6.Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 18-19-20-21-22-23 Cevapları 2.Kitap

Yönetimin Karar Alma Sürecini Etkileyen Unsurlar Cevapları -2

4. Öğrenme Alanı- Yaşayan Demokrasimiz: Bu parçada seçimlere katılımın önemini, sivil toplum kuruluşlarını, kamuoyunu ve medyayı yönetimin karar alma sürecini etkileyen unsurlar olarak inceliyoruz.

Karekod kaynakları: Yönetimin karar alma sürecini etkileyen unsurlar, Bulmaca oyunu

Önceki Sayfalar: 12-13-14-15-16-17

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 18 Cevapları İkinci Kitap

Mahalli idareler genel seçimlerinin kesin sonuçları açıklandı

“…Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığının 31 Mart 2024 tarihinde yapılan mahalli idareler genel seçimlerine yönelik açıklamalarına göre; büyükşehir belediye başkanlığı seçimlerinde 47 milyon 867 bin 134 seçmen kayıtlı olup katılım oranı yüzde 78,12 olarak gerçekleşmiştir…” (Genel ağdan alınmıştır.)

Haber metnine göre büyükşehir belediye başkanlığı seçimlerine katılan vatandaşlarımızın katılım oranı yüzde 78,12 olmuştur. Bu bilgiden yararlanarak büyükşehir belediye seçimlerine katılmayan vatandaşlarımızın oranı yüzde 21,88’dir.

Seçme ve seçilme hakkının kullanıldığı seçimlerin neden yapıldığını yazınız.

Kısa Cevap: Yönetici belirlemek ve halkın söz sahibi olmasını sağlamak için.

Cevap: Bu seçimler, halkın kendi yöneticisini kendisinin belirlemesi için yapılır. Böylece yönetimde halkın da söz hakkı olur. Bu da demokrasinin gereğidir.

Yaşadığınız yerde yapılan seçimlerin sonuçlarının sizi ve toplumu nasıl etkileyebileceğini tartışınız.

Kısa Cevap: Seçilen yönetici, yaşadığımız yerin hizmetlerini belirler.

Cevap: Seçim sonucunda göreve gelen kişi, mahallemizdeki hizmetleri ve kuralları belirler. Bu da benim ve çevremdeki insanların günlük hayatını doğrudan etkiler. Doğru seçim yapılırsa hizmetler daha iyi olur.

Seçime katılan ve katılmayan vatandaşlarımızı topluma karşı görev ve sorumluluklarını yerine getirme açısından değerlendiriniz. Değerlendirmenizi yazınız.

Kısa Cevap: Seçime katılanlar sorumluluğunu yerine getirir, katılmayanlar getirmez.

Cevap: Seçime katılan vatandaş, vatandaşlık görevini yerine getirmiş olur ve yönetime katkı sağlar. Seçime katılmayan vatandaş ise bu hakkını kullanmamış olur ve kararların oluşmasına katkı vermez. Bu yüzden herkesin seçime katılması önemlidir.

Bireylerin seçimler dışında yönetimin karar alma süreçlerini nasıl etkileyebileceğine dair sınıf arkadaşlarınızla fikir taraması yöntemini kullanarak tartışınız. Bunun için aşağıdaki yönergeyi izleyiniz.

Yönerge:

1. Öğretmeninizin rehberliğinde en az 4, en fazla 9 kişiden oluşan gruplar oluşturunuz.
2. 5-10 dakika arasında süre belirleyiniz. Her grubun kendi içinde tartışmasını sağlayınız.
3. Ulaştığınız fikirleri öğretmeninizin rehberliğinde rapor haline getiriniz ve sınıf panosunda paylaşınız.

Kısa Cevap: Medya, kamuoyu, dilekçe ve sivil toplum kuruluşları ile.

Cevap: Bireyler seçim dışında da yönetimi etkileyebilir. Örneğin dilekçe yazarak isteklerini bildirebilir. Sivil toplum kuruluşlarına üye olabilir. Medyada görüş bildirerek kamuoyu oluşturabilirler.

Toplumsal hayatımızın gelişmesinde ve toplumumuzda var olan sorunların çözümünde demokratik hayatımızın en önemli parçalarından biri olan katılım hakkımızı kullanmalıyız. Katılım hakkımız, bireylerin düşüncelerini toplum hayatına yansıtmasının en demokratik yollarından biridir. Ayrıca toplumun huzuru, bireyler arası eşitlik ve toplumsal adaletin sağlanmasında önemli bir yere sahiptir (Görsel 4.9).

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 19 Cevapları İkinci Kitap

Hak ve özgürlüklerimizi koruyabilmemiz için öncelikle hak ve özgürlüklerimizin neler olduğunu öğrenmemiz gerekir. Bireylerin toplumsal yaşamda adil bir şekilde var olabilmeleri hem bu haklarını bilmeleri ve korumaları hem de başkalarının hak ve özgürlüklerine saygı duymaları ile mümkündür. Trafik kurallarına uymayan, çevreyi kirleten, canlılara kötü davranan, ayrımcılık yapan bireyler; diğer insanların ve canlıların haklarını ihlal etmekte, bunun sonucunda da çeşitli sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu tür sorunları çözüme kavuşturmak ve adaleti sağlamak için haklarımızı bilmenin yanında hak aramanın yasal yollarını da öğrenmeliyiz.

Örnek Durum

Safiye Hanım sinirli bir şekilde kapıdan çıkmış. Bir taraftan komşusunun bahçesine doğru ilerlerken diğer taraftan da söyleniyormuş. Karşı komşusu Muhterem Hanım onun bu halini görünce koşarak yanına gitmiş ve Safiye Hanım’ı durdurmuş. Safiye Hanım yan komşusunun tavuklarının sürekli bahçesine girdiğini ve ektiği bütün sebzelerini talan ettiğini anlatmış. Muhterem Hanım onu sakinleştirmiş ve …

Sizce Muhterem Hanım sorunların çözümünde haklar, özgürlükler ve sorumluluklar çerçevesinde adaleti de göz önünde bulundurarak nasıl bir çözüm önerisinde bulunmuştur? Yazınız.

Kısa Cevap: Önce sakince uyarmış, olmazsa yetkiliye bildireceğini söylemiş olabilir.

Cevap: Muhterem Hanım önce Safiye Hanım’ı sakinleştirmiş olabilir. Ardından komşusuyla konuşup tavukların bahçeye girmesini engellemesini istemiş olabilir. Eğer sorun çözülmezse muhtarlığa ya da yetkili bir kuruma başvurabileceğini de söylemiş olabilir.

Verilen kaynakları ve görselleri inceleyiniz.

Kaynak 1 (Görsel 4.10): “(…) Anayasa ve kanunlara uygun olarak milletvekili ve mahalli idareler seçimleri yoluyla, tüzük programlarında belirlenen görüşleri doğrultusunda çalışmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin oluşmasını sağlayarak demokratik bir devlet ve toplum düzeni içinde çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır. (…)” (siviltoplum.gov.tr)

Kaynak 2 (Görsel 4.11): “(…) Toplumun talep ve beklentilerinin yerine getirilmesinde, demokratik sürecin etkili işlemesinde, toplumda güven düzeyini artırmada ve farklı insanların bir araya gelerek ortak bir amaca hizmet etmesinde önemli rol oynarlar. (…) Bu kurumlar insanlara yerel, ulusal ve küresel olarak hizmet edebilme fırsatı ve alternatifi sunarlar. (…) İçerisinde vakıflar ve derneklerin yanı sıra birlikler, kooperatifler, sendikalar, meslek odaları ve partiler gibi farklı amaçlar için oluşturulan örgütler de mevcuttur. (…)” (yesilay.org.tr)

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 20 Cevapları İkinci Kitap

Kaynak 3 (Görsel 4.12): “(…) Halkı ilgilendiren belli bir mesele hakkında, belirli bir zamandaki ‘genel yargı’ yahut ‘ortak kanaat’ şeklinde tanımlanmaktadır. (…) Karar alma konumunda olan kişiler veya kurumlar, her zaman yönetilenlerin fikir ve düşüncelerini öğrenmek isterler. Bu da yöneten grup ile yönetilen grup arasında karşılıklı bir ilişkiye, bir etkileşmeye yol açmaktadır.” (Aslanel, 1993. s.10.)

Kaynak 4 (Görsel 4.13): “(…) Toplumun bilgiye erişimi, eğlence, eğitim, haber alma, sosyal bağlarını güçlendirme ve kültürel ifade gibi bir dizi işlevi yerine getirir. (…) Toplumun düşünce ve davranışlarını etkileyebilir. (…) Toplumsal sorunları gündeme taşır ve bu sorunların tartışılmasına katkı sağlar. Örneğin, eşitsizlik, ırkçılık, cinsiyet eşitsizliği gibi konuların ele alınması, toplumun bu sorunlarla ilgili farkındalığını artırabilir.” (sertifika.subu.edu.tr)

İncelediğiniz kaynaklardan yararlanarak insanların yönetimin karar alma süreçlerini hangi unsurlar aracılığıyla etkileyebildiğini yazınız.

Kısa Cevap: Siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, kamuoyu ve medya aracılığıyla.

Cevap: İnsanlar yönetimin karar alma sürecini seçme ve seçilme hakkını kullanarak, siyasi partilere katılarak etkileyebilir. Sivil toplum kuruluşlarına üye olmak da bir başka yoldur. Ayrıca kamuoyu oluşturarak ve medya aracılığıyla seslerini duyurarak da etkili olabilirler.

Yönetimin karar alma süreçlerine seçme ve seçilme hakkımızı kullanarak katılabildiğimiz gibi siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları ve medya aracılığıyla da katılabiliriz. Ayrıca bireylerin bir araya gelerek oluşturduğu kamuoyu da yönetimin karar alma süreçlerinde önemli bir role sahiptir.

Belirli bir görüşü savunan ve yönetimde söz sahibi olmak isteyen örgütlenmiş kuruluşlara siyasi parti denir.

Özel sektörden ve devletten bağımsız olarak gönüllülük esasına dayalı, belirli bir amaç ya da sorun ile ilgili (sosyal, ekonomik ve kültürel konularda) vatandaşların bir araya gelmesi ile oluşan kuruluşlara sivil toplum kuruluşu denir.

Toplumu ilgilendiren herhangi bir sorun üzerinde halkın benimsediği genel düşünceye, ortak kanaate kamuoyu denir.

Gazete, radyo, televizyon, dergi, genel ağ gibi haber almamızı sağlayan yazılı, görsel, işitsel kitle iletişim araçlarının tümüne medya denir.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 21 Cevapları İkinci Kitap

Uygulayalım

ETKİNLİK

Adı: Yönetime ve karar alma süreçlerine nasıl katılırım?
Amacı: Karar alma sürecini çözümleyebilme
Beceri: Çözümleme
Süre: 2 ders saati

Yönerge:

1. Öğretmeninizin rehberliğinde 2, 4 veya 6 kişilik vızıltı grupları oluşturunuz.
2. Süreyi gruplardaki öğrenci sayısına göre 2 dakika, 4 dakika veya 6 dakika olarak belirleyiniz.
3. Grubunuzun fikirlerini sınıfınız ile paylaşınız ve değerlendirmelerini sağlayınız.
4. Oluşturduğunuz gruplarda, aşağıda verilen soruları dikkatle okuyunuz.
5. Sorular üzerinde grup arkadaşlarınızla birlikte tartışınız.
6. Tartışma neticesinde ortaya çıkan ortak kararları veya farklı düşünceleri gerekçeleriyle ilgili bölümlere yazınız.

Ambulansların hastaları hastaneye yetiştirmek isterken trafikte yaşadığı sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileriniz neler olabilir?

Kısa Cevap: Yol vermeme büyük sorundur, çözüm bilinçlendirme ve caydırıcı cezadır.

Cevap: Ambulanslar trafikte en çok sürücülerin yol vermemesi yüzünden zorlanır. Bazı sürücüler ambulansı fark etmez ya da geç fark eder. Bu sorunu çözmek için sürücüler bilinçlendirilmeli ve yol vermeyenlere caydırıcı cezalar uygulanmalıdır.

Bu sorunun çözümünde siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, medya ve kamuoyu gibi unsurlardan hangisi daha etkili olabilir?

Kısa Cevap: Medya ve kamuoyu daha etkili olabilir.

Cevap: Bu sorunda medya ve kamuoyu daha etkili olabilir çünkü medya aracılığıyla yapılan bir bilgilendirme kampanyası kısa sürede birçok sürücüye ulaşır. Bu da toplumda ambulansa yol verme bilincini hızla artırır.

Yönetimin karar alma sürecini etkileyen unsurların, birbirlerini ve yönetimin karar alma sürecini nasıl etkilediğini; ayrıca izledikleri yollar arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırınız.

Kısa Cevap: Hepsi topluma katkı sağlar ama karara katılma biçimleri farklıdır.

Cevap:

Benzerlikler

1. Toplumu etkilemeyi amaçlarlar.
2. Karar alma sürecine katkı sağlarlar.
3. Kamu yararını gözetirler.

Farklılıklar

1. Siyasi partiler karar alır ve uygular.
2. Sivil toplum kuruluşları öneri sunar.
3. Medya ve kamuoyu dolaylı yoldan etki eder.

Bu unsurlardan hangilerinin yönetimin karar alma sürecini doğrudan, hangilerinin dolaylı yoldan etkilediğini açıklayınız.

Kısa Cevap: Siyasi partiler doğrudan; medya, kamuoyu ve STK dolaylı etkiler.

Cevap: Siyasi partiler ve yönetim organları kararı doğrudan alıp uyguladığı için doğrudan etkileyenler arasındadır. Medya, kamuoyu ve sivil toplum kuruluşları ise görüş oluşturup baskı yaparak dolaylı yoldan etkiler.

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 22 Cevapları İkinci Kitap

Değerlendirelim

Yönetimin karar alma süreçlerini etkileyen unsurlar kavram ağında verilmiştir. Bu unsurlarla ilgili olduğunu düşündüğünüz kavramları uygun yerlere yazınız.

Kısa Cevap: Siyasi Partiler-Meclis/Seçim; STK-Gönüllülük/Dernek; Kamuoyu-Birey/Görüş; Medya-İletişim/Haber.

Cevap:

Siyasi Partiler

1. Meclis
2. Seçim
3. Yasa
4. İktidar
5. Milletvekili

Sivil Toplum Kuruluşları

1. Gönüllülük
2. Yardım
3. Hak
4. Dayanışma
5. Dernek

Kamuoyu

1. Birey
2. Toplum
3. Görüş
4. Tepki
5. Anket

Medya

1. İletişim
2. Haber
3. Bilgi
4. Yayın
5. Gazete

6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 23 Cevapları İkinci Kitap

Yönetimin karar alma süreci ile ilgili zihin haritasını tamamlayınız.

Kısa Cevap: Aşamaları sorunun gündeme gelmesinden değerlendirmeye kadar 6 adımdır; her unsurun katkısı kendi rolüne göredir.

Cevap:

Yönetimin Karar Alma Sürecinin Aşamalarıdır

1. Sorunun veya konunun gündeme getirilmesi (örnek olarak verilmiş)
2. Çözüm önerileri geliştirilmesi
3. Karar verme
4. Kararın uygulanması
5. Kararın değerlendirilmesi
6. Gerekirse yeniden çözüm yolları oluşturulması

Yönetimin Karar Alma Sürecinin Unsurlarının Katkılarıdır

1. Siyasi Partiler: Yasa teklifi sunarak ve mecliste tartışarak karar alınmasına katkı sağlar.
2. STK: Sorunları dile getirerek ve öneri sunarak sürece katkı sağlar.
3. Kamuoyu: Görüş ve taleplerini ortaya koyarak kararları etkiler.
4. Medya: Konuların veya sorunların gündeme gelmesinde etkilidir (örnek olarak verilmiş).

Önceki Sayfalar: 12-13-14-15-16-17

Sonraki Ödevler

• 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 24-25-26-27-28 Cevapları 2. Kitap
• 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 29-30-31-32-33 Cevapları 2. Kitap
• 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 34-35-36-37 Cevapları 2. Kitap
• 6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 38-39-41-42-43 Cevapları 2. Kitap