6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 84-85-86-87-88-89. Cevapları
Vatan Metni Etkinlik Cevapları
2. Tema- Bağımsızlık Yolu: “Vatan” şiirinin kelime dünyasından yola çıkan etkinlikler, Çanakkale’nin ve bayrağın anlamını sorgulatarak bağımsızlığın bedelini ve değerini hatırlatır.
Önceki Sayfalar: 78-80-81-82-83
İçindekiler
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 84 Cevapları Birinci Kitap
6. Anlayalım
a. Aşağıdaki 1 numaralı bölümde okuduğunuz şiirde geçen bir kelimeye ait bazı açıklamalar verilmiştir. Diğer bölümlerde ise bu kelimeden hareketle ulaşacağınız farklı kelimelere dair ipuçları yer almaktadır. Bu kelimeleri bulup yazınız.
Kısa Cevap: 1. Düşünce 2. Düşünmek 3. Düşünceli(lik)
Cevap:
- Düşünce (“rüya”nın eş anlamlısı “düş” + “ünce”; düşünmenin ürünü olan görüş, fikir.)
- Düşünmek (“düşünce”nin son iki harfi atılıp “-mek” mastar eki eklenmiş hali; aklından geçirmek, göz önüne getirmek.)
- Düşüncelilik (“düşünce”ye ek getirilerek elde edilen, dalgın ve kafası meşgul bir kişiyi tanımlayan nitelik.)
b. Ulaştığınız kelimeleri beşinci sınıfta öğrendiklerinizi de göz önünde bulundurarak bir kavramın adı olma/bir işi anlatma durumuna göre aşağıda sınıflayınız.
Kısa Cevap: İsim: düşünce, düşüncelilik; Fiil: düşünmek.
Cevap: Bir kavramın adı olma (isim): düşünce, düşüncelilik
Bir işi anlatma (fiil): düşünmek
c. Ulaştığınız kelimeleri ve anlamlarını düşününüz. Bu kelimelerin ortak özelliği ne olabilir? İşaretleyiniz.
Kısa Cevap: Aynı kökten türemiştir.
Cevap: Aynı kökten türemiştir. seçeneği işaretlenir; çünkü düşünce, düşünmek ve düşüncelilik kelimelerinin hepsi “düş-” kökünden türemiştir.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 85 Cevapları Birinci Kitap
ç. Aşağıdaki tabloyu farklı türdeki kelime/kelime gruplarına göre etkinliğin “a” maddesindeki gibi tamamlayınız. Bu sırada TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten yararlanabilirsiniz.
Kısa Cevap: 1. Eski (ikileme) 2. Yağız (sıfat) 3. Doludizgin (deyim/zarf)
Cevap:
- Eski – “Çoktan beri var olan, üzerinden çok zaman geçmiş bulunan” anlamına gelir, zaman zaman “püskü” kelimesiyle “eski püskü” ikilemesi olarak kullanılır. (örnek)
- Yağız – Koyu renkli, esmer anlamına gelen bir sıfattır; şiirde atların rengini tanımlamak için kullanılır.
- Doludizgin – Dörtnala, hızla anlamına gelen bir deyim/zarftır.
7. Anlayalım
a. Yandaki karekodu okutarak “Çanakkale” adlı içeriği izleyiniz.
b. İzlediğiniz içerikte anlatıcı, toprak kavramının hangi özelliğini vurgulamaktadır? Söyleyiniz.
Kısa Cevap: Anlatıcı, toprak kavramının vatan olma özelliğini vurgulamaktadır.
Cevap: İçerikte anlatıcı, toprağın sadece üzerinde yaşanılan bir madde olmadığını; aksine uğrunda can verilen, tarihimizin ve şehitlerimizin emaneti olan kutsal bir vatan parçası olduğunu vurgulamaktadır.
c. İzlediğiniz içeriğin anlamını en iyi yansıtacak şekilde aşağıdaki ifadeleri tamamlayınız.
Kısa Cevap: Bu topraklar Atatürk ve arkadaşlarının bedel ödeyerek bize bıraktığı, farklı yörelerden gelen askerlerin ortak eseri olan kutsal bir emanettir.
Cevap:
- “Gölgesinde oturduğumuz ağacın, üzerine bastığımız şu toprağın (…) bedeli yıllar önce Mustafa Kemal ATATÜRK ve arkadaşları tarafından ödenmiş.” ifadesinden ben bugün üzerinde özgürce yaşadığımız bu toprakların bedava kazanılmadığını, Atatürk ve silah arkadaşlarının büyük bir bedel ödeyerek bize bıraktığı emanet olduğunu anlıyorum.
- Anlatıcı, “Bu toprak için her biri farklı farklı topraklardan gelen erler yazmış bu hikayeyi…” derken aslında şunu anlatmak istemiştir: Çanakkale’de sadece bir bölgeden değil, Anadolu’nun dört bir yanından gelen askerlerin ortak bir vatan için birlikte savaştığını, bu toprakların bütün milletin ortak eseri olduğunu.
- İzlediğim içerikten hareketle toprağın sadece yuva, sırdaş, ana değil canımızdan aziz bilip uğrunda can verdiğimiz kutsal bir emanet olduğunu söyleyebilirim.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 86 Cevapları Birinci Kitap
8. Anlayalım
a. Karekodu okutarak “Şiir Şiir Türkiye” adlı içeriği izleyiniz.
b. “8. ANLAYALIM” etkinliğinde izlediğiniz “Çanakkale” adlı içerik ile “Şiir Şiir Türkiye” içeriğini aşağıdaki tabloda yer alan özellikler açısından örnekteki gibi karşılaştırınız.
c. Tabloda boş kalan satıra kendiniz bir özellik ekleyerek karşılaştırmanızı tamamlayınız.
Kısa Cevap: Çanakkale düzyazı ve gerçek görüntülerle tek anlatıcı üzerinden; Şiir Şiir Türkiye ise şiir, çizim ve farklı şehir görselleriyle anlatır; ikisi de vatan sevgisini işler.
Cevap:
- Seslendirilen metinde ahenk, kelimelerin ses uyumu ile sağlanmıştır. → Şiir Şiir Türkiye (örnek)
- Seslendirilen metin bir düzyazıdır. → Çanakkale
- Kullanılan görsellerin tamamı gerçek hayattan alınmıştır. → Çanakkale
- Kullanılan görseller arasında çizimler vardır. → Şiir Şiir Türkiye
- İçeriğin her sahnesinde farklı karakterler yer almaktadır. → Şiir Şiir Türkiye
- İçeriğin başından sonuna dek aynı karakterler yer almaktadır. → Çanakkale
- İçerik vatan ve toprak sevgisini ele almaktadır. → Çanakkale ve Şiir Şiir Türkiye
- (Eklediğim özellik) İçerik izleyicide gurur ve heyecan duygusu uyandırmaktadır. → Çanakkale ve Şiir Şiir Türkiye
ç. Tablonuzdan hareketle iki içeriğin benzer ve farklı yönlerini defterinize listeleyiniz.
Kısa Cevap: Benzer yön: ikisi de vatan sevgisini işler. Farklı yön: biri düzyazı-gerçek görüntü, diğeri şiir-çizim kullanır.
Cevap: Benzer yönleri, ikisinin de vatan ve toprak sevgisini konu alması ve izleyicide gurur uyandırmasıdır. Farklı yönleri ise Çanakkale’nin düzyazı ve gerçek görüntülerle tek bir anlatıcı üzerinden anlatılması, Şiir Şiir Türkiye’nin ise şiir diliyle, çizimlerle ve sahne sahne değişen karakterlerle anlatılmasıdır.
1. Anlatalım
a. “Vatan” ifadesinin size çağrıştırdıklarını ön bilgilerinizden hareketle defterinize yazınız.
Kısa Cevap: Hürriyet, toprak, millet, bağımsızlık gibi kelimeler çağrıştırıyor.
Cevap:
- Hürriyet
- Toprak
- Millet
- Bağımsızlık
- Sıcak bir yuva
- Fedakarlık
b. Öğretmeninizin belirleyeceği sıra ile defterinizdeki ifadelerden seçtiğiniz ikisini tahtaya yazınız. Yazacağınız ifade daha önce tahtaya yazılmışsa farklı bir ifade tercih ediniz.
Kısa Cevap: Hürriyet, Toprak.
Cevap:
- Hürriyet
- Toprak
c. Yazma aşaması tamamlandıktan sonra tahtaya sırayla kalkınız. Tahtadaki ifadelerden en az üçünü kullanarak birbirleriyle bağlantılı cümleler kurunuz. Konuşma sırasında kullandığınız bu ifadelerin yanına ” ✔ ” işareti koyunuz.
Kısa Cevap: Vatan hürriyet, bağımsızlık ve fedakarlıkla ilgili birbirine bağlı cümleler kurulur.
Cevap:
- Vatan hürriyet için çırpınan bir kuş gibidir.
- Bağımsızlık ateşi elimizde bir meşale olup vatan için yol gösterecektir.
- Bu millet geçmişten bugüne vatanı içine her zaman fedakarca davranmıştır.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 87 Cevapları Birinci Kitap
2. Anlatalım
Öğretmeninizin rehberliğinde aşağıdaki başlangıç cümlelerinden birini seçiniz. Sınıf oturma düzeninize uygun şekilde sırayla söz alınız. Seçtiğiniz başlangıç cümlesine ya da bir önceki arkadaşınızın cümlesine örnekteki gibi uygun geçiş ve bağlantı ifadeleri kullanarak cümlenizi ekleyiniz. Yeni bir cümle ekleyemediğinizde farklı bir başlangıç cümlesine geçiniz.
Kısa Cevap: Seçilen başlangıç cümlesine “çünkü”, “ayrıca”, “ama” gibi bağlaçlarla yeni cümleler eklenerek zincir tamamlanır.
Cevap:
- Daima yanında bir harita taşır. Çünkü böylece rotası hep aklında olurdu. Ama yine de insanlara da sormak onlarla muhabbet etmek keyif verirdi.
- Türkiye’nin en sevdiğim şehri Hatay’dır. Çünkü gezilecek yerleri, eski yapıları var. Ayrıca zengin bir mutfağı ve güler yüzü esirgemeyen insanlara sahip.
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti “Yavru Vatan” olarak bilinir. Çünkü Türk milleti orayı ana vatandan kopmuş bir yavru olarak görür.
3. Anlatalım
a. Aşağıdaki şahıs veya varlıklardan birini seçiniz.
b. Seçtiğiniz şahıs veya varlığın bakış açısından temaya uygun bir konuşma yapınız (Askerin cephede yaşadıkları, 2923 yılında yaşayan gencin bakış açısından günümüze yönelik öneriler, şairin bu şiiri yazma sebebi, bayrağın vatanını anlatışı vb.).
c. Anlatımınızda bir olay ya da duruma, ana karaktere ve belirlediğiniz bakış açısına yer vermeye özen gösteriniz. Oluşturduğunuz karakterin ve konuşmanızın özgün olmasına dikkat ediniz.
ç. Okuduğunuz metinlerden hareketle edindiğiniz deneyimlerinizi hayal gücünüzle birleştirerek anlatımınızı zenginleştiriniz. Aşağıdaki örnekten yola çıkabilirsiniz.
d. Konuşmanızı istediğiniz bir anlatı biçiminde (haber metni, masal, hikaye vb.) sunabileceğiniz gibi bu türleri bir arada da kullanabilirsiniz.
Kısa Cevap: Ben bir Mehmetçik’im; soğuk ve açlığa rağmen vatan sevgisiyle direniyor, bayrağımızın özgürce dalgalanması için savaşıyorum.
Cevap: “Milli Mücadele yıllarında cephede bir asker” seçiyorum.
“Ben Anadolu’nun bağrından çıkan bir Mehmetçik’im. Soğuk, açlık ve yorgunluk bizi zorlar ama vatan sevgisi ayakta tutar.
Her mermi sesinde korku değil, direniş duyarız. Çünkü biliriz ki bu topraklar kutsal bir emanettir.
Bizim tek dileğimiz, bayrağımızın özgürce dalgalanması ve torunlarımızın bağımsız yaşamasıdır.”
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 88 Cevapları Birinci Kitap
4. Anlatalım
a. Sınıf mevcudunuza ve oturma düzeninize en uygun şekilde gruplara ayrılınız. Grup arkadaşlarınızla “Bom Oyunu”na ait aşağıdaki açıklamayı okuyunuz.
Oyuncular “1”den başlayarak her bir oyuncu bir sayı söyleyecek şekilde sayı sayarlar. Oyuncuların 5 ve 5’in katlarında (5-10-15 vb.) sayıları söylemek yerine “Bom!” demeleri gerekir. “Bom!” demeyi unutarak sayı söyleyen oyuncu oyundan çıkar. Hiç hata yapmayarak sona kalan kişi oyunu kazanır.
b. Daha önce okuduğunuz “Vatan” şiirindeki “-da (-de/-ta/-te)” ekinin geçtiği yerleri gözden geçiriniz. Grubunuzda oyuna birinci başlayacak kişiyi ve daha sonra sıranın nasıl ilerleyeceğini belirleyiniz. “Bom Oyunu”na benzer şekilde oluşturulan aşağıdaki kuralları inceleyiniz ve bu kurallara göre oyunu oynayınız.
Kurallar: Her oyuncu, şiirde geçen “-da” (-de/-ta/-te) ekinin bitişik yazıldığı kelimelerden birini söylemelidir. Bir oyuncu tarafından söylenen ifade tekrar söylenmemelidir. İçinde bitişik yazılan “-da” ekinin geçmediği bir kelime söyleyen oyuncu bir tur beklemelidir. Sıra her dördüncü kişiye geldiğinde “Bom” denmelidir. “Bom” demeyi unutarak kelime söyleyen oyuncu bir tur beklemelidir. Şiirdeki ilgili kelimeler bittiğinde oyun sona erer.
c. Şiirde yer aldığı halde oyuna dahil etmediğiniz “de” var mı? Varsa dahil etme sebebinizi açıklayınız.
Kısa Cevap: Evet, “Yanıp da” ifadesindeki ayrı yazılan “da” bağlacı oyuna dahil edilmedi çünkü oyun sadece bitişik yazılan “-da” ekini kapsar.
Cevap: Evet, şiirin son bölümünde “Yanıp da / Sonsuza dek / Sönmeyecek bir meşaledir.” dizesinde ayrı yazılan bir “da” bağlacı geçer. Bu kelimeyi oyuna dahil etmedim çünkü oyunun kuralı sadece bitişik yazılan “-da (-de/-ta/-te)” ekini kapsar; “Yanıp da” ifadesindeki “da” ise ayrı yazılan, farklı görevli bir bağlaçtır.
ç. Defterinize “Vatan” şiirinden hareketle “-da (-de/-ta/-te)” ekinin geçtiği cümleler yazınız.
Kısa Cevap: Vatanımızda barış var; Anıtkabir’de saygıyla duruldu; bayrağımız kalemizde dalgalanıyor.
Cevap:
- Vatanımızda huzur ve barış içinde yaşıyoruz.
- Anıtkabir’de Atatürk’ün huzurunda saygıyla durduk.
- Bayrağımız, sınır boylarındaki kalemizde gururla dalgalanıyor.
5. Anlatalım
a. Öğretmeninizin rehberliğinde sırayla sınıf tahtanıza bir iş veya meslek ismi yazınız. Tahtanın ortasında bir boşluk bırakmaya ve yazılan isimleri tekrar yazmamaya dikkat ediniz.
Kısa Cevap: Hakim, Doktor, Savcı, Hemşire, Polis, Fırıncı, Bakkal, Mühendis.
Cevap:
- Hakim
- Doktor
- Savcı
- Hemşire
- Polis
- Fırıncı
- Bakkal
- Mühendis
b. Tahtanın ortasına Mustafa Kemal ATATÜRK’e ait aşağıdaki sözü yazarak tahtadaki iş veya meslekleri bu söz bağlamında beyin fırtınası yoluyla tartışınız.
“Vatanını en çok seven görevini en iyi yapandır.”
Kısa Cevap: Hangi meslek olursa olsun, vatanını seven işini en iyi şekilde yaparak vatanına hizmet eder.
Cevap: Kişinin mesleği her ne olursa olsun; bakkal, hemşire, öğretmen, mühendis fark etmeksizin vatanını seviyorsa işine en iyi şekilde yapıp vatanına hizmet eder.
c. Tartışmada ulaştığınız sonuçtan ve ön bilgilerinizden hareketle defterinize bu sözü seçtiğiniz bir iş veya meslek bağlamında anlatan bir paragraf yazınız.
Kısa Cevap: Doktorluğu severek yapmak, insanlara faydalı olup vatanım için çalışmak isterim.
Cevap: Benim seçtiğim meslek doktor. Bu mesleği severek yapmak isterim. Çünkü insanlara fayda sağlamak ve kendimi yükselterek vatanım için çalışıp çabalamak ve adımı duyurarak bu güzel vatanı gururlandırmak isterim.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 89 Cevapları Birinci Kitap
6. Anlatalım
Aşağıdaki adımları izleyerek defterinize bayrağın dilinden yazılmış bir mektup yazınız.
Kısa Cevap: Ey Türk milleti, ben şehitlerin kanıyla boyanmış bayrağınızım; hürriyetinizin simgesiyim, beni hep onurla dalgalandırın.
Cevap:
Ey Yüce Türk Milleti,
Ben şehitlerin kanıyla boyanmış bayrağınızım. Benim gayem vatanın, hürriyeti ve bağımsızlığını dalgalanarak tüm dünyaya göstermektir. Beni her gördüğünüzde sıcak bir yuvada olduğunuzu hatırlamanızı isterim. Çünkü üzerimde bu vatanın şehit evlatlarının çok emeği var. Ben bu ülkenin refahı için her zaman dalgalanmaya devam edeceğim. Sizden de beklentim güzel ülkemiz için her zaman çalışıp çabalamanızdır.
Bağımsızlığın Simgesi Olan Bayrağınız…
7. Anlatalım
Okulunuzdaki “Demokrasi, İnsan Hakları ve Yurttaşlık Kulübü”nün başkanı olduğunuzu düşününüz. Bir kulüp üyesiyle aranızda geçen aşağıdaki yazışmada boş mesaj kutularına uygun ifadeleri yazınız. Gelen mesajdaki konu/istek/amacı belirlemeye, kendi yorum ve değerlendirmelerinizi içeren cevaplar yazmaya özen gösteriniz.
Kısa Cevap: Tiyatro oyunu ve şiir yarışması önerileri kabul edilir; Çanakkale gezisi bütçe ve izin eksikliği nedeniyle şimdilik gerçekleştirilemez.
Cevap: Merhaba. Cumhuriyet Bayramı’nın önemini daha iyi anlamak için Milli Mücadele ruhunu özümsememiz gerektiğini düşünüyorum. Bunun için birkaç önerim var.
(Başkan olarak cevabım): Merhaba, kulübümüz adına güzel bir hassasiyet. Aklınızdaki önerileri benimle paylaşır mısınız?
Milli Mücadele kahramanlarının bir tiyatro oyunu ile tanıtılması, cumhuriyet konulu bir şiir yazma yarışması düzenlenmesi ve Çanakkale gezisi planlanması.
(Başkan olarak cevabım): Tiyatro oyunu ve şiir yarışması fikirlerini çok beğendim, bu ikisini hemen planlamaya başlayabiliriz. Ancak Çanakkale gezisi için okul bütçemiz ve gerekli izin süreçleri şu an yeterli olmayabilir.
Son önerimin neden gerçekleştirilemeyeceğini düşündünüz?
(Başkan olarak cevabım): Gezi masraflı bir organizasyon olduğu ve okul idaresinden onay alınması gerektiği için bu dönem içinde gerçekleştiremeyebiliriz; ama ileriki bir tarih için planlamayı önerime ekleyebiliriz.
Anladım, haklısınız. Teşekkür ederim, iyi günler.
Gelecek Derse Hazırlık
“Allah bu millete bir daha İstiklal Marşı yazdırmasın.” sözünü kim, niçin söylemiştir? Araştırınız. Araştırma sonucunuzu arkadaşlarınızla paylaşmak üzere defterinize not ediniz.
Kısa Cevap: Bu sözü Mehmet Akif Ersoy söylemiştir; milletin bir daha böyle bir mücadele yaşamamasını dilemiştir.
Cevap: Bu sözü Mehmet Akif Ersoy söylemiştir. Milletimizin bir daha bağımsızlık mücadelesi vermek zorunda kalmamasını dilemiştir. Yani söz, huzur ve barış içinde yaşama isteğini ifade eder.
Önceki Sayfalar: 78-80-81-82-83
