5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 72-73-74-75. Cevapları
Mustafa İzleme Metni Etkinlik Cevapları
2. Tema- Atatürk’ü Tanımak: Soru işaretiyle virgülün nerelerde kullanıldığını örneklerle pekiştiriyor, bir mekanı betimleyen paragraf yazıyor ve 19 Mayıs’a hazırlık için bir konuşma hazırlıyoruz.
İçindekiler
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 72 Cevapları Birinci Kitap
7. Etkinlik
a. Aşağıdaki metinde yer alan soru işaretlerinin hangi amaçla kullanıldığını belirleyiniz. Soru işaretlerinin yanındaki yay ayraç içinde ifade edilen işlevi metnin altındaki ilgili alana yazınız.
Ömer, 23 Nisan sabahı erkenden uyandı. En güzel kıyafetlerini giyip eline bayrağını aldı. Tam kapıdan çıkacakken annesi arkasından seslendi:
— Törene ne zaman gideceksiniz? (I.işlev)
Ömer, “Birazdan arkadaşlarla okulda buluşacağız anneciğim.” dedi.
Babası da salondan seslendi:
— Şiirini iyice ezberledin mi? (I.işlev)
Ömer gülümseyerek “Ezberledim.” dedi. Sokağa çıktığında arkadaşı Ali’yi gördü. Ali, Ömer’in elindeki süsleri görünce şaşırarak sordu:
— Sınıfı süslemek için? (II.işlev)
Ömer heyecanla “Evet, sınıfımızı 23 Nisan için rengârenk yapacağız!” diye cevap verdi.
Cevap:
- I. işlev: Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur.
- II. işlev: Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur.
b. Soru işaretinin aşağıda verilen kullanım alanlarını ve bunlara ait örnekleri inceleyiniz. Bu kullanım alanlarına yönelik siz de defterinize örnek cümleler yazınız.
Cevap:
- Soru eki veya sözü içeren cümle veya sözlerin sonuna konur. Örnek: “Millî Mücadele’nin en önemli komutanları kimlerdir?” Cümlem: Bu hediyeyi kime vereceksin?
- Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerin sonuna konur. Örnek: “Uzun uzun düşünüp birden başını kaldırdı: — Yaşınız?” Cümlem: Bu paket benim için?
c. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili ifadelerde virgülün hangi amaçla kullanıldığını belirleyiniz. Ardından virgülü aynı amaçla kullandığınız birer cümle yazınız.
Atalarımız bu vatan için canlarını, mallarını ve sevdiklerini feda ettiler.
Cevap: Virgül, sıralı kelimeleri birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.
Cümlem: Sırt çantama defterimi, kalemlerimi ve su şişemi koydum.
En büyük bağımız; sevgi, sevgi, sevgi.
Cevap: Virgül, vurgu için tekrarlanan kelimeleri birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.
Cümlem: Onun için en önemli şey; başarı, başarı, başarı.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 73 Cevapları Birinci Kitap
Sevgili Çocuklar, haftaya 19 Mayıs töreni için hazırlıklarımızı tamamlayalım.
Cevap: Virgül, hitap sözünden sonra kullanılmıştır.
Cümlem: Sevgili öğrenciler, yarın sınavımız var.
Türk bayrağının boyu, eninin tam 1,5 katı uzunluğundadır.
Cevap: Virgül, ondalık sayılarda tam sayıyı ondalık kısımdan ayırmak için kullanılmıştır.
Cümlem: Kitabın kalınlığı tam 2,5 santimetredir.
8. Etkinlik Konuşalım
Konuşmada amaç ve içerik seçimi, konuşma yapmadan önce konuşmanın amacının ve konusunun belirlenmesi sürecidir. Konuşmacı bilgi vermek, bir olayı anlatmak veya mizahi bir dille dinleyicileri eğlendirmek gibi hedeflerden birini belirler. Bu hedefe uygun olarak konuşmada neleri anlatacağına karar verir. Sonrasında olaya dayalı, betimleyici, tanıtıcı veya sıralı kronolojik anlatım biçimlerinden uygun olanları seçer. Bu süreçte kişi kendi yaşantılarından, ilgi alanlarından veya duygularından yola çıkarak konuşma içeriğini oluşturur.
a. Aşağıdaki yönergelere uyarak seçimlerinizden hareketle bir konuşma yapınız.
- Konuşma konunuzu belirleyiniz: Birine yardım ettiğiniz ya da birinin size yardım ettiği bir an/Size yapılan küçük ama unutamadığınız bir iyilik/Beklemediğiniz bir anda tanıştığınız, sizi etkileyen biri
- Konuşma amacınızı belirleyiniz: Dinleyiciye bir konuda bilgi vermek/Yaşadığınız ya da tanık olduğunuz bir olayı anlatmak/Dinleyicileri güldürüp neşelendirmek
- Anlatım biçimini seçiniz: Bir olayı kahramanları, yeri ve zamanıyla anlatmak/Bir kişiyi ya da mekânı dinleyicilerin gözünde canlanacak şekilde tarif etmek/Bir durumu, kişiyi veya yeri özelliklerini anlatarak tanıtmak/Olayları gerçekleşme sırasına göre anlatmak
Kısa Cevap: Birine yardım ettiğim bir anı, yaşadığım bir olayı anlatma amacıyla, kahramanları ve zamanıyla anlatan bir konuşma hazırladım.
Cevap: Geçen hafta okul çıkışında yolda düşen yaşlı bir teyzeye rastladım. Hemen yanına koşup elinden tuttum, eşyalarını topladım ve evine kadar ona eşlik ettim. Bana çok teşekkür etti, ben de birine yardım etmenin ne kadar güzel bir duygu olduğunu o gün anladım.
b. Konuşmanızı tema sonundaki “Konuşma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz. Güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Sonraki etkinliklerde gelişmeye açık yönlerinizi güçlendirmeye çalışınız.
Kısa Cevap: Konuşmamda konu dışına çıkmadım ama göz teması kurmakta zorlandım.
Cevap:
| Ölçütler | Evet | Kısmen | Hayır |
|---|---|---|---|
| Konumu belirledim ve konu dışına çıkmadım. | ✓ | ||
| Konuşma amacımı gerçekleştirdim. | ✓ | ||
| Kelimeleri doğru ve anlaşılır söyledim. | ✓ | ||
| Sesimi herkesin duyabileceği şekilde ayarladım. | ✓ | ||
| Göz teması kurmaya özen gösterdim. | ✓ | ||
| Dinleyicilerin ilgisini çekebildim. | ✓ | ||
| Baş, el, kol hareketlerim ve duruşumla konuşmamı destekledim. | ✓ |
Geliştirmek istediğim becerilerim:
- Konuşurken dinleyicilerle daha çok göz teması kurmalıyım.
- El ve kol hareketlerimi konuşmama uygun kullanmalıyım.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 74 Cevapları Birinci Kitap
Yazalım
9. Etkinlik
a. Bir mekanın betimlendiği aşağıdaki paragrafı inceleyiniz. Farklı renklerle gösterilen cümlelerin nelere odaklandığını öğretmeninizin rehberliğinde tartışarak belirleyiniz. Daha önce öğrendiğiniz kişi betimlemesiyle mekan betimlemesinin benzerlik ve farklılıklarını söyleyiniz.
Savaş alanı, etrafını irili ufaklı tepelerin sardığı geniş bir düzlüktü. Tepelerin eteklerinde bodur ağaçların oluşturduğu bir örtü zar zor seçiliyordu. Gökyüzü patlayan topların ve tozun oluşturduğu gri bir dumanla kaplıydı. Toprak düşen top mermileri yüzünden delik deşik olmuştu. Kırık silahlar, boş mermi kovanları ve yırtık üniforma parçaları etrafa saçılmıştı. İnsan gözünün görebildiği her şey yaşanan savaşın ciddiyetini hissettiriyordu. Türk askerlerinin hücum sırasında mevzide bıraktığı mendiller, mektuplar ve daha nice özel eşya bir milletin vatanını korumak için neleri feda edebileceğinin kanıtlarını barındırıyordu. Arada sırada uzaktan işitilen top sesleri ve patlamaların seyrekliği düşmanın epey uzaklaştığını gösteriyor, savaşın bitmek üzere olduğunu müjdeliyordu. İlk bakışta hüzünlü gibi duran bu manzara, görenlere tarifi imkânsız birçok duyguyu bir arada yaşatıyordu.
Kısa Cevap: Yeşil cümleler savaş alanının görünüşünü, mavi cümleler ise bu mekânın uyandırdığı duyguları anlatıyor.
Cevap: Yeşil cümleler tepeleri, dumanı, kırık silahları, yani mekânın görünüşünü anlatıyor. Mavi cümleler ise seslere ve mekânın insanda uyandırdığı duygulara odaklanıyor. İki betimlemede de ayrıntılar göz önünde canlandırılır; ama birinde bir insan, diğerinde bir yer anlatılır.
b. Paragrafı okurken gözünüzde nasıl bir resim canlandı? Bu resmin gözünüzde canlanmasının sebebi ne olabilir? Düşüncelerinizi söyleyiniz.
Kısa Cevap: Gözümde dumanlarla kaplı, savaşın izlerini taşıyan ıssız bir alan canlandı.
Cevap: Paragrafı okurken gözümde etrafı dumanla kaplı, kırık silahların ve boş mermi kovanlarının saçıldığı ıssız bir savaş alanı canlandı. Bu resmin canlanmasının sebebi, yazarın gördüğümüz her ayrıntıyı; toprağı, dumanı, eşyaları tek tek betimlemiş olmasıdır.
c. “Müzeleri Geziyorum” adlı etkileşimli içerikten alınan görseli kullanarak müzeyi betimleyen bir paragraf yazınız. Paragrafı yazarken yazma stratejilerini uygulayınız.
Cevap:
- Plan: Konu: Müzedeki toplantı odası. Önce masa ve heykeller, sonra duvar ve tavan, en son bayraklar ve panolar anlatılacak.
- Paragraf: Müzedeki odanın ortasında kırmızı örtülü büyük bir masa var. Masanın etrafında üniformalı heykeller toplantı yapıyor. Duvarda bir harita asılı, tavanda avize parlıyor. Masanın iki yanında Türk bayrakları duruyor. Panoda Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarının 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığı yazıyor.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 75 Cevapları Birinci Kitap
Cevap:
- Taslak Metin: Odada bir masa var. Masada heykeller var. Duvarda harita var. Bayraklar ve panolar var.
- Gözden Geçirilmiş Metin: Müzedeki odanın ortasında kırmızı örtülü büyük bir masa var. Masanın etrafında üniformalı heykeller toplantı yapıyor. Duvarda bir harita asılı, tavanda avize parlıyor. Masanın iki yanında Türk bayrakları duruyor. Panoda Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarının 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıktığı yazıyor.
ç. Öğretmeninizin geri bildirimleriyle güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Sonraki etkinliklerde güçlü yönlerinizi kullanmaya, gelişmeye açık yönlerinizi güçlendirmeye özen gösteriniz.
Bu Görev Bizim
Milli Mücadele yıllarında cephedeki askerlerimizin ailelerine yazdığı mektupları araştırınız. Ulaştığınız mektuplardan birini sınıfa getiriniz.
Kısa Cevap: Askerlerin ailelerine yazdığı mektupları araştırıp birini sınıfa getirdim.
Cevap: Milli Mücadele yıllarında cephedeki askerlerin ailelerine yazdığı mektupları kütüphaneden ve güvenilir internet sitelerinden araştırdım. Bulduğum mektuplardan birinin çıktısını alıp sınıfa getirdim ve arkadaşlarıma okudum.
