6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 35-37-38-39-40-41 Cevapları
Açıklayıcı Metinleri Çözümleme Etkinlik Cevapları
1. Tema- Dilimizin Zenginliği: “Karagöz”, “Gözü Boynuz İle İzi Yaldız”, “Tonyukuk Yazıtı” ve “Güzel Türkçemiz” metinleri üzerinden açıklayıcı bir metnin tanıtım, açıklama/detaylandırma ve sonuç bölümlerinin nasıl çözümleneceği öğreniliyor.
Önceki Sayfalar: 24-26-27-28-29
İçindekiler
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 35 Cevapları Birinci Kitap
Öğretmenimiz; “Karagöz” adlı metinde bilgilerin nasıl düzenli ve mantıklı bir şekilde verildiğini, metindeki bilgilerin hangi alt başlıklar altında toplandığını belirlerken aşağıdaki sorulardan yararlanacak. Öğretmenimiz sesli düşünürken biz de onu can kulağıyla dinleyelim ve gerekli gördüğümüz yerleri “Notlarım” bölümüne kaydedelim.
Metinde bilgi verilen varlık, durum veya kavramlar nelerdir?
Kısa Cevap: Karagöz, Hacivat ve oyundaki diğer tipler hakkında bilgi verilir.
Cevap: Metinde bilgi verilen varlık, durum veya kavramlar; Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin, Tahir ile Zühre, Leyla ile Mecnun, Karagöz, Hacivat, Beberuhi, Tuzsuz Deli Bekir, Çelebi, Zenne, Tiryaki, Sarhoştur. Metinde bu karakterlerin zıtlaşmaları, diyalogları, yaşantıları ele alınır.
Metnin ilk bölümünde hangi genel bilgiler veriliyor?
Kısa Cevap: Metnin ilk bölümünde Karagöz oyunu hakkında genel bilgiler verilir.
Cevap: Metnin ilk bölümünde Karagöz oyununun Türk halk tiyatrosunun en önemli kollarından biri olan, yüzyıllardır süregelen bir hayal/gölge oyunu olduğu anlatılır. Ayrıca bu oyunun diğer ülkelerdekilerden farklı olarak tamamen bize özgü bir adı, tipleri ve sazı-sözüyle oluştuğu; amacının seyirciyi eğlendirmek ve Türkçenin inceliğini göstermek olduğu belirtilir.
Açıklama/detaylandırma bölümünde neler anlatılıyor?
Kısa Cevap: Açıklama/detaylandırma bölümünde karakterlerin özellikleri, tipleri hakkında bilgilendirme yapılır.
Cevap: Açıklama/detaylandırma bölümünde Karagöz ile Hacivat’ın karakter özellikleri anlatılır: Karagöz saf, kaba ama sevecen ve okuma yazması olmayan biridir; Hacivat ise okumuş, süslü konuşan, her zor durumdan kurtulmayı bilen biridir. Ayrıca Çelebi, Zenne, Tiryaki gibi diğer tipler ile Ferhat-Şirin, Kerem-Aslı gibi halk kahramanlarının da oyunda yer aldığı detaylandırılır.
Sonuç bölümünde ana fikir nasıl özetleniyor ve hangi önemli bilgiler hatırlatılıyor?
Kısa Cevap: Sonuç bölümünde Karagöz oyununun vermek istediği mesaj özetlenir, seyircide uyandırdığı duygu ve düşüncelere yer verilir.
Cevap: Sonuç bölümünde Karagöz oyunlarının konularının genellikle günlük hayattan alındığı, oyun içinde ortaya çıkan kargaşa ve anlaşmazlıkları Hacivat’ın akıllıca çözdüğü, böylece herkesin sonuçtan memnun kaldığı hatırlatılır. Seyredenlerin de saatler süren bu oyundan mutlu, eğlenmiş ve dinlenmiş olarak yüzünde gülücüklerle ayrıldığı vurgulanarak oyunun eğlendirme ve rahatlatma amacına ulaştığı özetlenir.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 37-38 Cevapları Birinci Kitap
Oturma düzenimize en uygun şekilde 4-6 kişilik gruplar oluşturalım. Öğretmenimizin rehberliğinde sıradaki metni grup olarak okuyalım. Bundan sonraki görevlerimiz şunlar: Metnin tanıtım, açıklama/detaylandırma ve sonuç bölümlerini belirleyelim. Bölümlerde neler anlatıldığını kalem şeklinde verilen şemaya yazalım.
Kısa Cevap: “Gözü Boynuz İle İzi Yaldız” metnini tanıtım, açıklama/detaylandırma ve sonuç olarak üç bölümde çözümledik.
Cevap:
- Tanıtım: Salyangoz ve sümüklüböceğin insanlar tarafından sıkça birbirine karıştırıldığı, oysa bu ikisinin farklı canlılar olduğu tanıtılır.
- Açıklama/Detaylandırma: Salyangozun sırtında “burma evi” denen bir kabuğu (kavkısı) olduğu, sümüklüböceğin ise böyle bir kabuğu olmadığı anlatılır. Halkın bu hayvanlara, gözleri boynuzsu çıkıntıların ucunda olduğu için “gözü boynuz”, yürürken parlak bir iz bıraktığı için de “izi yaldız” adını verdiği açıklanır. Ayrıca “kabuk” kelimesinin aslında kapçık, kitin, kırış, kışır, gak, kavkı, koza, bağa gibi farklı adları olduğu, ama halkın bu özel adları kullanmayıp her şeye “kabuk” dediği detaylandırılır.
- Sonuç: Kelimeleri yerinde ve doğru kullanmamız gerektiği; “kabuk” gibi genel bir kelimeyi her şey için kullanmak yerine dilimizin sunduğu özel adları öğrenip kullanmamızın söz varlığımızı zenginleştireceği vurgulanır.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 39 Cevapları Birinci Kitap
Belirlediğimiz önemli bilgileri aşağıda tablo, kavram haritası, grafik düzenleyici vb. ile görselleştirelim.
Kısa Cevap: “Kabuk” kelimesinin kapçık, kitin, kırış, kışır, gak, kavkı, koza ve bağa gibi sekiz özel adını görselleştirdik.
Cevap:
- Kapçık: Tahıl tanelerinin ve ayçiçeğinin üzerini örten kabuk.
- Kitin: Böcek kabuğu.
- Kırış: Meyve kabuğu.
- Kışır, kışrı: Ağaç kabuğu.
- Gak: Ahlat kabuğu.
- Kavkı: Salyangoz kabuğu.
- Koza: İpekböceğinin kabuğu.
- Bağa: Kaplumbağa ve kurbağa kabuğu.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 40 Cevapları Birinci Kitap
Oturma düzenimize en uygun şekilde 2-3 kişilik gruplar oluşturalım. Sıradaki metni okuyalım. Her birimiz belirlediğimiz yönlere ilişkin verilen önemli bilgileri kendi defterimizde bir kavram haritası, tablo veya grafik düzenleyiciye yerleştirelim.
Kısa Cevap: “Tonyukuk Yazıtı” metnini tanıtım, açıklama/detaylandırma ve sonuç olarak üç bölümde çözümledik.
Cevap:
- Tanıtım: Tonyukuk Yazıtı’nın 720 yılında dikildiği, 732’de dikilen Kül Tigin Yazıtı ve 735’te dikilen Bilge Kağan Yazıtı ile birlikte Orhun Yazıtları’nı oluşturduğu; Tonyukuk’un İlteriş Kağan, Kapgan Kağan ve Bilge Kağan zamanında vezirlik yapmış bir devlet adamı olduğu tanıtılır.
- Açıklama/Detaylandırma: Tonyukuk’un yaşadığı döneme ait bağımsızlık mücadelesi, İlteriş ve Kapgan Kağan’ı tahta oturtması, yazıtın Türkçe yazılmış ilk kaynaklardan biri olması bakımından dil bilimi ve edebiyat açısından önemi anlatılır. Ayrıca yazıtın 13 ve 14. satırlarında geçen, ince bir dalın tek başına kolayca kırılacağını ama demet halinde kırılamayacağını anlatan halk hikayesi detaylandırılır.
- Sonuç: Tonyukuk’un “Tek başınıza birer ince dal gibisiniz, ayrı durursanız sizleri kırmak kolay olur. Bir arada bulunur, birlik olursanız güçlü olursunuz.” sözünün yüzyıllar boyunca nesilden nesile aktarıldığı, “Birlikten kuvvet doğar” ve “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” gibi atasözleriyle bu mesajın günümüze taşındığı vurgulanır.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 41 Cevapları Birinci Kitap
Tebrikler! Stratejiyi nasıl kullanacağımızı artık öğrendik. Şimdi kitabımızdaki “Güzel Türkçemiz” metnini okurken bu stratejiyi kendi başımıza uygulayalım. Bakalım metnin tanıtım, açıklama/detaylandırma ve sonuç bölümlerini bulabilecek miyiz?
Kısa Cevap: “Güzel Türkçemiz” metnini de tanıtım, açıklama/detaylandırma ve sonuç olarak üç bölümde çözümledik.
Cevap:
- Tanıtım: “Bilgi çağı” denen bir dönemde yaşadığımız, bilim ve teknolojideki gelişmelerin dilimize yabancı dillerden pek çok sözcük girmesine neden olduğu, bu yabancı sözcüklere karşılık Türkçe olanlarını kullanmamız gerektiği tanıtılır.
- Açıklama/Detaylandırma: Bir dilin zenginleşmesinin, yabancı sözcüklerden arındırılması kadar yeni sözcükler kazandırılmasına da bağlı olduğu; “faks” yerine “belgegeçer” örneğiyle bu durum açıklanır. Atatürk’ün 12 Temmuz 1932’de Türk Dil Kurumu’nu kurdurduğu, kurumun amacının Türkçenin öz güzelliğini ve zenginliğini ortaya çıkarmak olduğu; 26 Eylül-5 Ekim 1932 tarihleri arasında yapılan Birinci Türk Dil Kurultayı’na dokuz yüzden fazla kişinin katıldığı detaylandırılır.
- Sonuç: Birinci Dil Kurultayı’nın açılış günü olan 26 Eylül’ün her yıl ülkemizde “Dil Bayramı” olarak kutlandığı, bu bayramın bir kitap daha okuyarak kutlanabileceği mesajıyla metin sonlandırılır.
Gelecek Derse Hazırlanalım
Geçmişten günümüze Türkçenin gelişimine katkıda bulunmuş isimleri araştırınız, araştırma sonuçlarınızı defterinize not ediniz.
Kısa Cevap: Araştırmama göre Kaşgarlı Mahmut, Türkçenin ilk sözlüğü Divanü Lugati’t-Türk’ü yazmıştır. Yunus Emre şiirleriyle Türkçenin halk arasında sevilmesini sağlamış, Karamanoğlu Mehmet Bey ise 1277’de Türkçeyi resmi dil ilan etmiştir. Atatürk de 1932’de Türk Dil Kurumunu kurdurarak Türkçenin bilimsel açıdan zenginleştirilmesine öncülük etmiştir.
Cevap: Araştırmama göre Türkçenin gelişimine katkıda bulunan önemli isimlerden biri, Türkçenin ilk sözlüğü Divanü Lugati’t-Türk’ü yazan Kaşgarlı Mahmut’tur. Yunus Emre, Türkçeyi sade ve akıcı bir şekilde şiirlerinde kullanarak dilin halk arasında sevilmesini sağlamıştır. Karamanoğlu Mehmet Bey, 1277’de Türkçeyi resmi dil ilan ederek dilimizin devlet işlerinde kullanılmasını sağlamıştır. Mustafa Kemal Atatürk ise 1932’de Türk Dil Kurumunu kurdurarak Türkçenin bilimsel bir şekilde araştırılmasına ve zenginleştirilmesine öncülük etmiştir.
