

Bu durumla ilgili aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a) Yukarıdaki olayı mahremiyet ve kişisel verilerin gizliliği açısından değerlendiriniz.

Kısa Cevap: Sınav notu öğrencinin kişisel verisidir. Arkadaşının izni olmadan grupta paylaşılması ve üzerine yorum yapılması mahremiyetin ve kişisel verilerin gizliliğinin ihlalidir; öğrenciyi üzebilir ve akran zorbalığına yol açabilir.

Cevap: Bir öğrencinin sınavdan aldığı not onun kişisel verisidir ve yalnızca kendisini, ailesini ve öğretmenini ilgilendirir. Bu notun arkadaşının izni olmadan sınıf grubunda paylaşılması, öğrencinin mahremiyetinin ve kişisel verilerinin gizliliğinin ihlalidir. Diğer öğrencilerin nota yorum yapması da durumu daha da kötüleştirmiştir; not paylaşılan öğrenci utanabilir, üzülebilir ve alay konusu olabilir. Bu da siber zorbalığa yol açabilir. Grupta bulunan öğrenciler başkalarının kişisel bilgilerini paylaşmamalı, böyle bir paylaşım gördüklerinde de yorum yapmak yerine paylaşımın silinmesini istemelidir.


b) Mahremiyet kavramı yalnızca sosyal medya ile mi sınırlıdır? Mahremiyet ihlaline günlük hayattan örnekler yazınız.

Kısa Cevap: Hayır, mahremiyet günlük hayatın her alanında vardır. Örneğin bir arkadaşımızın sırrını başkalarına anlatmak, birinin telefonunu veya günlüğünü izinsiz karıştırmak, kapısı kapalı bir odaya izin almadan girmek mahremiyet ihlalidir.

Cevap: Hayır, mahremiyet yalnızca sosyal medyayla sınırlı değildir; insanların özel hayatı, eşyaları ve bilgileri günlük hayatta da korunmalıdır. Günlük hayattan mahremiyet ihlali örnekleri:

  • Bir arkadaşımızın bize güvenerek anlattığı bir sırrı başkalarına anlatmak
  • Kardeşimizin veya arkadaşımızın telefonunu, günlüğünü ya da çantasını izin almadan karıştırmak
  • Başkasına gelen bir mektubu veya mesajı izinsiz okumak
  • Kapısı kapalı bir odaya kapıyı çalmadan ve izin almadan girmek
  • Bir arkadaşımızın ev adresini veya telefon numarasını izni olmadan başkalarına vermek

7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 200 Cevapları Birinci Kitap

7) Aşağıdaki grafik, Emre’nin bir hafta boyunca günlük tükettiği su miktarlarını göstermektedir.

Grafik: Emre’nin Bir Hafta Boyunca Tükettiği Su Miktarı (Litre)

1,822,22,42,62,83PazartesiSalıÇarşambaPerşembeCumaCumartesiPazarSu Miktarı (L)Günler2,21,82,22,42,82,63,0

Grafiğe göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.

a) Grafiğe uygun bir araştırma sorusu oluşturunuz.
Araştırma Sorusu: ……

Kısa Cevap: Araştırma Sorusu: Emre’nin bir hafta boyunca günlük tükettiği su miktarları nasıl bir eğilim göstermektedir?

Cevap: Araştırma sorum “Emre’nin bir hafta boyunca günlük tükettiği su miktarları nasıl bir eğilim göstermektedir?” Grafikte Emre’nin her gün içtiği su miktarı gösterildiği için bu soru grafikle cevaplanabilir.


b) Aşağıdaki ifadelerde doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.

7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Sayfa 200 Cevapları

1. ( ) Emre’nin bir hafta boyunca günlük tükettiği su miktarları incelendiğinde tepe değerin olmadığı görülür.
2. ( ) Emre’nin su tüketim miktarında salı gününden itibaren sürekli artma eğilimi görülmektedir.
3. ( ) Emre’nin bir hafta boyunca tükettiği su miktarlarının ortanca değeri 2,4 L’dir.
4. ( ) Emre’nin bir hafta boyunca tükettiği su miktarlarının aritmetik ortalaması 2,4 L’dir.
5. ( ) Emre’nin bir hafta boyunca tükettiği su miktarlarının açıklık değeri 0,4 L’dir.

Kısa Cevap:

  • 1. (Y) Emre’nin bir hafta boyunca günlük tükettiği su miktarları incelendiğinde tepe değerin olmadığı görülür.
  • 2. (Y) Emre’nin su tüketim miktarında salı gününden itibaren sürekli artma eğilimi görülmektedir.
  • 3. (D) Emre’nin bir hafta boyunca tükettiği su miktarlarının ortanca değeri 2,4 L’dir.
  • 4. (Y) Emre’nin bir hafta boyunca tükettiği su miktarlarının aritmetik ortalaması 2,4 L’dir.
  • 5. (Y) Emre’nin bir hafta boyunca tükettiği su miktarlarının açıklık değeri 0,4 L’dir.

Cevap: Grafiğe göre Emre’nin içtiği su miktarları pazartesiden pazara 2,2; 1,8; 2,2; 2,4; 2,8; 2,6 ve 3,0 L’dir. Küçükten büyüğe sıralanınca 1,8; 2,2; 2,2; 2,4; 2,6; 2,8; 3,0 olur.
1. Yanlış: 2,2 L pazartesi ve çarşamba olmak üzere iki kez tekrar ettiği için tepe değer 2,2 L’dir; tepe değer vardır.
2. Yanlış: Salıdan cumaya su miktarı artmış (1,8 → 2,2 → 2,4 → 2,8), ancak cumartesi 2,6 L’ye düşmüştür. Artış sürekli değildir.
3. Doğru: 7 veri olduğu için sıralı verilerin ortasındaki 4. veri olan 2,4 L ortancadır.
4. Yanlış: Su miktarlarının toplamı 17 L’dir; aritmetik ortalama 17 : 7 ≈ 2,43 L’dir, 2,4 L değildir.
22182224282630+17031
170 70 - 140 300 - 280 200 - 140 600 - 560 40 2,428
5. Yanlış: En büyük değer 3,0 L, en küçük değer 1,8 L olduğu için açıklık 3,0 – 1,8 = 1,2 L’dir, 0,4 L değildir.


c) Emre’nin bir hafta boyunca günlük tükettiği su miktarlarına ilişkin veri seti farklı bir görselleştirme aracı kullanılarak özetlenebilir miydi? Veri türünü ve araştırma sorusunu dikkate alarak düşüncelerinizi yazınız.

Kısa Cevap: Su miktarı nicel (sürekli) bir veridir. Günlere göre sütun grafiği ile de gösterilebilirdi; ancak araştırma sorusu su tüketiminin günlere göre değişimini (eğilimini) sorduğu için çizgi grafiği daha uygundur. Daire grafiği ve nokta grafiği bu veri için uygun değildir.

Cevap: Emre’nin içtiği su miktarı litre cinsinden ölçülen ve 2,25 L gibi ara değerler alabilen nicel (sürekli) bir veridir. Veriler günlere göre sıralı olduğu için her günün su miktarını bir sütunla gösteren sütun grafiği ile de özetlenebilirdi; sütun grafiğinde günler arasındaki farklar karşılaştırılabilir. Ancak araştırma sorumuz su tüketiminin günlere göre nasıl bir eğilim gösterdiğini sorduğu için zamana bağlı artış ve azalışları daha açık gösteren çizgi grafiği daha uygundur. Daire grafiği bir bütünün parçalarını gösterdiği için, nokta grafiği de değerler çok az tekrar ettiği için bu veri setine uygun değildir.


ç) Emre’nin bir haftalık su tüketimi verileri dikkate alındığında bu veri setini temsil edebilecek merkez değerini belirleyiniz ve cevabınızı gerekçeleriyle açıklayınız.

Kısa Cevap: Ortanca 2,4 L, aritmetik ortalama yaklaşık 2,43 L, tepe değer 2,2 L’dir. Veri setinde uç değer olmadığı için ortanca ve ortalama birbirine çok yakındır; merkez değeri olarak 2,4 L’yi belirledim.

Cevap: Veri setinin merkezi eğilim ölçüleri şunlardır: ortanca 2,4 L, aritmetik ortalama 17 : 7 ≈ 2,43 L, tepe değer 2,2 L. Tepe değer yalnızca iki günün değeridir ve Emre’nin haftanın geri kalanında daha fazla su içtiğini göstermez. Veri setinde diğerlerinden çok uzak bir uç değer olmadığı için ortanca ile aritmetik ortalama birbirine çok yakın çıkmıştır. Bu yüzden Emre’nin günlük su tüketimini temsil eden merkez değeri olarak 2,4 L‘yi belirledim; bu değer hem ortancaya eşit hem de ortalamaya çok yakındır.


d) Emre’nin doktoru, sağlıklı bir yaşam için her gün en az 2 litre su içmesi gerektiğini söylemiştir. Bu referans değerine ve verilerin analizine göre veri setini yorumlayınız.

Kısa Cevap: Emre haftanın 7 gününden 6’sında 2 litre ve daha fazla su içmiştir; yalnızca salı günü 1,8 L ile referans değerin altında kalmıştır. Günlük ortalaması (yaklaşık 2,43 L) 2 litrenin üzerindedir. Emre genel olarak yeterli su içmektedir, ancak salı gibi günlerde de en az 2 litre içmeye dikkat etmelidir.

Cevap: Doktorun belirttiği referans değer günde en az 2 litredir. Emre pazartesi (2,2 L), çarşamba (2,2 L), perşembe (2,4 L), cuma (2,8 L), cumartesi (2,6 L) ve pazar (3,0 L) günlerinde bu değeri karşılamıştır. Yalnızca salı günü 1,8 L su içerek referans değerin 0,2 L altında kalmıştır. Haftalık toplam 17 L, günlük ortalama yaklaşık 2,43 L’dir ve 2 litrenin üzerindedir. Ayrıca haftanın sonuna doğru su tüketimi artmıştır. Buna göre Emre genel olarak sağlıklı bir yaşam için yeterli su içmektedir; ancak her gün en az 2 litre içmesi gerektiği için salı gibi az su içtiği günlerde daha dikkatli olmalıdır.


Sonraki Ödevler