6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 54-55-56-57-58. Cevapları
Türk Dil Kurumu Sunar Metni Cevapları -2
1. Tema- Dilimizin Zenginliği: Doğru ve etkili konuşma becerilerini, fıkraları farklı bakış açılarıyla yeniden yorumlamayı ve dilin günlük hayattaki kullanımını keşfetmeyi amaçlıyor.
İçindekiler
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 54 Cevapları Birinci Kitap
1. Anlatalım
a. Konuşmanızı planlamak üzere yan tarafta verilen görsel üzerindeki yönergeleri takip ederek ilerleyiniz.
Kısa Cevap: Konuşma amacım bilgi vermek. Konum “Kaşıkla verip kepçeyle geri almak” deyimi. Konuşmam hazırlıklı konuşmadır.
Cevap: Konuşma amacı olarak “Bilgi vermek” seçeneğini seçtim. Konu olarak “Kaşıkla verip kepçeyle geri almak” deyimini belirledim. Konuşma türü olarak ise “Hazırlıklı konuşma”yı tercih ettim, çünkü bu deyimi araştırıp örneklerle desteklemek istedim.
b. Son seçiminiz “Hazırlıksız konuşma” ise konuşmanızı diğer seçimlerinize uygun şekilde sınıfta yapınız, “Hazırlıklı konuşma” ise gelecek derse kadar diğer seçimlerinize uygun şekilde konuşmanıza hazırlanınız. Gelecek ders konuşmanızı sununuz.
Kısa Cevap: “Kaşıkla verip kepçeyle geri almak” deyimi, iyilik yapıp karşılığında fazlasını bekleyen çıkarcı kişiler için kullanılır.
Cevap: Kaşıkla verip kepçeyle geri almak deyimi, bir kişinin çıkarcı olduğunu gösterir. Çünkü bir iyilik yapan kişinin karşılığında çok daha fazla şey istemesi üzerine bu söz söylenir. Oysa ki iyilik karşılıksız yapılmalıdır. Karşılık beklenerek yapılan iyilikler hoş karşılanmaz. Bu tarz insanlar toplum tarafından çıkarcı, bencil ve adaletsiz insan olarak kabul edilir.
c. Öğretmeninizin geri bildirimlerinden hareketle aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.
Kısa Cevap: Güçlü yönüm göz teması ve akıcı konuşma; geliştirmek istediğim yön yeni kelimeleri daha çok kullanmak.
Cevap: Konuşurken kendimi güçlü hissettiğim yönler, dinleyicilerle göz teması kurabilmem ve konuyu akıcı bir şekilde anlatabilmemdi. Sonraki konuşmalarımda ise ses tonumu daha çok çeşitlendirmek ve yeni öğrendiğim kelimeleri konuşmalarımda daha sık kullanmak istiyorum.
2. Anlatalım
a. Öğretmeninizin rehberliğinde arkadaşlarınızla gruplara ayrılınız. Grup arkadaşlarınızla aşağıdaki Nasrettin Hoca fıkralarından birini seçiniz ya da farklı bir Nasrettin Hoca fıkrası belirleyiniz.
Kısa Cevap: Kazan Doğurdu
Cevap: Grup arkadaşlarımla konuştuktan sonra “Kazan Doğurdu” fıkrasını seçmeye karar verdik çünkü hem kısa hem de bakış açısı değiştirerek anlatmaya çok uygun, eğlenceli bir fıkra olduğunu düşündük.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 55 Cevapları Birinci Kitap
b. Aşağıdakilerden birini seçerek fıkranızı buna göre düzenleyip anlatınız.
Kısa Cevap: “Kazan Doğurdu” fıkrası, Nasrettin Hoca’nın ödünç aldığı kazanın bakış açısından yeniden anlatılıyor. Hoca, sahibine önce kazanın küçük bir kazan “doğurduğunu” söyleyip onu sevindirmiş, sonra kazanı tekrar ödünç alıp bu kez “öldüğünü” söylemiştir. Sahibi buna itiraz edince Hoca, “Doğurduğuna inanıyorsun da öldüğüne niye inanmıyorsun?” diyerek onu şaşırtmıştır.
Cevap: Fıkrayı fıkradaki bir karakter, nesne vb.nin bakış açısı ile anlatınız.
Nasrettin Hoca beni sahibimden istemek için bir sabah çat kapı geldi. Büyük bir kazana ihtiyacı olduğunu söyleyerek beni rica etti. Sahibimde Nasrettin Hoca’yı kırmayarak beni ona verdi.
Nasrettin Hoca işini gördükten sonra benimle birlikte küçük bir kazan daha sahibime vererek kazanın doğurduğunu söyledi. Sahibim bu habere çok sevinmişti.
Bir hafta sonra Nasrettin Hoca tekrar geldi ve beni rica etti. Sahibim seve seve beni tekrar Nasrettin Hoca’ya verdi.
Günler, haftalar geçti ben hala Nasrettin Hoca’nın evinde bekliyorken sahibim gelerek beni sordu. Nasrettin Hoca’da öldüğümü söyledi. Bunun üzerine sahibim kazan hiç ölür mü? deyince Nasrettin Hoca: Doğurduğuna inanıyorsun da öldüğüne niye inanmıyorsun? diyerek azarladı ve gönderdi.
c. Etkinlik sona erdiğinde aşağıdaki soruları gerekçe belirterek cevaplayınız.
Kısa Cevap: En çok karakterin bakışıyla yeniden yazmaktan keyif aldım, zorlanmadım; tekrar yapsam soruları çeşitlendirirdim.
Cevap: Etkinlikte en çok keyif aldığım bölüm, fıkrayı kazanın bakış açısından yeniden kurgulamaktı; bu bana hem eğlenceli hem de yaratıcı geldi. Etkinliğin hiçbir bölümünde ciddi anlamda zorlanmadım, sadece kazanın “duygularını” anlatırken biraz düşünmem gerekti. Etkinliğe yeniden katılsaydım, gerekçe sorularını grup arkadaşlarımla birlikte daha çeşitli örneklerle cevaplamayı tercih ederdim.
3. Anlatalım
a. Yan tarafta verilen haber başlığında dikkatinizi çeken nedir? Temada öğrendiklerinizden hareketle söyleyiniz.
Kısa Cevap: Dikkatimi çeken yabancı kelime kullanılmasıdır.
Cevap: Haber başlığında dikkatimi çeken, “başladı” yerine İngilizce kökenli “start verdi” ifadesinin kullanılmış olmasıdır. Bu temada öğrendiklerimden hareketle, dilimizde karşılığı olan bir kelime varken yabancı kökenli kelimelerin tercih edilmesinin dilimizin özensiz kullanılmasına yol açtığını düşünüyorum.
b. RTÜK’ü (Radyo ve Televizyon Üst Kurulu) daha önce duydunuz mu? Sizce bu kurulun görevleri neler olabilir? Tartışınız.
Kısa Cevap: Evet, daha önce duydum. Bu kurulun görevi radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemektir.
Cevap: Evet, RTÜK’ü daha önce duymuştum. Sizce bu kurulun görevi, radyo ve televizyon kanallarında yayınlanan programların ülke yasalarına, ahlak kurallarına ve doğru dil kullanımına uygun olup olmadığını denetlemek olabilir. Ayrıca dilimizin özensiz veya yanlış kullanıldığı yayınlarla ilgili vatandaşlardan gelen şikayetleri değerlendirmek de RTÜK’ün görevleri arasında olabilir.
c. İkişerli gruplara ayrılınız. “RTÜK Çağrı Hattı’nın iletişim danışmanı” ve “şikayeti oluşturan vatandaş” olmak üzere aranızda rol dağılımı yapınız. Haber başlığında dikkatinizi çeken durumdan hareketle aşağıdaki yönergelere uyarak bir telefon konuşması canlandırınız.
Kısa Cevap: Sena, haberde “başladı” yerine kullanılan İngilizce kökenli “start verdi” ifadesini RTÜK Çağrı Hattı’na bildirdi; danışman Aslı da şikayeti kayıt altına alacağını söyleyip özenli davranışı için teşekkür etti.
Cevap:
– Merhabalar ben Ankara’dan arıyorum. Adım Sena.
– Ben Aslı, Sena Hanım nasıl yardımcı olabilirim?
– Aslı Hanım, haberde gördüğüm bir hata için aramıştım sizi. Avrasya Maratonu yarışması başlıyormuş ancak buna ”start” kelimesi kullanılarak başlık atılmış. Bu hatanın düzeltilmesi için aradım sizi.
– Şikayetini hemen kayıt altına alıyorum ve yönlendirmemi sağlıyorum. Bu özenli davranışınız için teşekkürlerimizi sunarız.
– Ben teşekkür ederim iyi çalışmalar.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 56 Cevapları Birinci Kitap
4. Anlatalım
Temada işlediğiniz metinlerden ikisini seçiniz. Bu metinleri karşılaştıran bir konuşma yapınız. Konuşmanızda aşağıdaki sorulardan yararlanınız.
Kısa Cevap: Her iki metin de Türkçenin doğru kullanımını işliyor; biri şiir biri düz yazı, düz yazı sevdiğim için Türk Dil Kurumu Sunar bana daha yakın geldi.
Cevap: Türküz, Türkçe Konuşuruz metni ile Türk Dil Kurumu Sunar metninin benzer yanı Türkçe’nin doğru kullanımını ele almalarıdır. Farklı yönleri biri şiirken diğeri düz yazıdır. Metinlere hakim olan düşünce Türkçemizin önemi ve doğru kullanımıdır. Türk Dil Kurumu Sunar metni bana daha çok hitap etmektedir. Çünkü düz yazı okumayı daha çok severim.
5. Anlatalım
a. Öğretmeninizin rehberliğinde gruplara ayrılınız. Grup arkadaşlarınızla aşağıdaki başlangıç cümlelerinden birini seçiniz.
Kısa Cevap: Engin bir sabah uyandığında annesi ona “Ünaydın Enin” deyince bir şeylerin ters gittiğini anladı.
Cevap: Grup arkadaşlarımla konuştuktan sonra “Engin bir sabah uyandığında annesi ona ‘Ünaydın Enin’ deyince bir şeylerin ters gittiğini anladı.” başlangıç cümlesini seçtik. Çünkü bu cümlenin devamında eğlenceli ve hayal gücünü zorlayan bir hikaye kurabileceğimizi düşündük.
b. Seçtiğiniz başlangıç cümlesinden hareketle bir A4 kağıdına sırayla cümleler yazarak grupça birer hikaye oluşturunuz. Hikayenizi oluştururken aşağıdaki kelime bulutunda yer alan geçiş ve bağlantı ifadelerini kullanmaya, sizden önce kurulan cümleyle bağlantılı bir şekilde ilerlemeye özen gösteriniz.
Kısa Cevap: Annesi şakayla “g” harfini atıp “Ünaydın” deyince Engin şaşırıp nedenini sordu; annesinin şaka yaptığını öğrenince gerçek günaydını aldı.
Cevap: Engin bir sabah uyandığında annesi ona “Ünaydın Enin” deyince bir şeylerin ters gittiğini anladı. Şaşkınlıkla annesine ”ne dedin anne?” diye sordu. Annesi tekrar ”Ünaydın dedim olum.” dedi. Engin şaşkınlıkla ”anne ama neden ”g” harfini çıkarmıyorsun?” diye sordu. Annesi gülerek Engine şaka yaptığını söyledi ve beklediği günaydını iletti.
c. Etkinlik sonunda hikayelerinizi sınıf panosunda sergileyiniz.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 57 Cevapları Birinci Kitap
6. Anlatalım
a. Yukarıdaki metinde “ki”nin geçtiği yerleri bulup sırasıyla numaralandırınız.
Kısa Cevap: Metinde “ki”nin geçtiği 8 yeri sırasıyla numaralandırdım.
Cevap: Metinde “ki” sekiz yerde geçmektedir: 1. Bu seneki tatilimizi, 2. beldemizdeki Hıdırellez eğlencesine, 3. Bizimkiler sergileri gezerken, 4. Kolundaki saati, 5. atışıyorlardı ki uzun bir süre, 6. Öyle ki diğer misafirler, 7. Mademki mani ile başladık, 8. Bu seferki mani benden gelsin.
b. Bulduğunuz “ki”leri kendinden önceki kelimeye ayrı ya da bitişik yazılma durumuna göre numaralarını kullanarak aşağıda gruplandırınız.
Kısa Cevap:
Ayrı Yazılanlar: 4- 5
Bitişik Yazılanlar: 1- 2- 3- 6- 7
Cevap: Metinde bulduğum “ki”leri kendinden önceki kelimeye yazılma durumuna göre gruplandırdığımda:
Ayrı Yazılanlar: 5 (atışıyorlardı ki) – 6 (Öyle ki). Bunlar cümleleri birbirine bağlayan bağlaç “ki”dir.
Bitişik Yazılanlar: 1 (seneki) – 2 (beldemizdeki) – 3 (Bizimkiler) – 4 (Kolundaki) – 7 (Mademki) – 8 (seferki). Bunlar ise isim veya zamir yapan ek durumundaki “ki”dir.
c. Aşağıdaki örnek cümleleri ve “ki”nin cümleye kattığı anlamları inceleyiniz. Cümlelerin altına “ki”nin aynı anlamda kullanıldığı birer örneği metinden seçerek yazınız.
Kısa Cevap:
• Benim kalemim kayboldu, seninkini alabilir miyim? (Kalem isminin yerini tutmuş.)
→ Bizimkiler sergileri gezerken ben bir anda mani atışmasının ortasında buluverdim kendimi.
• Bahçedeki çiçekleri sula. (Bulunma hal eki ile kullanılarak çiçek ismini nitelemiştir.)
→ Öyle ki diğer misafirler de benim gibi hayran kalmıştı bu dil ziyafetine.
• Eve zamanında gel ki törene yetişebilelim. (İki cümleyi bağlamış.)
→ Yöresel kıyafetleri ile teyzeler öyle tatlı atışıyorlardı ki uzun bir süre oradan ayrılamadım.
• Zorluklar karşısında pes etmemeyi illaki öğrenecek. (Kalıplaşmış kullanımlarından biridir.)
→ Mademki mani ile başladık, mani ile de bitirelim o zaman.
Cevap:
• Benim kalemim kayboldu, seninkini alabilir miyim? (Kalem isminin yerini tutmuş.)
→ Bizimkiler sergileri gezerken ben bir anda mani atışmasının ortasında buluverdim kendimi.
• Bahçedeki çiçekleri sula. (Bulunma hal eki ile kullanılarak çiçek ismini nitelemiştir.)
→ Kolundaki saati sen kurma, ben kurayım.
• Eve zamanında gel ki törene yetişebilelim. (İki cümleyi bağlamış.)
→ Yöresel kıyafetleri ile teyzeler öyle tatlı atışıyorlardı ki uzun bir süre oradan ayrılamadım.
• Zorluklar karşısında pes etmemeyi illaki öğrenecek. (Kalıplaşmış kullanımlarından biridir.)
→ Mademki mani ile başladık, mani ile de bitirelim o zaman.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 58 Cevapları Birinci Kitap
7. Anlatalım
a. Türkçemizin anlatım gücü ve zenginliğini yansıtan aşağıdaki metni okuyunuz.
b. Aşağıdaki durumlara uygun iyi dilek, temenni, dua vb. sözleri örnekteki gibi yazınız.
Kısa Cevap:
- Yemek hazırlayan kişiye ”Eline sağlık! / Ellerin dert görmesin.” deriz.
- Bayram ziyaretinde büyüklerimize ”Bayramınız kutlu olsun/ Hayırlı bayramlar” deriz.
- Bir tanıdığımız yolculuğa çıkacağında ”Yolunuz açık olsun/ İyi yolculuklar” deriz.
- Bir oyunda birinci olan kişiye ”Tebrikler” deriz.
- Alışveriş yaptığımız kişiye ”Hayırlı işler/ Kolay gelsin” deriz.
- Komşumuzun bebeği doğduğunda ”Allah analı babalı büyütsün/ Hayırlı olsun” deriz.
Cevap:
- Bayram ziyaretinde büyüklerimize “Bayramınız kutlu olsun, sağlıkla nice bayramlara.” deriz.
- Bir tanıdığımız yolculuğa çıkacağında “Yolun açık olsun, güle güle git güle güle dön.” deriz.
- Bir oyunda birinci olan kişiye “Tebrikler, eline sağlık!” deriz.
- Alışveriş yaptığımız kişiye “Kazancın bereketli olsun, kolay gelsin.” deriz.
- Komşumuzun bebeği doğduğunda “Hayırlı olsun, Allah anasına babasına bağışlasın.” deriz.
c. Seçtiğiniz kalıp sözlerden biri ile ilgili küçük bir karta açıklayıcı bir paragraf yazınız. Yazınızda aşağıdaki sorulardan ve yeni öğrendiğiniz söz varlığı unsurlarından yararlanınız.
Kısa Cevap: “Allah analı babalı büyütsün” sözünü, dayımın bebeği doğduğunda annemin söylemesinden dinledim; bu söz yeni bebeği olan kişilere söylenir.
Cevap: Allah analı babalı büyütsün sözünü ilk annemden duydum. Dayımın bebeği dünyaya gelmişti ve ziyarete gitmiştik. Annem yengem ve dayıma ”Allah analı babalı büyütsün” diyerek iyi dileklerde bulundu ve dayımlar karşılığında Allah razı olsun dediler. Bu söz yeni bebeği olan kişilere kullanılır.
ç. Kartlarınızı sınıf panosunda sergileyebilir ya da katlayarak öğretmeninizin gözetiminde bir araya toplayabilir, kartlardan birini rastgele seçerek sınıfta okuyabilir ve arkadaşlarınızla sözü tahmin etme oyunu oynayabilirsiniz.
Gelecek Derse Hazırlanalım
Yandaki karekodu okutarak “Kurtuluş Savaşı: Yokluktan Destana” adlı içeriği izleyiniz ve Milli Mücadele Dönemi’ne yönelik araştırma yapınız.
Kısa Cevap: Milli Mücadele Dönemi’nde yaşanan İnönü, Kütahya-Eskişehir ve Sakarya muharebelerini araştırıp sıraladım.
Cevap: Milli Mücadele Dönemi, milletimizin var olma arzusu, bağımsızlık isteği ile ayaklandığı, düşmana karşı koyduğu savaşların yaşandığı bir dönemdir. Bu dönemde şu olaylar yaşanmıştır:
- 06-11 Ocak 1921’de Birinci İnönü Muharebesi.
- 23 Mart- 1 Nisan 1921 İkinci İnönü Muharebesi
- 10-24 Temmuz 1921 Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
- 23 Ağustos-13 Eylül 1921 Sakarya Meydan Muharebesi
- Sakarya Meydan Muharebesi ve Safhaları
