7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 14-15-16-17 Cevapları

1. Işığın Kırılması Cevapları

4. Ünite- Işığın Kırılması ve Mercekler: Bu bölümde ön bilgilerimizi hatırlıyor, ışığın kırılması olayını deneylerle inceliyoruz.

Sonraki Sayfalar: 19-20-21-22

7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 14 Cevapları İkinci Kitap

Ön Değerlendirme

Üniteye başlamadan önce “Işığın Kırılması ve Mercekler” konusuna temel oluşturacak geçmiş öğrenmelerinizi hatırlamak için aşağıdaki soruları cevaplayınız.

1. Işık nasıl yayılır? Bir ışık kaynağı çizerek ışık ışınlarının izlediği yolu gösteriniz.

Kısa Cevap: Işık, ışık kaynağından her yöne doğru düz çizgiler halinde yayılır.

Cevap: Işık, ışık kaynağından her yöne doğru düz bir çizgi halinde yayılır. Bir mum çizip ondan her yöne doğru düz oklar (ışınlar) çizerek bu yayılmayı gösterebiliriz.

2. Çevrenizdeki maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre sınıflandırınız.

Kısa Cevap: Maddeler saydam, yarı saydam ve opak (saydam olmayan) olarak sınıflandırılır.

Cevap: Çevremizdeki maddeleri ışığı geçirme durumuna göre üçe ayırabiliriz. Cam gibi saydam maddeler ışığı tamamen geçirir. Buzlu cam gibi yarı saydam maddeler ışığı kısmen geçirir. Duvar gibi opak (saydam olmayan) maddeler ise ışığı hiç geçirmez.

3. Güneş enerjisinin kullanım alanlarına günlük yaşamdan örnekler veriniz.

Kısa Cevap: Güneş enerjisi güneş panelleriyle elektrik üretiminde ve su ısıtıcılarında kullanılır.

Cevap: Güneş enerjisinin kullanım alanlarına günlük yaşamdan örnek olarak çatılara kurulan güneş panelleriyle elektrik üretilmesini ve güneş enerjili su ısıtıcılarını verebiliriz.

4. Aşağıdaki örneklerde gelen veya yansıyan ışınlardan eksik olanları çizerek tamamlayınız.
(4 örnek: I- gelme açısı 35° ile gelen ışın; II- yüzeye dik gelen ışın; III- gelme açısı 50° ile gelen ışın; IV- gelme açısı 60° ile gelen ışın.)

Kısa Cevap: Her örnekte yansıma açısı gelme açısına eşit olacak şekilde eksik ışın çizilir.

Cevap: Yansıma kanununa göre gelme açısı, yansıma açısına eşittir. Buna göre:

1. Gelme açısı 35° olduğu için yansıyan ışın da yüzeyin normaliyle 35° yaparak çizilir.
2. Gelen ışın yüzeye dik (0°) geldiği için yansıyan ışın da kendi üzerinden geri döner.
3. Gelme açısı 50° olduğu için yansıyan ışın da normalle 50° yaparak çizilir.
4. Gelme açısı 60° olduğu için yansıyan ışın da normalle 60° yaparak çizilir.

7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 15 Cevapları İkinci Kitap

1. Işığın Kırılması

Bağlantı Noktası

Merve, hafta sonu ailesiyle Şanlıurfa’da bulunan Balıklıgöl’ü ziyaret etmişti. Gölde bu kadar çok balık olmasına şaşırdı. Balıklara yem attı. Dikkatlice balıkları gözlemlemeye başladı ve balıkların yüzeye yakın göründüğünü fark etti. Merve bu durumun nedenini sormak için anne ve babasının yanına gittiğinde onlar bir yere oturmuş çay içiyordu. Babasına balıkların neden yüzeye yakın göründüğünü sordu. Babası elindeki çay bardağının içinde duran kaşığı göstererek “Suyun içindeki cisimler farklı görünebilir. Bak bu kaşık da kırılmış gibi görünüyor.” dedi. Merve göldeki balıkları olduğundan daha yakında görüyordu. Gölün içinden bakıldığında kendisinin nasıl göründüğünü merak etti.

Sizce suyun içinden bakıldığında havadaki cisimler gerçekte bulundukları konumdan farklı görünür mü?

Kısa Cevap: Evet, farklı görünür çünkü ışık suda kırılır.

Cevap: Evet, suyun içinden bakıldığında havadaki cisimler gerçek konumlarından farklı görünür. Bunun sebebi ışığın sudan havaya geçerken kırılmasıdır.

İçinde çay olan bardaktaki kaşığın olduğundan farklı görünmesinin sebebi ne olabilir?

Kısa Cevap: Kaşığın suya değen kısmındaki ışığın kırılması yüzünden farklı görünür.

Cevap: Bardaktaki kaşığın olduğundan farklı görünmesinin sebebi, ışığın havadan suya geçerken kırılmasıdır. Kaşığın su içindeki kısmından gelen ışık yön değiştirdiği için kaşık kırılmış gibi görünür.

Günlük hayatta karşılaştığınız buna benzer durumlara örnekler veriniz.

Kısa Cevap: Havuzun dibindeki oyuncak olduğundan daha yakın görünür.

Cevap: Günlük hayatta buna benzer durumlarla sık karşılaşırız. Örneğin bir havuzun dibi olduğundan daha sığ görünür. Suya yarım batırılmış bir pipet de kırılmış gibi görünür.

7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 16 Cevapları İkinci Kitap

Etkinlik Noktası-1

Amaç: Işık ışınlarının kırılmasına yönelik nitelikleri tanımlama.
Malzemeler: cam bardak, su, kalem.
Uygulama basamaklarını takip ederek etkinliği yapınız. Ardından değerlendirme sorularını cevaplayınız.

Uygulama Basamakları

1. 3-4 kişilik gruplar oluşturunuz.
2. Grup arkadaşlarınızla içine kalem bıraktığınız cam bardağı gözlemleyiniz.
3. İçinde kalem bulunan cam bardağı su ile doldurunuz.
4. Bardağa farklı açılardan bakarak su içerisindeki kalemin nasıl göründüğünü gözlemleyiniz.

Değerlendirme

1. Bardağa farklı açılardan baktığınızda kalemin görüntüsünde ne gibi değişiklikler gözlemlediniz? Bu durumun nedeni ne olabilir? Yazınız.

Kısa Cevap: Kalem, su ile hava sınırında kırılmış gibi göründü; bunun nedeni ışığın kırılmasıdır.

Cevap: Bardağa farklı açılardan baktığımızda kalemin su içindeki kısmının farklı bir yönde/açıda kesilmiş gibi göründüğünü gözlemledik. Bakış açımız değiştikçe bu kırılma görüntüsü de değişti. Bu durumun nedeni, ışığın havadan suya geçerken doğrultusunu değiştirmesidir.

2. Gözlem sonuçlarınızdan yola çıkarak ışık ışınlarının kırılmasına yönelik niteliklerin neler olduğunu yazınız.

Kısa Cevap: Işık, yoğunluğu farklı ortamlara geçerken doğrultu değiştirir.

Cevap: Gözlem sonuçlarımıza göre ışık ışınları, yoğunluğu farklı iki saydam ortam arasında geçiş yaparken doğrultularını değiştirir. Bu değişim ortamların yoğunluğu birbirinden farklı olduğu için gerçekleşir.

Işık ışınlarının kırılması ile ilgili tanımladığınız niteliklerden yola çıkarak ortam değiştiren ışığın izlediği yolu gözlemleyebilmek için aşağıdaki etkinliği uygulayınız.

Etkinlik Noktası-2

Amaç: Ortam değiştiren ışığın izlediği yolu gözlemleyerek kırılma olayına yönelik bilimsel çıkarım yapma.
Malzemeler: grup sayısı kadar geniş, derin ve şeffaf birer kap, lazer, streç film, su.
Uygulama basamaklarını takip ederek etkinliği yapınız. Ardından değerlendirme sorularını cevaplayınız. (Suyun yoğunluğu, havanın yoğunluğundan daha büyüktür.)

Uygulama Basamakları

1. 3-4 kişilik gruplar oluşturunuz.
2. Grubunuza ait kabı su ile doldurunuz.
3. Aşağıda verilen aşamaları sırayla uygulayınız.

Birinci Aşama

1. Lazeri kabın açık olan üst kısmından suya doğru dik açıdan farklı açılarla tutunuz.
2. Işık ışınlarının havadan suya geçerken nasıl bir yol izlediğini gözlemleyiniz.
3. Gözlem sonuçlarınızı aşağıda verilen alana çizerek gösteriniz.

İkinci Aşama

1. Lazeri su sızdırmayacak şekilde streç filmle sarınız.
2. Lazeri suyun içinden havaya doğru dik açıdan farklı açılarla tutunuz.
3. Işık ışınlarının sudan havaya geçerken nasıl bir yol izlediğini gözlemleyiniz.
4. Gözlem sonuçlarınızı aşağıda verilen alanda çizerek gösteriniz.

7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 17 Cevapları İkinci Kitap

Değerlendirme

1. Birinci aşamada kullanılan lazer ışığının farklı saydam ortamlarda izlediği yolu gerekçesiyle açıklayınız.

Kısa Cevap: Işık havadan suya girerken normale yaklaşarak kırılır, çünkü su daha yoğundur.

Cevap: Birinci aşamada lazer ışığı havadan (az yoğun ortam) suya (çok yoğun ortam) geçerken normale yaklaşarak kırılır. Yani kırılma açısı, gelme açısından küçük olur. Bunun nedeni suyun yoğunluğunun havanın yoğunluğundan büyük olmasıdır.

2. İkinci aşamada kullanılan lazer ışığının farklı saydam ortamlarda izlediği yolu gerekçesiyle açıklayınız.

Kısa Cevap: Işık sudan havaya çıkarken normalden uzaklaşarak kırılır, çünkü hava daha az yoğundur.

Cevap: İkinci aşamada lazer ışığı sudan (çok yoğun ortam) havaya (az yoğun ortam) geçerken normalden uzaklaşarak kırılır. Yani kırılma açısı, gelme açısından büyük olur. Bunun nedeni havanın yoğunluğunun sudan daha az olmasıdır.

Sonraki Ödevler

• 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 19-20-21-22 Cevapları 2. Kitap