6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 42-44-45-46-47-48-49 Cevapları
Türküz, Türkçe Konuşuruz Metni Cevapları
1. Tema- Dilimizin Zenginliği: “Türküz, Türkçe Konuşuruz” şiiri üzerinden Türkçenin bir dünya dili olarak zenginliği, kimliğimizi ve mirasımızı taşıyan değeri vurgulanıyor.
İçindekiler
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 42 Cevapları Birinci Kitap
Haydi, Başlayalım!
Türkçe benim evimdir. – Türk dili mənim evimdir. – Türk tili menin üyüm.
Yukarıdaki cümleler hakkında hangileri söylenebilir? İşaretleyiniz.
Cevap:
[X] Aynı anlama sahip cümlelerdir.
[ ] Her cümle eşit sayıda kelimeden oluşmaktadır.
[X] “Men” kelimesi “ben” anlamına gelmektedir.
“Dünya dili Türkçe” ifadesinden ne anlıyorsunuz? Söyleyiniz.
Kısa Cevap: Tüm dünyaca kabul edilmiş ve herkesin ortak konuşabileceği bir dil olduğunu anlıyorum.
Cevap: “Dünya dili Türkçe” ifadesinden, Türkçenin yalnızca Türkiye sınırlarında değil, dünyanın pek çok ülkesinde ve kıtasında konuşulan, milyonlarca insanın ortak iletişim aracı olan köklü ve zengin bir dil olduğunu anlıyorum. Türkçenin farklı coğrafyalardaki Türk topluluklarını birbirine bağlayan, tarih boyunca pek çok esere kaynaklık etmiş güçlü bir dil olduğunu düşünüyorum.
Aşağıdaki ifadeler, kutu içinde verilen sayılarla tamamlanacak olsa hangi ifadeye hangi sayı yazılabilirdi? Tahminlerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
6, 12, 220, 600
Kısa Cevap: 6 milyon km², 220 milyondan fazla kişi, 600 bini aşkın söz varlığı.
Cevap:
Türkçemiz yaklaşık 6 milyon kilometrekarelik bir coğrafyada konuşulmaktadır.
Dilimiz 220 milyondan fazla kişi tarafından konuşulmaktadır.
Türkçemizde 600 bini aşkın söz varlığı bulunmaktadır.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 44 Cevapları Birinci Kitap
1. Anlayalım
a. Aşağıda verilen iki metin arasındaki farkları düşününüz. Hangi metin, anlatılmak isteneni daha etkili ve akılda kalıcı biçimde anlatmıştır? Sebebini açıklayınız.
Kısa Cevap: Sağ taraftaki (şiir) metin daha etkilidir çünkü kafiyeli ve akılda kalıcıdır.
Cevap: Sağ taraftaki metin anlatılmak isteneni daha etkili ve akılda kalıcı biçimde anlatmıştır. Çünkü kafiyeli ve uyumuyla akılda kalıcı olmuş.
b. “Hatırlayalım” bölümünden hareketle aşağıdaki ifadeyi tamamlayınız.
Kısa Cevap: 32 dize, 8 dörtlük vardır.
Cevap: “Hatırlayalım” bölümünde şiirin her bir satırına dize, dört dizelik bölümlerine ise dörtlük dendiği hatırlatılmıştı. Bu bilgiden hareketle okuduğumuz şiirde otuz iki dize ve sekiz dörtlük olduğunu sayarak bulabiliriz.
c. Şiirde ahengi sağlayan kelime/kelime gruplarının altını etkinliğin “a” maddesindeki gibi şiir üzerinde çiziniz. Şiirin her dörtlüğünde tekrar eden dize hangisidir? Söyleyiniz.
Kısa Cevap: “Türküz, Türkçe konuşuruz.” dizesi şiirin her dörtlüğünde tekrar etmiştir.
Cevap: “Türküz, Türkçe konuşuruz.” dizesi şiirin her dörtlüğünde tekrar etmiştir. Ayrıca her dörtlüğün ilk üç dizesinin kendi arasında kafiyeli olması (ör. “ana dilim / ilk sevgilim / yetmiş ilim” ya da “tek varlığım benim / uygarlığım benim / sütü annemin”) şiire güçlü bir ahenk katmaktadır.
2. Anlayalım
a. Aşağıdaki özelliklerin okuduğunuz şiirin hangi dörtlüklerine ait olduğunu belirleyip örnekteki gibi işaretleyiniz.
Cevap:
b. Seçtiğiniz iki dörtlüğü benzer ve farklı yönleri bakımından sözlü olarak karşılaştırınız.
Kısa Cevap: İki dörtlük de “Türkçem” ile başlayıp aynı dizeyle bitiyor, ancak kafiye ekleri farklı.
Cevap:
Türkçem, tek varlığım benim,
Dilim, uygarlığım benim.
“Ağzımda sütü annemin,”
Türküz, Türkçe konuşuruz.
Türkçem, Dertli’nin sazında,
Parlar her ata sözünde.
Yunus Emre’nin izinde,
Türküz, Türkçe konuşuruz.
- İki dörtlük de “Türkçem” kelimesi ile başlamıştır.
- İki dörtlüğün de son dizesi “Türküz, Türkçe konuşuruz.” ifadesiyle bitmiştir.
- İlk dörtlükte “-nim, -min” eki ile kafiye sağlanmıştır.
- İkinci dörtlükte “-de” eki ile kafiye sağlanmıştır.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 45 Cevapları Birinci Kitap
3. Anlayalım
a. Yandaki karekodu okutarak “Yapay Kelimeler Dilimizi Tahrip Ediyor” başlıklı haber içeriğini dinleyiniz.
b. Aşağıya haber metninde sözü edilen “yapay kelimeler”e ait üç özellik yazınız.
Kısa Cevap: Gençler arasında yaygın, Türkçe karşılığı olan yabancı kelimeler, sosyal medyayla kullanımı artan kelimeler.
Cevap:
- Gençler arasında kullanılmaktadır.
- Türkçe karşılığı olan yabancı kelimelerdir.
- Sosyal medya ile kullanımı artmıştır.
c. Günlük yaşamınızda hangi yapay kelimeleri ne sıklıkla kullandığınızı düşününüz. Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla sözlü olarak paylaşınız.
Kısa Cevap: Günlük yaşantımda “manifest” kelimesini sıkça kullanırım.
Cevap: Günlük yaşantımda gerçekleşmesini istediğim şeyler için “manifest” kelimesini sıkça kullanırım. Ayrıca arkadaşlarımla konuşurken bazen “fake” ya da “check etmek” gibi kelimeleri de kullandığımı fark ediyorum. Bu kelimelerin yerine Türkçe karşılıklarını kullanmaya özen göstermem gerektiğini düşünüyorum.
Yandaki karekodu okutarak “Karamanoğlu Mehmet Bey Caddesi” adlı içeriğe ulaşınız.
4. Anlayalım
a. “Türküz, Türkçe Konuşuruz” adlı şiirden hareketle aşağıdaki ifadeyi tamamlayınız.
Kısa Cevap: Şiir, Türkçemiz hakkında yazılmıştır.
Cevap: Şiir, Türkçemiz hakkında yazılmıştır; şairin ana diline duyduğu sevgiyi ve bağlılığı dile getirir.
b. Şiiri ilk dizeden başlayarak son dizeye kadar numaralandırınız. Aşağıda verilen cümleler, şiirin hangi dizeleri ile eşleştirilebilir? İlgili dize numaralarını örnekteki gibi yazınız.
Kısa Cevap: 7, 1, 22, 18, 9, 5 numaralı dizelerle eşleştirdim.
Cevap:
Türkçe, benim için seslerin simgesidir. 7
Türkçe, benim ilk duyduğum dildir. 1
Türkçe sınırsız bir dildir. 22
Atasözleri, dilimizin süsüdür. 18
Dilimiz, bu toprakların bize ait olduğunu gösteren bir delildir. 9
Dilimiz, geçmiş ile bugün arasında bağ kurar. 5
c. Şiirden bir dize seçip aşağıya yazınız. Dizenin karşıladığı anlamı bir cümleyle açıklayınız.
Kısa Cevap: “Türkçem, benim ana dilim” dizesini seçtim; Türkçemiz ilk öğrendiğimiz dildir.
Cevap: Türkçemiz ilk öğrendiğimiz dildir.
Türkçem, benim ana dilim,
İlk göz ağrım, ilk sevgilim.
Kırk bin köyüm, yetmiş ilim,
Türküz, Türkçe konuşuruz.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 46-47 Cevapları Birinci Kitap
1. Anlatalım
a. “Gelecek Derse Hazırlanalım” bölümünde yaptığınız araştırma sonucu belirlediğiniz kişilerden birini seçiniz. Seçtiğiniz kişi olduğunuzu düşünerek arkadaşlarınıza kendinizi tanıtan bir konuşma yapınız. Konuşmanız sırasında aşağıdaki yönergelere dikkat ediniz.
Kısa Cevap: Yunus Emre, 1240-1320 yılları arasında yaşamış, Sarıköy’de doğmuş bir Türk dilbilimci ve şairdir. Türkçenin yanı sıra Farsça ve Arapçayı da bilir, gezdiği illerde öğrendiği bu dilleri şiirlerinde kullanmış ve şiirlerini daima hece ölçüsüyle yazmıştır.
Cevap: Merhaba sevgili arkadaşlar. Ben 1240-1320 yıllarında yaşamış bir Türk dilbilimci ve şairim. Türkçenin öncüsü olarak bilinirim. 1240 yılında Sarıköy’de dünyaya geldim. Ana dilim olan Türkçenin yanı sıra Farsça ve Arapçayı da bilirim. Bir çok ilimizi gezip gördüm. Şiirlerimde bildiğim bu üç dili de kullandım, bazen üçünü bir arada bir şiirde kullandım. Şiirlerimi daima hece ölçüsü ile yazarım. Benim adım Yunus Emre.
b. Konuşmanızın ardından anlaşılmayan noktaları açıklığa kavuşturmak için arkadaşlarınızın sorularını cevaplayınız ve onlardan kim olduğunuza dair tahminde bulunmalarını isteyiniz. Arkadaşlarınızın tahmininden sonra tanıttığınız kişinin kim olduğunu sınıfta paylaşınız.
2. Anlatalım
a. Yan tarafta verilen çember üzerindeki sorulara göz gezdiriniz. Deneyimlerinizden hareketle cevap olarak hangilerini niçin tercih edeceğinizi düşünerek kısa süreli zihinsel planlama yapınız.
b. Öğretmeninizin rehberliğinde ikili gruplar halinde söz alıp doğaçlama yoluyla konuşma yapınız. Konuşmanız sırasında aşağıdaki öneri ve örneklerden faydalanabilirsiniz.
c. Konuşmanız sırasında birbirinize çemberde yer alan sorulardan seçtiklerinizi sorup bu soruları cevaplayınız. Cevaplarınızın gerekçelerini belirtmeyi unutmayınız ve konuşmanızı konudan uzaklaşmadan sonlandırınız.
Kısa Cevap: Pot kırmak, kalp kırmaktan daha iyidir.
Cevap: Pot kırmak, kalp kırmaktan daha iyidir çünkü pot kırmak istemeden yapılan bir davranıştır ancak kalp kırmak ise bir insanın üzüleceğini bile bile onun kalbini isteyerek kırmaktır. Bu çok kötü bir davranış olduğundan ben en azından istemeyerek pot kırmayı tercih ederim.
3. Anlatalım
a. Yukarıdaki metinde “mı, mi, mu, mü”nün geçtiği yerleri bulup işaretleyiniz. Kaç tane bulduğunuzu yandaki etiketin içine yazınız.
Kısa Cevap: 11 tane buldum.
Cevap: Metinde “tatlı mı tatlı”, “şirin mi şirin”, “gülücük attı mı”, “kusuru yok mu”, “uyur musun”, “uyumaz mısın”, “uyudu mu”, “yummuş mu gözlerini”, “duyuyorsunuz değil mi”, “daldı mı yoksa” ve “fark etmeyelim mi” ifadelerinde olmak üzere toplam 11 tane “mı, mi, mu, mü” buldum.
b. Bulduğunuz “mı, mi, mu, mü”ler kendilerinden önceki kelimeye bitişik mi yoksa o kelimeden ayrı mı yazılmış? Söyleyiniz.
Kısa Cevap: Bulduğumuz “mı, mi, mu, mü”ler kendilerinden önceki kelimeden ayrı yazılmıştır.
Cevap: Bulduğumuz “mı, mi, mu, mü”ler kendilerinden önceki kelimeden ayrı yazılmıştır. Örneğin “tatlı mı tatlı” ve “uyudu mu” ifadelerinde “mı/mu” her zaman kendinden önceki kelimeden boşlukla ayrılarak yazılmıştır.
c. Etkinlikteki çıkarımlarınızdan hareketle “mı, mi, mu, mü”nün yazımı hakkında vardığınız sonucu aşağıya yazınız.
Kısa Cevap: Cümle içerisinde “mı, mi, mu, mü” kullanıldığında bir önceki kelimeden ayrı yazılır.
Cevap: Cümle içerisinde soru eki olan “mı, mi, mu, mü” kullanıldığında, ekin bağlandığı kelime ile arasına daima boşluk konularak ayrı yazılır. Bu ek, kendisinden önceki kelimeye bitişik yazılan “-de/-da” gibi diğer eklerden farklı olarak her zaman ayrı bir sözcük gibi davranır.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları Birinci Kitap
4. Anlatalım
a. “GÖREVİMİZİ BİLELİM!” bölümünde verilen okuma materyal seçimi araştırmanız ile ilgili aşağıdaki ifadeleri tamamlayınız.
Kısa Cevap: İyi ki sözlükten yararlandım; keşke daha fazla bilgiye sahip olsaydım.
Cevap:
Araştırma sürecimde iyi ki sözlükten yararlandım. Çünkü doğru ve eksiksiz bilgi sağladı.
Araştırma sürecimde keşke daha fazla bilgiye sahip olsaydım. Çünkü araştırmalarım daha detaylı olurdu.
b. Bu etkinlikte öğrendiklerinizden hareketle sonraki çalışma süreçlerine aktarmak istediklerinizi defterinize not alınız.
Kısa Cevap: Türkçenin önemini ve yapay kelimelerin verdiği zararı öğrendim.
Cevap: Bu etkinlikte Türkçemizin önemini, kullanılan yapay kelimelerin Türkçemize verdiği zararı, önlemek için yapabileceklerimizi öğrendim.
c. Okuma materyal seçimi göreviniz sırasında aldığınız notları gözden geçiriniz ve aşağıdaki konulardan birini seçip defterinize küçük bir sözlük hazırlayınız. Sözlüğünüzün başında o konuyu neden seçtiğinize de değininiz.
Kısa Cevap: Atasözleri sözlüğü hazırladım çünkü arkadaşlarım atasözlerinin anlamını bilmiyor.
Cevap:
Seçtiğim sözlük: Atasözleri sözlüğü
Seçme nedenim: Çevremde çok fazla atasözü duyuyorum ve çoğu arkadaşım bunların anlamlarını bilmiyor. Bu sözlerin anlamlarını öğrenebilmesi için sözlük oluşturmak istiyorum.
Seçtiğim sözler:
“Aza kanaat etmeyen çoğu bulamaz.”
“Taş yerinde ağırdır.”
5. Anlatalım
a. Sınıf tahtasına bir alfabe bulutu çiziniz. Öğretmeninizin rehberliğinde gruplar halinde tahtaya kalkıp her biriniz birer harf seçiniz. Dilimizin zengin söz varlığından yararlanarak seçtiğiniz harfle başlayan bir kelime/kelime grubu yazınız. “Ğ” harfi içinse içinde “ğ” olan bir kelime yazınız.
Kısa Cevap: A’dan Z’ye her harf için birer kelime yazarak alfabe bulutunu tamamladım.
Cevap:
A: Arı, B: Balık, C: Ceviz, Ç: Çanta, D: Deniz, E: Elma, F: Fırtına, G: Güneş, Ğ: Dağ, H: Hayal, I: Isı, İ: İncir, J: Jale, K: Kalem, L: Lamba, M: Masa, N: Nar, O: Okul, Ö: Ördek, P: Palto, R: Rüzgar, S: Sandalye, Ş: Şemsiye, T: Tavşan, U: Uçak, Ü: Üzüm, V: Vazo, Y: Yıldız, Z: Zeytin
b. Alfabe bulutu tamamlandığında tahtada yazılı olan kelimelerden onunu seçiniz. Aşağıdaki sorulara verdiğiniz cevaplardan hareketle yazınızı planlayınız.
Kısa Cevap: Yayladaki bir sabahı arı, elma, dağ, okul, rüzgar, tavşan ve uçak kelimeleriyle anlattım.
Cevap: Serin bir günde güneş doğarken yayladaki arılar vızır vızır dolaşıyordu. Meltem, ağaçtan bir elma alıp yüksek dağlara baktı. O gün okul tatil olduğu için anne ve babası ile beraber yaylada dolaşıyorlardı. Yaylada esen rüzgar, etrafta dolaşan tavşanlar cıvıl cıvıl bir ortam sunuyordu. Daha sonrasında çok uzaklardan geçen bir yolcu uçağını fark eden Meltem, hemen bunu babasına gösterip keyifli anlar yaşadılar.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 49 Cevapları Birinci Kitap
c. Kelime ve kavram havuzundan seçerek yazma yönteminin bu becerinize etkisini eğik yazılmış ifadelerden uygun olanı işaretleyerek ve gerekçenizi yazarak değerlendiriniz.
Cevap:
Değerlendirelim
a. Yazınızı aşağıdaki puan çizelgesini kullanarak değerlendiriniz. Ölçütteki her bir davranışı gerçekleştirme durumunuza göre puanınızı yay ayraç içine yazınız.
Cevap:
b. Aldığınız toplam puanı hesaplayarak aşağıdaki ifadeyi tamamlayınız.
Kısa Cevap: Toplam puanım 20; planlı çalışmaya devam edeceğim.
Cevap:
Aldığım toplam puan 20. Toplam puanımı artırmak/korumak için sonraki çalışmalarda etkili ve planlı çalışarak başarımı sabit tutmaya gayret edeceğim.
Görevimizi Bilelim!
Öğretmeninizin rehberliğinde Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerini temsil eden gruplara ayrılınız. Kütüphaneler, güvenilir genel ağ adresleri, öğretmenleriniz ve konuya dair bilgi sahibi olan büyükleriniz vb. kaynaklardan ulaşabileceklerinizi belirleyiniz. Bu kaynaklardan yararlanarak seçtiğiniz bölgeye ait türküler ve bu türkülerin ortaya çıkış hikayeleri ile ilgili belgesel, video klip, kısa film vb. materyallere yönelik araştırma yapınız.
Araştırmanız sırasında yukarıdaki sorulardan yararlanabilirsiniz.
Araştırma süreciniz boyunca gerekli gördüğünüz noktaları defterinize not alınız. Ulaştığınız kaynaklardan yeterli bilgiye erişemediğinizi düşünüyorsanız güvenilir farklı kaynakları araştırmanıza dahil edebilirsiniz.
Kısa Cevap: Doğu Anadolu Bölgesi’ne ait “Uca Dağlar Başında” ve “Erzurum’un Dağında” gibi türküleri araştırdım. Bu türkülerin genellikle geçmişte yaşanmış aşk ve ihanet hikayelerinden doğduğunu, “türkü” kelimesinin “Türk” kelimesiyle anlamdaş olduğunu öğrendim. Türkülerin dilden dile aktarılarak günümüze ulaştığını gördüm.
Cevap: Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan bazı türküler;
- Uca Dağlar Başında.
- Erzurum’un Dağında.
- Çimende Sürü Gazlar.
- Karşıdan Yar Geliyor.
- Mektebin Bacaları, Celal Bakar.
- Dedim Gız Yaşın Nedir, Hediye Karabağ.
- Bir Hışmınan Geldi Geçti (Kiziroğlu).
- Güzeller Bezenmiş Toya Giderler.
- Türküler, geçmişte yaşanmış aşkların, ihanetlerin yaşanması ile ortaya çıkmıştır.
- “Türkü” ile “Türk” kelimesi birbiriyle anlamdaştır. Türküler Türkçe kelimelerden oluşan ahenkli dizelerdir.
- Türküler geçmişten günümüze dilden dile aktarılarak gelmiş olabilir.
