5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 80-81-82-83. Cevapları
Oğlu Hüseyin’den Emine Ana’ya Mektuplar Metni Etkinlik Cevapları
2. Tema- Atatürk’ü Tanımak: Mektuptaki kelimelerle söz varlığımızı zenginleştiriyor, bağlantı ifadeleriyle cümleler kuruyor ve Milli Mücadele’de kadınların gösterdiği fedakarlığı anlatan bir dinleme metnini inceliyoruz.
İçindekiler
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 80 Cevapları Birinci Kitap
4. Etkinlik
a. Okuduğunuz metinden alınan aşağıdaki kelime ve kelime gruplarını inceleyiniz. Bunlardan temayla ilgili olanları belirleyip işaretleyiniz.
Kelimeler: yurt, üst baş, soğuk, cephe, hal hatır, vatan, yeni, düşman, koca, telli duvaklı, küçük, ışıl ışıl, çocuk, yeni, bölük bölük.
Cevap: Temayla (Milli Mücadele) ilgili olan kelimeler: yurt, vatan, cephe, düşman, bölük bölük.
b. İşaretlediğiniz kelime veya kelime gruplarından üçünü seçiniz. Seçtiğiniz kelime/kelime grubunu aşağıdaki yoncalardan birinin yaprağına yazınız. Diğer yapraklarına ise bu kelime/kelime grubunun pekiştirilmiş hali, oluşturduğu ikileme veya çağrışım alanına giren kelimelerden uygun olanları yazınız. Daha sonra bunlardan seçtiğiniz birini bir cümlede kullanınız.
Cevap:
- Seçtiğim kelime: yurt → Çağrışım alanı: vatan, bayrak, toprak → Cümlem: Yurdumuzun her karışı bizim için çok değerlidir.
- Seçtiğim kelime: cephe → Çağrışım alanı: savaş, asker, mücadele → Cümlem: Cephede görev yapan Mehmetçikler büyük bir özveriyle savaştı.
- Seçtiğim kelime: düşman → Çağrışım alanı: zulüm, işgal → Cümlem: Düşman kuvvetleri bu topraklardan sonunda geri püskürtüldü.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 81 Cevapları MEB Yayınları
5. Etkinlik
Bağlantı ifadeleri; düşünce, durum ve olayları birbirine bağlayan, aralarındaki ilişkiyi gösteren ve anlatımın akıcı olmasını sağlayan ifadelerdir. Ekleme ifade eden bazı bağlantı ifadeleri şu şekildedir: ayrıca, bir de, bundan başka, bunun dışında, hatta, hem…hem…, ile, üstelik, ve, ek olarak vb.
a. Aşağıdaki metni yay ayraç içinde verilen ekleme ifadelerinden uygun olanları yazarak tamamlayınız. Her ifadeyi yalnızca bir kez kullanınız. (ayrıca, üstelik, hatta, bunun dışında, hem…hem…)
Atatürk, yaşamı boyunca öğrenmeye ve kendini geliştirmeye büyük önem verdi. Tarih ve askerlikle ilgili pek çok eser okudu, ayrıca dil, edebiyat, matematik ve bilim alanlarındaki kitaplarla da ilgilendi. Okuduğu kitapların önemli bölümlerinin altını çizerdi. Hatta sayfa kenarlarına düşüncelerini ve sorularını not ederdi. Edindiği bilgileri çevresindeki kişilerle paylaşırdı, bunun dışında onların görüşlerini dikkatle dinlemeyi de önemserdi.
Atatürk yalnızca kitap okumakla yetinmedi. Üstelik “Geometri” adlı bir kitap yazdı. Bu çalışması, onun hem öğrenmeye değer verdiğini hem öğrendiklerini toplumla paylaşmak istediğini göstermektedir.
Cevap: Boşluklara sırasıyla ayrıca, hatta, bunun dışında, üstelik, hem…hem ifadeleri getirilmiştir.
b. Yukarıdaki metinde geçen veya kendi belirleyeceğiniz üç farklı ekleme ifadesini seçiniz. Seçmiş olduğunuz bu ifadeleri kullanarak Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitime, bilime ve Türk diline verdiği önemi ifade eden üç cümle yazınız.
Cevap:
- Atatürk, eğitime çok önem verdi; ayrıca öğretmenleri toplumun en değerli insanları olarak görürdü.
- Bilim, ona göre ilerlemenin tek yoluydu; hatta “Geometri” adlı bir kitap yazacak kadar bilime gönül vermişti.
- Türk dilinin sadeleşmesi için çalışmalar yaptı; üstelik Türk Dil Kurumunu kurarak bu çalışmaları kalıcı hale getirdi.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 82 Cevapları MEB Yayınları
Konuşalım
6. Etkinlik
a. Aşağıdaki görseli inceleyiniz ve metni okuyunuz.
“CEPHEDEN MEKTUP” görseli ve diyaloğu: Hüseyin cephede bir ağacın altında annesine mektup yazarken komutanı yanına gelir, Hüseyin ayağa fırlayıp selam verir; komutanı da ona “Ne yazıyorsun, şiir mi?” diye sorar ve diyalog burada yarım bırakılmıştır.
b. Yukarıda verilen metindeki karşılıklı konuşmanın devamını bir arkadaşınızla kurgulayınız. Kurguladığınız karşılıklı konuşmayı arkadaşınızla aşağıdaki yönergeler doğrultusunda sınıfta canlandırınız.
Cevap: — Hayır komutanım, anneme mektup yazıyorum. Onu çok özledim, ayrıca cephede iyi olduğumu bilmesini istiyorum. — Çok güzel evladım. Mektubunda ona vatan için burada olduğumuzu da yaz, üstelik hepimizin sağ salim döneceğimize dair güvence ver. — Emredersiniz komutanım. Hem annemin gözlerinin arkamda kalmamasını hem de gururlanmasını isterim. — Aferin sana Hüseyin. Bu mektup, ona hem senin cesaretini hem de vatan sevgini gösterecektir.
c. Karşılıklı konuşmanızı yukarıdaki yönergelere uygun bir şekilde gerçekleştirdiğinizi düşünüyor musunuz? Açıklayınız.
Kısa Cevap: Evet, ekleme ifadelerini ve uygun hitap sözlerini kullanarak yönergelere uygun bir konuşma gerçekleştirdim.
Cevap: Evet, konuşmamda ekleme bağlantı ifadelerini kullandım, uygun selam ve hitap ifadeleriyle başladım, arkadaşımla söz alıp vermeye dikkat ettim ve sorulan soruları açıklayarak cevapladım.
5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 83 Cevapları MEB Yayınları
7. Etkinlik
a. Karekodu okutarak “Kastamonulu Şerife Bacı” adlı metni dikkatlice dinleyiniz.
b. Aşağıdaki tabloyu dinlediğiniz hikayeden hareketle doldurunuz.
Cevap:
- Kişiler: Şerife Bacı, kızı (sırtındaki bebeği), yolda karşılaştığı diğer kağnı sahipleri
- Zaman: Milli Mücadele yılları, karlı-tipili bir kış günü
- Yer: Cepheye cephane taşınan daracık, buzlu bir dağ yolu
- Olay Akışı: Şerife Bacı öküzlerini toplayıp kızına ninni söyleyerek yola çıkar. Hava giderek sertleşip tipiye döner; güçsüz öküzler arabayı çamura ve kara sapladıkça Şerife Bacı arabayı iterek kurtarmaya çalışır, bu da onu çok yavaşlatır. Yoldan geçen diğer kağnıcılardan bazen yardım, bazen biraz ekmek ister. Kızının sesi kesilince onu kontrol edip yeniden sırtına sıkıca bağlar; rüzgarın şiddetiyle nefes almakta zorlanınca biraz dinlenmeyi düşünür.
c. Kahramanın davranışları Milli Mücadele Dönemi’ni yansıtmakta mıdır? Nedenleriyle aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: Evet yansıtmaktadır, çünkü o dönemde kadınlar da tıpkı Şerife Bacı gibi çocuklarıyla birlikte kağnılarla cepheye cephane taşıyarak destek olmuştur.
Cevap: Evet, kahramanın davranışları Milli Mücadele Dönemi’ni yansıtmaktadır çünkü o dönemde birçok kadın, tıpkı Şerife Bacı gibi bebeğini sırtına bağlayıp zorlu kış şartlarında kağnısıyla cepheye cephane taşımış, yolda karşılaştığı zorluklara rağmen pes etmeden bu fedakarlığı sürdürmüştür.
ç. Kağnıların geçtiği buzlu dağ yolu, olayların gelişimini nasıl etkilemiştir? Yazınız.
Kısa Cevap: Buzlu dağ yolu öküzlerin arabayı çamura ve kara saplamasına yol açmış, bu da yolculuğu çok yavaşlatmıştır.
Cevap: Buzlu ve karlı dağ yolunda zaten güçsüz olan öküzler arabayı sık sık çamura ve kara saplamış, Şerife Bacı da arabayı her seferinde kendi gücüyle itip kurtarmak zorunda kalmıştır. Bu durum yolculuğunu ciddi şekilde yavaşlatmış, üstüne bastıran tipiyle görüşün de kapanması yolu daha da zorlaştırmıştır.
d. Karekodu okutarak “Yazı Sandığı” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Kısa Cevap: Karekodu okutup “Yazı Sandığı” içeriğindeki yönergeleri sırasıyla tamamladım.
Cevap: Karekodu okutarak açılan “Yazı Sandığı” adlı etkileşimli içerikteki yazma alıştırmalarını ekranda verilen yönergelere uyarak tamamladım.
