7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12-15-16-17-18. Cevapları
Anadolu’da Kilim Demek Metni Cevapları
4. Tema- Türk Sanatı: Mehmet Önder’in kaleme aldığı bu metinde kilim dokumacılığının Anadolu insanının duygularını, inancını ve kültürünü renklerle anlatan bir sanat dalı olduğu işlenir; bu bölümde metnin söz varlığı ve okuduğunu anlama sorularının cevapları yer almaktadır.
Sonraki Sayfalar: 19-20-21-22-23
İçindekiler
7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 12 Cevapları İkinci Kitap
Hazırlık Vakti
1. Geleneksel el sanatlarından hangilerini yakın çevrenizde görüyorsunuz? Gördüğünüz geleneksel el sanatları günlük yaşamda hangi amaçlarla kullanılıyor? Sözlü olarak açıklayınız.
Kısa Cevap: Kilim dokumacılığı ve çini sanatını görüyorum; süsleme ve günlük eşya olarak kullanılıyor.
Cevap: Yakın çevremde kilim dokumacılığı, çini işlemeciliği ve ahşap oymacılığı gibi geleneksel el sanatlarını görüyorum. Bu sanatlar günümüzde daha çok ev süslemesi, hediyelik eşya ve günlük kullanım eşyası üretmek amacıyla sürdürülüyor; aynı zamanda kültürümüzü sonraki nesillere aktarma amacı da taşıyor.
2. Günlük yaşamda kullandığımız sıradan bir eşya iletişim için kullanılabilir mi? Sıradan bir eşya ile özel bir mesajı iletmek nasıl mümkün olur? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Kısa Cevap: Evet kullanılabilir; eşyaya seçilen renk, desen veya biçimle özel bir anlam yüklenebilir.
Cevap: Evet, sıradan bir eşya da iletişim aracı olabilir. Bir eşyaya seçilen renkler, desenler ya da o eşyanın hazırlanış biçimiyle özel bir mesaj yüklenebilir; tıpkı bir kilimin dokunuşundaki renklerin ve motiflerin dokuyan kişinin duygularını anlatması gibi. Böylece eşya, sözle söylenemeyeni sessizce anlatan bir dile dönüşür.
7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları İkinci Kitap
1. Etkinlik
Okuduğunuz metinde geçen aşağıdaki kelimelerin metindeki anlamını belirleyiniz. Kelimeleri sözlük anlamları ve görselleriyle çizgi çizerek eşleştiriniz. Her kelimenin altında verilen alana o kelimenin çağrıştırdığı bir kelimeyi de siz ekleyiniz. (desen, gergef, ilmek, kilim, peşkir, sedir, tezgah)
Kısa Cevap: Gergef çerçeve, kilim dokuma, tezgah yapım aracı, peşkir havlu, ilmek düğüm, sedir divan anlamına gelir.
Cevap:
- desen: Bir yüzeye işlenen, çizilen veya dokunan süsleyici motif, şekil. Çağrıştırdığı kelime: motif.
- gergef: Üzerine kumaş gerilerek nakış işlemeye yarar, çoğu dikdörtgen biçiminde olan çerçeve. Çağrıştırdığı kelime: nakış.
- ilmek: İpe halka şekli verilerek yapılan düğüm; ilmik. Çağrıştırdığı kelime: düğüm.
- kilim: Döşeme, divan gibi yerlere serilen, genellikle desenli, havsız, kalın, kıl veya yün dokuma. Çağrıştırdığı kelime: dokuma.
- peşkir: Genellikle pamuk ipliğinden dokunmuş ince havlu. Çağrıştırdığı kelime: havlu.
- sedir: Arkalıksız, üstü minderli ve yastıklı olabilen, oturmaya veya yatmaya yarayan ev eşyası; divan. Çağrıştırdığı kelime: divan.
- tezgah: Üzerinde genellikle el veya küçük makinelerle iş görülen yapım aracı. Çağrıştırdığı kelime: dokumacılık.
7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları İkinci Kitap
2. Etkinlik
A. Metnin bütünü ve daha önce bildiklerinizden hareketle kilim, Anadolu insanı için ne ifade etmektedir?
Kısa Cevap: Kilim, Anadolu insanı için duygularını ve kültürünü yansıttığı bir sanat ve kimlik ifadesidir.
Cevap: Kilim, Anadolu insanı için sadece bir dokuma değil; özlemini, sevgisini, inancını ve yaşadığı zorlukları renklerle ve desenlerle anlattığı sessiz bir dildir. Kilim dokuyan kadın, içindeki duyguları ilmik ilmik bu esere aktararak kendi hayat hikayesini de bir bakıma anlatmış olur.
B. Kilimlerdeki renk ve desenlerin seçiminde Anadolu kültürünün etkisi nasıl olmuştur?
Kısa Cevap: Renkler doğadan elde edilir, desenler ise bölgenin geleneklerine göre kuşaktan kuşağa aktarılır.
Cevap: Kilimlerdeki renkler, Anadolu’nun kendi bitkilerinden (kızılçam kabuğundan kırmızı, safran ve sütleğenden sarı, ceviz yaprağından kahverengi, naneden yeşil, sumaktan siyah gibi) elde edilir. Desenler ise her yörenin kendine özgü bir gelenek zincirinde yüzyıllar boyunca aktarılmıştır; bu yüzden her kilimin deseni, ait olduğu yöreyi ve kültürü yansıtır.
C. Kilim, Anadolu insanı tarafından hangi amaçlarla kullanılmaktadır?
Kısa Cevap: Çadır, sedir, halı gibi günlük eşya olarak; ayrıca mektup ve dilekçe yerine duygu iletmek için kullanılır.
Cevap: Kilim, Anadolu insanı tarafından çadırın, sedirin döşenmesinde, kuşak olarak belde taşınmasında, çuval ve heybe olarak eşya taşımada kullanılır. Bunun yanında kilim, dokuyan kişi için adeta bir dilekçe ya da mektup gibidir; renkleriyle ve desenleriyle sözle söylenemeyeni anlatan bir iletişim aracı olarak da kullanılmaktadır.
Ç. Metnin bütününden ve “A, B ve C” bölümlerindeki cevaplarınızdan hareketle metnin ana fikrini belirleyiniz.
Kısa Cevap: Anadolu’da kilim dokumak, kültürü ve duyguları renklerle yaşatıp gelecek kuşaklara aktarmaktır.
Cevap: Metnin ana fikri, Anadolu’da kilim dokumanın sıradan bir el işi olmadığı, kilimin Anadolu insanının duygularını, inancını ve kültürünü renk renk, ilmik ilmik gelecek kuşaklara aktaran özgün bir sanat ve iletişim biçimi olduğudur.
3. Etkinlik
Aşağıdaki soruları “Anadolu’da Kilim Demek” metninden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.
1. Okuduğunuz metinde yer alan “Anadolu kadını, tezgahının ya da gergefinin başına geçti mi, tam bir okur yazardır.” ifadesinden ne anlıyorsunuz?
Kısa Cevap: Anadolu kadını, okuma yazma bilmese de dokuduğu kilimle duygu ve düşüncelerini anlatabilecek kadar ustadır.
Cevap: Bu ifadeden, Anadolu kadınının kağıda yazı yazmasa bile dokuduğu kilimle, kullandığı renk ve desenlerle kendini anlatabildiği anlaşılır. Yani kilim, onun için bir yazı, bir dil gibidir; tezgahının başına geçtiğinde düşüncelerini ve duygularını ustaca “yazan” bir okuryazar gibi davranır.
2. Metne göre kilimlerdeki renk ve desenler nasıl belirlenmiştir?
Kısa Cevap: Renkler doğal bitkilerden elde edilir, desenler ise her yörenin kendi geleneğine göre kuşaktan kuşağa aktarılır.
Cevap: Metne göre kilimlerdeki renkler bitkilerin köklerinden, yapraklarından ya da tohumlarından elde edilmiş; desenler ise gelişigüzel seçilmemiş, her yörenin kendine özgü bir gelenek zinciri içinde yüzyıllar boyunca aktarılarak günümüze ulaşmıştır.
3. Yörük beyi, kilime bakarak kızın durumunu nasıl anlamıştır? Bu durum, kilimlerin hangi özelliğini göstermektedir?
Kısa Cevap: Beyi, kilimdeki renk ve desenlerden kızın gönlünün başka birinde olduğunu anlamıştır; bu, kilimin duygu anlatma özelliğini gösterir.
Cevap: Yörük beyi, kızın dokuduğu kilimdeki renklerden ve desenlerden onun mutsuz olduğunu, gönlünün istemediği biriyle evlendirilmek istendiğini anlamıştır. Bu durum, kilimlerin sadece bir eşya değil, dokuyan kişinin en gizli duygularını bile anlatabilen güçlü bir görsel dil olduğunu göstermektedir.
4. Metinden hareketle kilimlerin Anadolu kültüründeki yerini değerlendiriniz. Sizce bu kültürel değer günümüzde yeterince korunuyor mu?
Kısa Cevap: Kilim, Anadolu kültüründe önemli bir yere sahiptir; günümüzde ise makine üretimi yüzünden yeterince korunamamaktadır.
Cevap: Kilim, Anadolu kültüründe yüzyıllardır süregelen, duygu ve kimlik aktaran özgün bir sanat dalı olarak önemli bir yere sahiptir. Ancak günümüzde fabrikasyon üretimin yaygınlaşması ve el emeğine yeterince değer verilmemesi nedeniyle bu kültürel değerin yeterince korunduğunu söylemek zordur; geleneksel kilim dokumacılığının yaşatılması için daha fazla destek gerekmektedir.
7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları İkinci Kitap
4. Etkinlik
A. Okuduğunuz metinde yer alan ve problem olarak görülebilecek bir olay veya durumu belirleyip aşağıda ayrılan alana kısaca yazınız. Belirlediğiniz bu olay veya durumun neden problem oluşturduğunu bir cümleyle ifade ediniz.
Kısa Cevap: Fakir bir kızın istemediği zengin biriyle evlendirilmek istenmesi, kızın rızasının alınmaması nedeniyle problemdir.
Cevap:
- Metindeki problem olan olay: Fakir bir kızın babası tarafından, kızın sevdiği fakir delikanlı yerine zengin ve mal mülk sahibi biriyle evlendirilmek istenmesi.
- Bu, problemdir çünkü: Kızın kendi duyguları ve tercihi hiç sorulmadan, sadece maddi kaygılarla geleceği hakkında karar verilmektedir; bu da kızı mutsuz etmekte ve dokuduğu kilime yansıyacak kadar onu üzmektedir.
B. Belirlediğiniz problemi çözmek için neler yapılabilir? Üç olası çözüm yolu üretip ayrılan alana yazınız.
Kısa Cevap: Aile içinde konuşulabilir, kızın isteği dinlenebilir ya da bir büyüğün aracılığına başvurulabilir.
Cevap:
- 1. Olası çözüm yolu: Baba, kızıyla oturup onun gerçek isteklerini dinleyebilir ve ona göre karar verebilirdi.
- 2. Olası çözüm yolu: Aileler arasında saygın bir büyüğün aracılığıyla iki taraf bir araya getirilip anlaşma sağlanabilirdi.
- 3. Olası çözüm yolu: Kızın sevdiği delikanlının çalışıp kendini geliştirmesi için zaman tanınabilir, evlilik biraz ertelenebilirdi.
C. Olası çözüm yollarını arkadaşlarınızla paylaşınız ve tartışarak en uygulanabilir çözümü belirleyiniz.
Kısa Cevap: En uygulanabilir çözüm, kızın isteğinin dinlenip ailece konuşularak karar verilmesidir.
Cevap: Arkadaşlarımla paylaştığımda, en uygulanabilir çözümün babanın kızıyla oturup onun gerçek isteklerini dinlemesi olduğunda birleştik; çünkü bir evlilik kararında en çok etkilenecek kişinin görüşünün alınması hem en insani hem de en kalıcı çözümdür.
7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları İkinci Kitap
5. Etkinlik
Okuduğunuz metindeki cümleleri “kişisel görüş içerme/içermeme” ölçütü ya da kendi belirlediğiniz başka bir ölçüt bakımından inceleyiniz. İncelemeniz sonucunda ayrıştırdığınız cümleleri aşağıda tasnif ediniz. Ardından oluşturduğunuz grupları adlandırınız.
Kısa Cevap: Metin, öznel (kişisel görüş içeren) ve nesnel (bilgi veren) cümleler olarak iki grupta incelenebilir.
Cevap:
- Nesnel Cümleler (kişisel görüş içermeyen): “Anadolu kilimlerinde renkler, oldum olası, çeşitli bitkilerin köklerinden, yapraklarından ya da tohumlarından çıkarılır.” / “Anadolu kilimlerinde, çizgiler sert, renkler hırçındır.”
- Öznel Cümleler (kişisel görüş içeren): “Yarinin hayalini, gözünün rengini kilimlerde arayan Anadolu’nun kilim sevgisi, gerçekten hayranlık vericidir.” / “Anadolu’da kilim demek, hayata renk vermek ve tabiata hakim olmak demek…”
6. Etkinlik
A. Okuduğunuz metinde Yörük beyinin yerinde siz olsaydınız kızın babasını ikna etmek için ikna tekniklerinden [karşılıkta bulunma, tutarlılık, toplumsal kanıt, sevgi (hoşlanma), otorite, kıtlık (azlık), karşıtlık, uzlaşma] hangisini kullanırdınız? Aşağıdaki alana yazınız.
Kısa Cevap: Karşılıkta bulunma tekniğini kullanırdım; babaya at ve deve vererek karşılığında kızını sevdiğiyle evlendirmesini isterdim.
Cevap: Yörük beyinin yerinde olsaydım “karşılıkta bulunma” tekniğini kullanırdım. Nitekim beyin kendisi de metinde tam olarak bunu yapmış, babaya at ve deve vererek karşılığında kızını sevdiği delikanlıyla evlendirmesini istemiştir. Bir karşılık sunmak, karşı tarafın isteğimi kabul etmesini kolaylaştıran en etkili yöntemlerden biridir.
B. Belirttiğiniz ikna etme tekniğinin metinle ilişkisini sözlü olarak açıklayınız.
Kısa Cevap: Bey, kızın babasına maddi bir karşılık sunarak onu ikna etmiştir, bu da karşılıkta bulunma tekniğinin ta kendisidir.
Cevap: Metinde bey, kızın babasına “Sana at, deve vereceğim” diyerek maddi bir karşılık teklif etmiş ve karşılığında kızını sevdiği kişiyle evlendirmesini istemiştir. Bu, tam olarak karşılıkta bulunma (reciprocity) tekniğidir; bir kişiye bir şey vererek, o kişiyi karşılık vermeye ve isteğimizi kabul etmeye yönlendirmektir.
