6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 137-138-139-140-141. Cevapları
Mısır-İspanya-Norveç Metni Etkinlik Cevapları
3. Tema- Farklı Dünyalar: Norveç’i konu alan cümlelerle yapılan karşılaştırma çalışmaları, metindeki ünlü daralması ve ünsüz yumuşaması gibi ses olaylarını fark etmemizi sağlar.
Önceki Sayfalar: 130-133-134-135-136
İçindekiler
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 137 Cevapları Birinci Kitap
1. Anlatalım
a. Aşağıda verilen cümleleri sınıflandırabilmek için ölçütlerden birini seçiniz. (Öznel-Nesnel / Nitel-Nicel)
Kısa Cevap: Öznel-Nesnel ölçütünü seçtim.
Cevap: Verilen iki ölçüt arasından “Öznel-Nesnel” ölçütünü seçtim çünkü örnek cümlelerden biri (“Norveç, güzelliğini eşsiz fiyortlarından ve kuzey ışıklarından alıyor.”) kişisel bir izlenimi, diğeri (“Bir İskandinav ülkesi olan Norveç’in başkenti Oslo.”) ise değişmeyen bir gerçeği anlatıyor. Bu da tam olarak öznel-nesnel ayrımına uyuyor.
b. Aşağıdaki gemileri seçtiğiniz ölçüte göre adlandırarak sarı etiketlere bu adları yazınız. Daha sonra okuduğunuz metnin “Norveç” bölümünden ölçüte uygun örnekteki gibi cümleler belirleyiniz. Belirlediğiniz cümleleri geminin yelkenindeki kelime sayılarını dikkate alarak kendi ifadelerinizle yeniden yazınız.
Kısa Cevap: Öznel gemiye izlenim cümleleri, nesnel gemiye gerçek bilgi cümleleri yazdım.
Cevap:
Öznel gemi:
- (7): Eşsiz fiyortlar, kuzey ışıkları Norveç’e güzellik katıyor.
- (6): Norveç dünyanın en mutlu ülkesi imiş.
- (5): Fiyortlar beni büyülü dünyaya götürdü.
- (4): Kuzey ışıkları çok etkileyiciydi.
Nesnel gemi:
- (7): Norveç’in başlıca gelir kaynakları turizm ve balıkçılıktır.
- (6): Norveç’te resmi dil Norveççe olarak konuşulur.
- (5): Tromso, dünyanın en kuzey şehridir.
- (4): Norveç, bir İskandinav ülkesidir.
c. Bir gezi rehberi olduğunuzu düşününüz. Gemilerden birini seçiniz ve onun temsil ettiği özelliğe uygun şekilde Norveç’i anlatan bir konuşma yapınız. Norveç’e ait aktaracağınız verileri görselleştirmek için tablo, grafik vb. materyaller oluşturarak bunları konuşmanızda kullanabilirsiniz.
Kısa Cevap: Norveç, kuzeyinde göz kamaştıran ışıkları olan; göz kamaştıran manzarası, temizliği ve taze deniz ürünleriyle zengin bir ülkedir.
Cevap: Öznel gemiyi seçtim. Norveç, kuzeyinde göz kamaştıran renkli ışıkları olan bir ülkedir. Göz kamaştıran manzarası ve temizliği ile meşhurdur. Balığın en taze ve lezzetlisinin bulunduğu deniz ürünleriyle zengin bir ülkedir.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 138 Cevapları Birinci Kitap
2. Anlatalım
a. Öğretmeninizin rehberliğinde tahtaya yazılmak üzere birer ülke ismi söyleyiniz.
Kısa Cevap: Türkiye, Almanya, Japonya, Mısır gibi çeşitli ülke isimleri söyledik.
Cevap: Türkiye, Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Yunanistan, Japonya, Çin, Güney Kore, Hindistan, Rusya, Brezilya, Arjantin, Mısır, Kanada, Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Avustralya, Norveç, Güney Afrika
b. Zihninizde çok iyi bildiğiniz bir yeri (odanız, okul, park vb.) canlandırınız. Canlandırdığınız bu yeri diğer yerlerden ayıran beş özellik (eşyaların renkleri, yerleri, boyutları vb.) düşününüz. Düşündüklerinizi defterinize detaylı bir biçimde not alınız.
Kısa Cevap: Kendi odamı canlandırıp duvar rengi, masa konumu, kitaplık, yatak ve poster gibi beş özelliği not aldım.
Cevap: Zihnimde kendi odamı canlandırdım. Odamı diğer yerlerden ayıran beş özellik şunlardır:
- Duvarım açık mavi renkte, huzur veriyor.
- Masam pencere yanında, gün ışığı geliyor.
- Kitaplığım büyük ve kitaplarla dolu.
- Yatağım gri örtülü, yanında gece lambası var.
- Duvarımda doğa manzaralı bir poster asılı.
c. Not aldığınız eşyalar ile tahtaya yazılan ülke isimlerini zihninizde eşleştiriniz. Ardından ülke isimlerini tahtadan siliniz. Zihninizde kodladığınız ülkeleri sırası ile kullanarak arkadaşlarınıza bir hikaye anlatınız.
Kısa Cevap: Türkiye’deki odamda uyanıp masamdaki kitaptan Japonya’yı, yatağımdan İtalya’yı hayal ettim. Süs eşyamla Mısır piramitlerine, duvardaki posterle de Norveç’in kuzey ışıklarına gittim. Böylece beş eşyamla beş ülkeyi hikayeleştirdim.
Cevap: Bir sabah Türkiye’deki açık mavi duvarlı odamda uyandım. Penceremin yanındaki masamdan Japonya’yı anlatan bir kitap aldım. Kitabın yanında duran gri örtülü yatağıma uzandım ve İtalya’da bir parkta dolaştığımı hayal ettim. Rafımdaki süs eşyasına bakarken kendimi Mısır piramitlerinin önünde buldum. Duvarımdaki doğa manzaralı postere bakarken de Norveç’in kuzey ışıklarını izliyormuşum gibi hissettim.
ç. Etkinlik sürecinde hafızada tutma tekniğinden yararlandınız. Bu tekniğin günlük yaşamınıza katkısı neler olabilir? Tartışınız.
Kısa Cevap: Hafızada tutma tekniği ders çalışırken, alışverişte ve günlük planlamada işime yarar.
Cevap: Hafızada tutma tekniği, bilgileri daha kolay hatırlamamı sağlar. Ders çalışırken konuları aklımda tutmama, alışverişte unutmamaya ve günlük işlerimi planlamama yardımcı olur.
3. Anlatalım
a. Aşağıdaki cümlelerde karşılaştırma işlevli söz varlığını ve karşılaştırılan durumları belirleyiniz.
Kısa Cevap: Örnekteki gibi “ise”, “daha fazladır”, “göre daha eskidir” ve “nasıl…sa…da” ifadeleri karşılaştırma bildirir.
Cevap:
- “Merhaba”; İspanyolcada “hola (hola)”, Norveç dilinde ise “hallo (hallo)” demektir. → Söz Varlığı: ise. Karşılaştırılan: Merhaba kelimesinin İspanyolca ve Norveççe karşılıkları.
- İspanya’nın hemen hemen her yerinde camilere rastlamak mümkün. → Söz Varlığı: hemen hemen her yerinde. Karşılaştırılan: Bir Avrupa ülkesi olmasına rağmen İspanya’da İslam mimarisinin yaygınlığı.
- İspanya’nın nüfusu, Norveç’in nüfusundan daha fazladır. → Söz Varlığı: daha fazladır. Karşılaştırılan: İspanya’nın nüfusu ile Norveç’in nüfusu.
- La Sagrada Familia adlı yapı, El Hamra Sarayı’na göre daha eskidir. → Söz Varlığı: göre daha eskidir. Karşılaştırılan: La Sagrada Familia’nın yapım tarihi ile El Hamra Sarayı’nın yapım tarihi.
- Nasıl Norveç’te “bunad” giyiliyorsa Mısır’da da “jellabi” giyiliyor. → Söz Varlığı: nasıl…sa…da. Karşılaştırılan: Norveç’te bunad giyilmesi ile Mısır’da jellabi giyilmesi.
b. Okuduğunuz metinden hareketle aşağıya karşılaştırma işlevli söz varlığı içeren iki cümle yazınız ve karşılaştırdığınız durumları açıklayınız.
Kısa Cevap: Norveç’in havasını ve mutfağını başka ülkelerle karşılaştıran iki cümle yazdım.
Cevap: Norveç’in havası, yaşadığımız ülkenin havasına göre çok daha temizdir.
- Karşılaştırma Söz Varlığı: “daha temiz”
- Açıklama: “Norveç’in havası” ile “bizim ülkemizin havası” karşılaştırılmıştır.
Norveç mutfağında balık yemekleri, diğer ülke mutfaklarına göre daha çok yer tutmaktadır.
- Karşılaştırma Söz Varlığı: “daha çok yer tutmaktadır”
- Açıklama: Bu cümlede “Norveç mutfağı” ile “diğer ülke mutfakları” karşılaştırılmıştır.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 139 Cevapları Birinci Kitap
4. Anlatalım
a. Aşağıdaki kelimeleri örnekteki gibi “-mak, -mek” ekini alacak şekilde yazınız. (Selamlıyorum: Selamla(mak))
Kısa Cevap: İstiyorum → iste(mek), Parlıyordu → parla(mak).
Cevap:
- İstiyorum: iste(mek)
- Parlıyordu: parla(mak)
b. Bulduğunuz kelimelere “-yor” eki geldiğinde nasıl bir ses değişimi oluyor? Açıklayınız.
Kısa Cevap: “-yor” eki gelince kelimelerin son sesli harfi daralarak ı/i’ye dönüşür.
Cevap: -yor eki eklenince ünlü daralması oldu.
- Selamlamak → Selamlıyor: a → ı (daralma)
- İstemek → İstiyor: e → i (daralma)
- Parlamak → Parlıyor: a → ı (daralma)
c. Buna göre aşağıdaki tanım cümlesini yay ayraç içinde yazan ifadelerle tamamlayınız. (“-a, -e”, “-yor”, dar, ünlü, ünsüz)
Kısa Cevap: Geniş ünlüyle biten kelimelere “-yor” eki gelince son ünlü dar ünlüye dönüşür; buna ünlü daralması denir.
Cevap: Geniş ünlüler -a, -e ile biten Türkçe kelimelere -yor eki geldiğinde kelimelerin son harfleri dar ünlülere (ı, i, u, ü) dönüşür, bu olaya ünlü daralması denir.
ç. Aşağıdaki cümleyi inceleyiniz ve altı çizili kelimenin kökünü belirleyip söyleyiniz. (Peki, Mısırlılar neden bu kadar büyük piramitler yapmış diye düşünüyor insan.)
Kısa Cevap: Kökü “de-” fiilidir.
Cevap: Cümledeki altı çizili “diye” kelimesinin kökü “de-” fiilidir. “Diye” kelimesi, “de-” fiiline “-y” yardımcı ünsüzü ve “-e” zarf-fiil ekinin gelmesiyle oluşmuştur.
d. Bu kelimede hangi ses olayı görülmektedir? Aşağıdaki altı çizili örneklerden yararlanarak açıklayınız. (Bugün humus yiyelim. / Norveç için diyecek söz çok. / Flamenko dansçıları niye kırmızı siyah giyinir?)
Kısa Cevap: Kelimede ünlü daralması vardır; “de-” kökündeki “e” sesi “i”ye dönüşmüştür.
Cevap: Bu kelimede ünlü daralması ses olayı görülmektedir. “Ye-” kökü “yiyelim” olurken e→i, “de-” kökü “diyecek” olurken e→i, yine “de-” kökü “niye” olurken e→i sesine dönüşmüştür. Görüldüğü gibi geniş ünlüyle (e) biten bu kökler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında son sesleri daralarak “i” ünlüsüne dönüşmüştür.
e. “Bekle-, temizle-, kutla-, ye-“ kelimelerini ünlü daralmasına örnek olacak şekilde birer cümlede kullanınız.
Kısa Cevap: Bekle-, temizle-, kutla- ve ye- fiillerini ünlü daralmasına örnek dört cümlede kullandım.
Cevap:
- Annem gelmemi bekliyor. (Bekle → bekliyor → e → i ünlü daralması)
- Odayı güzelce temizliyor. (Temizle → temizliyor → e → i ünlü daralması)
- Başarısını arkadaşlarıyla kutluyor. (Kutla → kutluyor → a → u ünlü daralması)
- Yemeğini afiyetle yiyor. (Ye → yiyor → e → i ünlü daralması)
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 140 Cevapları Birinci Kitap
5. Anlatalım
a. Aşağıdaki cümleleri iki nokta (:) işaretinin kullanımı bakımından inceleyiniz. (Norveç’in eşsiz fiyortlarından en ünlüleri: Nordonfiyort ve Hardangerfiyort. / Paella: Tavuk ve balık etinden yapılan içindeki safran nedeniyle sarı renkli olan bir pilav türüdür. / Ayşe: Merhaba! Mina: Selamün Aleyküm! Sofia: Hola!)
b. Satır ve sütunların numaralandırıldığı yan taraftaki tabloyu inceleyiniz. Yay ayraç içinde verilen örnek değerin harf karşılığına dikkat ediniz. ((2,8) = E)
c. Etkinliğin “b” maddesindeki tablodan hareketle aşağıda yay ayraç içinde verilen değerlerin harf karşılıklarını bulunuz. Oluşan kelimeleri ilgili yerlere yazarak yanlarındaki işlev ifadelerini tamamlayınız.
Kısa Cevap: Kelimeler sırasıyla “açıklama”, “konuşma” ve “örnek” çıkıyor.
Cevap:
- AÇIKLAMA → Kendisiyle ilgili açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur.
- KONUŞMA → Karşılıklı konuşma sırasında, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur.
- ÖRNEK → Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur.
ç. Ulaştığınız işlevlerin etkinliğin “a” maddesindeki hangi cümlelere ait olduğunu belirleyiniz. Cümlelerin başındaki sarı dairelerin içine ilgili yüz ifadesini çiziniz.
Kısa Cevap: 1. cümle örnek, 2. cümle açıklama, 3. cümle konuşma işlevine örnektir.
Cevap:
- “Norveç’in eşsiz fiyortlarından en ünlüleri: Nordonfiyort ve Hardangerfiyort.” → Örnek işlevine örnektir.
- “Paella: Tavuk ve balık etinden yapılan içindeki safran nedeniyle sarı renkli olan bir pilav türüdür.” → Açıklama işlevine örnektir.
- “Ayşe: Merhaba! Mina: Selamün Aleyküm! Sofia: Hola!” → Konuşma işlevine örnektir.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 141 Cevapları Birinci Kitap
Tıklayalım: Yandaki karekodu okutarak “Kelebeğin Yolculuğu” adlı içeriğe ulaşınız.
6. Anlatalım
a. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerde hangi sesin değiştiğini belirleyip söyleyiniz. (Bangladeş’te hava sıcaklığı yıl boyunca sıfırın altına hiç düşmez. / Hint müziği çeşitlilik açısından oldukça zengindir.)
Kısa Cevap: “Sıcaklığı” ve “müziği” kelimelerinde k sesi ğ’ye dönüşerek ünsüz yumuşaması olmuştur.
Cevap:
- Bangladeş’te hava sıcaklığı yıl boyunca sıfırın altına hiç düşmez. → Sıcak → sıcaklığı: k → ğ, ünsüz yumuşaması.
- Hint müziği çeşitlilik açısından oldukça zengindir. → Müzik → müziği: k → ğ, ünsüz yumuşaması.
b. “Kitap, geçit, ağaç” kelimelerine sonlarındaki harflerde ses değişimine sebep olacak ekler getirerek cümle içinde kullanınız.
Kısa Cevap: Kitap, geçit ve ağaç kelimelerini p→b, t→d, ç→c yumuşamasına örnek cümlelerde kullandım.
Cevap:
- Matematik kitabını ödünç aldım. → Kitap → kitabı: p → b, ünsüz yumuşaması.
- Karşıya geçerken alt geçidi kullandı. → Geçit → geçidi: t → d, ünsüz yumuşaması.
- Portakal ağacını kestiler. → Ağaç → ağacı: ç → c, ünsüz yumuşaması.
c. Etkinlikten öğrendiklerinizden hareketle aşağıdaki şablonu yay ayraç içinde verilen ifadelerle tamamlayınız. (b, ünlü, ünsüz, ç, k, d, ses)
Kısa Cevap: P, ç, t, k ile biten kelimeler ünlüyle başlayan ek alınca b, c, d, ğ’ye dönüşür; buna ünsüz yumuşaması denir.
Cevap: P, ç, t, k ile biten kelimeler ünlü ile başlayan bir ek aldığında sırasıyla b, c, d, ğ‘ye dönüşür. Buna ünsüz yumuşaması denir.
Görevimizi Bilelim!
• Farklı ülkelerde çocuklar hangi nesneler ile oynuyor?
Kısa Cevap: Oyunlar kültüre göre değişir; bizde misket ve ip gibi oyunlar, Afrika’da doğal malzemelerle oyunlar oynanır.
Cevap: Farklı ülkelerde çeşit çeşit oyunlar oynanmaktadır. Bu oyunların oluşumunu kültürel farklılıklar, gelenekler ve maddi imkanlar belirler. Bizim ülkemizde misket, ip, top, mendil gibi oyunlar oynanırken, Afrika’da daha çok çamur, tahta, taş, kum gibi doğada bulunan maddelerle oyunlar oynanıyor.
• Diğer kültürlerle ortak oyunlarımız var mı?
Kısa Cevap: Mendil kapmaca, ip atlama ve saklambaç gibi oyunlarımız başka ülkelerde de oynanıyor.
Cevap: Mendil kapmaca oyunumuz İran ve Arap ülkelerinde, ip atlama oyunumuz Meksika ve Çin’de, saklambaç oyunumuz Japonya, Almanya, ABD gibi ülkelerde de oynanmaktadır.
• Oyunlar ile ülkelerin kültürleri arasında nasıl bir bağ var?
Kısa Cevap: Oyunlar, oynandığı toplumun kültürünü yansıttığı için kültürle doğrudan bağlantılıdır.
Cevap: Oyunlar ve ülkelerin kültürleri arasında doğrudan bir bağ bulunmaktadır. Çünkü oyunlar oynandığı kültürün izlerini taşırlar. Oyunda söylenen şarkılar, tekerlemeler, giyilen giysiler kültürlerin bir yansımasıdır.
Önceki Sayfalar: 130-133-134-135-136
